اوریگامی‌های رباتیک

این ربات‌ها باید توانایی داشته باشند در مواردی که برای عبور از موانع، انجام کارها یا... نیاز به تغییر شکل است، مکانیسم خود را به طور کامل یا تا حدی تغییر دهند. البته دقت کنید این کار باید بدون دخالت انسان و توسط خودشان انجام شود.

در یکی از آخرین دستاوردها در این بخش، محققان دانشگاه کالیفرنیا با همکاری تیمی از دانشگاه استنفورد به ساخت اوریگامی ربات خاصی اقدام کردند. این ربات که شبیه یک مار یا کرم خاکی است، با دارا بودن شبکه‌ای از حسگرها در سراسر بدنش ـ که مانند یک سیستم اعصاب برای آن کار می‌کنند ـ با قابلیت انعطاف خاصی که در بدنش دارد می‌تواند بزرگ و کوچک شده و به مکانیسم خود خمش و پیچش‌های مختلف را اعمال کند. با استفاده از این ربات می‌توان در مسیرهای بسیار تنگ و سخت حرکت کرد و ربات به صورت هوشمند با توجه به مسیر و شناسایی محیط خود را چند برابر بزرگ‌تر کرده یا جمع و کوچک می‌کند. این ربات قابلیت تعقیب و پیدا کردن منابع نوری را دارد و می‌تواند با گذر از دالان‌ها و... به طور هوشمند خود را به این منابع برساند. این گونه ربات‌ها که قابلیت تغییر فرم و شکل دارند در آینده در انواع کاوش‌های فضایی، امور امدادی، نظامی، پزشکی و... کاربردهای بسیاری خواهند داشت.

امروزه دانشگاه‌های طراز اول دنیا در حال تحقیق روی این سیستم‌ها هستند. دانشگاه ام‌آی‌تی (MIT) یکی از دانشگاه‌های پیشرو در این بخش است که در اندازه‌های بسیار کوچک اقدام به ساخت ربات‌هایی از جنس مقوا و کاغذ کرده و شکل‌های مختلف و متنوع اوریگامی را به خود می‌گیرند.

یکی از کاربردهای سیستم‌های رباتیک این است که بتوان با آنها مکانیسم‌هایی را ساخت که از محل‌های ناشناخته و مسیرهای سخت و پر مانع براحتی عبور کرد.

به نظر می‌آید اوریگامی‌ها بخشی از راه‌حل آینده بشر برای ساخت چنین مکانیسم‌هایی هستند. این گونه تحقیقات در ابتدای راه قرار دارد و امید است پژوهشگران کشور ما نیز به این سیستم‌ها بیشتر علاقه‌مندی نشان دهند و برای حل مشکلات مختلف در بخش‌هایی مانند بازرسی در شبکه‌های آب و نفت و لوله‌های مختلف، پایش محیط زیست، کاوش‌های باستانی، امداد و نجات و... از این گونه مکانیسم‌ها در آینده نه‌چندان دور در ایران نیز استفاده شود.

آریا صبوری

پژوهشگر آزمایشگاه تعامل انسان و ربات دانشگاه تهران