سالمندی با تندرستی
سالمندی دورانی است که فعالیتهای فیزیکی فرد کاهش پیدا میکند و ابتلا به بیماریهای جسمی و روحی ممکن است به احساس افسردگی و انزوایی خطرناک در فرد منجر شود.
در این زمینه میتوان با درنظر گرفتن برخی سرگرمیها و انجام حرکات کششی و ورزشی دوران سالمندی را با سلامتی جسمی و روانی مناسبتر طی کرد.
ورزش سالمندان باعث تقویت عضلات، افزایش جریان خون به تمام نقاط بدن از جمله مغز و رشد سلولهای بدن، کاهش استرس و افسردگی، انعطافپذیری بدن، افزایش تعادل و جلوگیری از افتادن و زمین خوردن، تقویت سیستم قلبی ـ عروقی، بهتر شدن کیفیت خواب، پیشگیری از پوکی استخوان و ترمیم اختلالات استخوان نیز میشود. براساس تحقیقاتی که انجام شده است 15دقیقه ورزش کردن در طول روز باعث سه سال افزایش عمر میگردد. یکی از پرسشهایی که معمولا خانوادهها و سالمندان در مواجه با پزشکان و فیزیوتراپیستها مطرح میکنند چگونگی و انجام نرمشها و ورزشها در این دوران است. بنابراین بهکارگیری موارد زیر برای افزایش سلامتی و شادابی در سالمندان توصیه میشود.
ورزشهای هوازی عبارتند از:
پیادهروی
شنا
دوچرخهسواری
این ورزشها علاوه بر این که سیستم اسکلتی و عضلانی را تقویت میکند، برای سیستم قلبیـعروقی، عصبی و حالات روحی و روانی افراد سالمند نیز موثر است. از آنجا که قلب در بیشتر زمان انجام این ورزشها با شدت کار میکند، لذا توصیه میشود، سالمندان با شدت متوسط این ورزشها را انجام دهند؛ اگر سالمندان بتوانند به مدت 30 دقیقه پیادهروی را در بیشتر روزهای هفته یا هر روز هفته انجام دهند بسیار مفید خواهد بود، زیرا پیادهروی باعث افزایش تراکم استخوان میشود. در عین حال برای افراد سالمندی که به آرتریت مبتلا هستند، شنا بسیار مفید است. چنانچه فنون شنا کردن را نمیدانید، راه رفتن و انجام حرکات نرمشی در آب را توصیه میکنیم، زیرا وقتی در آب حرکت میکنید، ستون فقرات، لگن، کمر و عضلات شکمی فرد نیز قوی میشود.
ورزشهای کششی
انجام تمرینهای انعطافپذیر نیز با ایجاد کشش در عضلات و نسج نرم اطراف مفاصل، حرکت مفصل را راحتتر میکنند و باعث حفظ تعادل و بهتر شدن حرکتهای اندامها و تنه میشوند. این نکته مهم است این حرکات را باید همیشه به آرامی انجام دهید، زیرا انجام حرکات سریع باعث درد و سفت شدن عضلات و محدودیت حرکت مفصل میشود.
همچنین تحقیقات نشان داده است «تلفیق خندیدن» با ورزش میتواند سلامت ذهنی افراد سالمند را افزایش دهد و انگیزه افراد برای انجام فعالیت فیزیکی را بیشتر کند؛ یکی از مشکلاتی که برای ورزش مدام افراد سالمند وجود دارد، نبودن انگیزه است؛ اما بررسیها نشان داده است تلفیق خندیدن با ورزش میتواند اشتیاق افراد برای ورزش کردن را نیز بالا ببرد.
ورزشهای مضر برای سالمندان !
انجام ورزشهای پُر برخورد مثل، فوتبال، دویدن سریع یا ورزشهای رزمی برای سالمندان توصیه نمیشود. ورزشهای گروهی و ورزشهایی که بدون در نظر گرفتن شرایط جسمانی هر بیمار تجویز میشوند، ممکن است باعث تشدید بیماریها و حتی ایجاد بیماری جدید شوند.
فراموش نکنیم میزان و نوع ورزش برای هر سالمند متفاوت است و باید برنامهریزی دقیقی در این زمینه انجام گیرد. در تجویز ورزش باید مواردی مثل نوع ورزش، شدت، مدت زمان و تعداد جلسات آن در هفته مشخص باشد.
دکتر محمدرضا مهربان - فیزیوتراپیست
گفت و گو
