نقد و نسیه «یارا کارت»

به گزارش جام‌جم، دو روز قبل از انتخابات ریاست جمهوری در تاریخ 27 اردیبهشت‌ماه سال جاری، بانک مرکزی اعلام کرد، به منظور پوشش گسترده کارت‌های اعتباری در کشور و تسهیل بهره‌مندی تمام اقشار جامعه از تسهیلات بانکی به پشتوانه یارانه واریزی به حساب خانوارها، طرح یاراکارت اعتباری را به شبکه بانکی ابلاغ کرده است؛ اما بعد از انتخابات، بهانه‌هایی برای اجرای این طرح آورده می‌شود.

بر این اساس،‌ متقاضیان کارت‌های اعتباری با ضمانت قرار دادن حساب‌ یارانه‌ای خود می‌توانند حداکثر تا سقف 5 میلیون تومان با عقد مرابحه و امکان بازپرداخت حداکثر پنج‌ساله وام دریافت کنند.

در بخشنامه بانک مرکزی آمده است، با توجه به لزوم افزایش پوشش کارت‌های اعتباری در سطح کشور و تسهیل دسترسی اقشار و آحاد مختلف جامعه بویژه طبقات کمتر برخوردار به خدمات اعتباری نظام بانکی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در نظر دارد امکان صدور کارت‌های اعتباری به پشتوانه یارانه واریزی به حساب خانوارها را مقرر سازد. کارت‌های اعتباری یادشده که موسوم به یاراکارت اعتباری است، درنهایت می‌تواند منتج به افزایش قدرت خرید خانوارها و ارتقای رضایتمندی جامعه از نظام بانکی و کمک به تولید و اشتغال داخلی شود.

اما با وجود تبلیغات اولیه بانک مرکزی، ظاهراً بعد از انتخابات رویه دیگری در بانک مرکزی و بدنه دولت در پیش گرفته شده است، به طوری که نه‌تنها وعده‌های داده شده عمل نمی‌شود بلکه کارهایی هم که قبل از انتخابات جنبه اجرایی به خود گرفت،‌ متوقف شد.

ابلاغ نشده است!

خبرنگار جام‌جم برای بررسی اجرای این طرح به بانک‌های مختلفی مراجعه کرد که بسیاری از آنها از این طرح اظهار بی‌اطلاعی می‌کردند و شعبی هم که ابلاغ بانک مرکزی را قبول داشتند، می‌گفتند که منابع لازم را برای انجام این کار در اختیار ندارند. از سوی دیگر، برخی کارمندان بانک‌ها با بیان این که مبلغ یارانه نقدی بسیار کم است، اظهار کردند: چگونه می‌توان با وجود احتمال حذف یارانه نقدی به این طرح، اعتماد و آن را اجرایی کرد.

بعد از بررسی میدانی، خبرنگار جام‌جم با روابط عمومی برخی بانک‌ها تماس گرفت. مسئول روابط عمومی یک بانک دولتی در این زمینه به خبرنگار ما گفت: ما منابع لازم برای اجرا در اختیار نداریم و امکان اجرای این طرح در بانک ما وجود ندارد.

روابط عمومی یک بانک دیگر دولتی اعلام کرد: مقدمات اجرایی این کار در بانک فراهم شده و به نظر می‌رسد تا یک ماه دیگر جنبه اجرا داشته باشد، اما باید منابع تأمین آن مشخص شود. روابط عمومی یک بانک خصوصی نیز در این زمینه به جام‌جم گفت: هنوز به ما ابلاغ نشده و ما فقط در مورد این طرح شنیده‌ایم و تا زمانی که ابلاغ نشود، نمی‌توانیم کاری انجام دهیم. این در حالی است که 27 اردیبهشت‌ماه بانک مرکزی اعلام کرد که این بخشنامه به همه بانک‌ها ابلاغ شده است. روابط عمومی‌ یک بانک دولتی هم به خبرنگار ما گفت: بانک ما اجرا نکرده و قصد اجرا هم ندارد، به این دلیل که منابع ندارد.

روابط عمومی یک بانک خصوصی نیز به جام‌جم تصریح کرد: به دلیل پرداخت وام ازدواج، بانک منابع زیادی را از دست می‌دهد و برای انجام طرح یاراکارت در بانک باید منابع جدیدی را تعریف کنیم. اما در این میان بانک‌هایی هم بودند که این طرح را اجرایی کرده بودند و اولویت پرداخت خود را قشر کشاورز قرار دادند.

معاون روابط عمومی یک بانک به خبرنگار ما اعلام کرد بعد از دریافت بخشنامه بانک مرکزی در تاریخ چهارم خردادماه جاری به همه شعب اعلام شد،‌ طرح یاراکارت اعتباری اجرا شود و هر خانواده می‌تواند تا سقف 5 میلیون تومان تسهیلات با پشتوانه یارانه دریافت کند.

وی افزود: بر اساس اعلام این طرح احتمال می‌رود‌ از متقاضیان علاوه بر مشخصات دریافت یارانه، سفته نیز دریافت شود تا در صورت حذف یارانه نقدی بانک بتواند اقدامات لازم را انجام دهد.

بانک مرکزی: این موضوع را پیگیری نکنید

خبرنگار ما با روابط عمومی بانک مرکزی تماس گرفت و موضوع را برای آنها شرح داد که پاسخ بانک مرکزی در نوع خود جالب بود و اظهار کرد: در تاریخ 27 اردیبهشت‌ماه بخشنامه یاراکارت اعتباری به بانک‌ها ابلاغ شده و خواهش می‌کنم به این موضوع زیاد پرداخته نشود، به این دلیل که بانک مرکزی به بانک‌ها الزام نکرده است!

این مسئول روابط عمومی بانک مرکزی ادامه داد: به بانک‌ها اختیار داده شده در صورتی که منابع داشته باشند و مشتریانی از تضمین کافی برخوردار نباشند،‌ بتوانند از یارانه نقدی استفاده کنند. وی در پاسخ به این پرسش که آیا بانک‌ها بخشنامه بانک مرکزی را دریافت کرده‌اند یا خیر و این که چرا اظهار بی‌اطلاعی می‌کنند، گفت: بانک‌ها نمی‌توانند مشکلاتشان را بازگو کنند و بگویند که منابعی برای این کار در اختیار ندارند. به همین دلیل بهترین پاسخ در این شرایط این است که اعلام شود هنوز بخشنامه‌ای ابلاغ نشده است.

توصیه است، نه تکلیف!

کامران ندری، مدیر گروه بانکداری اسلامی پژوهشکده پولی و بانکی گفت: بانک مرکزی ممکن است به بانک‌ها اجازه پرداخت وام 5 میلیونی با وثیقه یارانه نقدی را داده باشد، اما این بخشنامه‌ها صرفا می‌گوید پرداخت وام از نظر بانک مرکزی بلامانع است. وی تصریح کرد: بانک مرکزی تکلیف نکرده که پرداخت وام 5 میلیونی برای همه بانک‌ها الزامی است، زیرا هر نوع تکلیفی از سوی بانک مرکزی برای بانک‌ها خلاف اصول بانکداری حرفه‌ای است. مطلبی که از سوی بانک مرکزی به بانک‌ها اعلام شد در‌واقع توصیه‌ بود و نه الزام. ندری خاطرنشان کرد: در صورتی که منابع بانک‌ها اجازه دهد، طبعا می‌توانند وام را پرداخت کنند، اما در شرایط فعلی بانک‌ها منابع لازم را به منظور پرداخت تسهیلات در این حجم وسیع برای افرادی که یارانه دریافت می‌کنند، ندارند. مدیر گروه بانکداری اسلامی پژوهشکده پولی‌ و بانکی افزود: این اطلاعیه‌ها الزام نمی‌کند که این وام پرداخت شود اما در صورت داشتن منابع لازم می‌توانند این وام‌ها را بپردازند.

بی‌خبری سیف

در حالی که شعب بانک‌ها وام پنج میلیونی با وثیقه یارانه را اجرایی نکرده‌اند، دیروز رئیس‌کل بانک مرکزی گفت: دریافت وام پنج میلیون تومانی با وثیقه قرار‌دادن یارانه امکان‌پذیر است.

ولی‌الله سیف در گفت‌وگو با ایلنا، درباره ابلاغ دستورالعمل پرداخت وام بانکی پنج میلیون تومانی با وثیقه قرار دادن یارانه‌های دریافتی گفت: بله دستورالعمل پرداخت این وام‌ها به بدنه بانکی ابلاغ شده است و بانک‌ها در حال عمل هستند.

او ادامه داد: در گذشته کارت‌های اعتباری ده میلیونی، 20 میلیونی و 50 میلیونی صادر می‌شد؛ هم‌اکنون نیز کارت‌های اعتباری پنج میلیونی در میان این کارت‌ها قرار داده‌ایم که از طریق وثیقه گذاشتن یارانه بتوان پرداخت وام را عملیاتی کرد.