چه وقت باید عینک بزنیم؟

عینک‌های تجویزی گاهی حتی برای زمان‌های کوتاه نیز نباید از مقابل چشم‌ها برداشته شوند؛ در صورتی که مواردی هم وجود دارد که تنها کافی است از عینک برای زمان‌های خاص و کوتاه استفاده شود. مثلا از عینک مطالعه یا عینک نزدیک فقط کافی است هنگام کار در فاصله نزدیک استفاده شود و نه تنها برای زمان‌های دیگر و برای فواصل دور لازم نیست، بلکه استفاده از آنها در این زمان‌ها مضر نیز است.

عینک‌ها گاهی برای رفع احتیاجات موقتی بینایی به کار می‌روند و در بقیه زمان‌ها می‌توان از آنها استفاده نکرد؛ در صورتی که گاهی استفاده نکردن از عینک موجب سردرد یا اشکالاتی در چشم مثل سوزش یا آبریزش چشم‌ها می‌شود و گاه استفاده از عینک یک نقش درمانی برای تکامل بهتر بینایی دارد.

غالبا در کودکان کم‌سن و سال زمانی عینک تجویز می‌شود که نبود آن موجب آسیب به روند تکاملی چشم‌ها شود و در صورتی که از عینک استفاده نشود، ممکن است چشم‌ها تنبل شوند یا انحراف چشم به وجود آید. این مورد از مواردی است که عینک باید تمام وقت در مقابل چشم‌ها قرار داشته باشد و بیمار عینک خود را حتی برای لحظه‌ای کنار نگذارد. در این موارد استفاده دائم از عینک اکیدا توصیه می‌شود. مواردی نیز وجود دارد که بیمار می‌تواند عینک خود را برای مواقع خاصی استفاده کند. اپتومتریست‌ها اغلب طبق وضعیت سیستم بینایی، شما را راهنمایی می‌کنند تا چه زمانی از عینک استفاده کنید و چه زمانی می‌توانید عینک خود را کنار بگذارید.

در دوران کودکی چشم‌ها و سیستم بینایی در حال تکامل هستند و الزام برای استفاده تمام وقت از عینک بیشتر است در صورتی که در افراد بزرگسال به دلیل ثبات بیشتر سیستم بینایی، فرد می‌تواند گاهی از عینک خود استفاده کند و گاهی عینک را کنار بگذارد. البته سن یکی از عوامل موثر در استفاده تمام وقت یا استفاده پاره وقت از عینک است و عوامل بسیار مهم دیگری در این خصوص وجود دارد. هر چه نمره عینک کمتر باشد، بیشتر احتمال دارد فرد بتواند گاهی از عینک استفاده کند. البته این یک قانون کلی نیست زیرا در مواردی که نمره عینک کم است، اگر چه تاری مختصری در بینایی ایجاد می‌کنند ولی می‌توانند در صورت عدم استفاده، باعث سردرد شوند. بنابر این لازم است با وجود کم بودن میزان عیب انکساری عینک تجویزی دائم استفاده شود. در موارد آستیگماتیسم گاهی حتی نمره 25/0 می‌تواند در صورت عدم استفاده، سبب سردرد و احساس ناراحتی‌هایی در چشم و اطراف آن شود. از طرفی هر چه میزان عیب انکساری بیشتر باشد، الزام استفاده تمام وقت از عینک بیشتر می‌شود. به هیچ وجه نمی‌توان برای این که چه موقع باید از عینک استفاده کرد یک نسخه یکسان پیچید. بهتر است هنگام تجویز عینک به توضیحات اپتومتریست توجه کرد و زمان‌های لازم برای استفاده از عینک را به یاد سپرد.

دکتر علی میرزاجانی

دانشیار گروه اپتومتری دانشگاه علوم پزشکی ایران