در تائید این موضوع، همان بس که نهتنها هیچ یک از دو کشور آن را کتمان نکردهاند بلکه در مقابل کوبیدن آمریکا بر طبل اختلافات، چین نیز از آمادگی برای مقابله به مثل سخن به میان آورده است.
2 کشور بر لبه پرتگاه تقابل نظامی
در شرایطی که ایالات متحده در دوره ترامپ، دریای جنوبی چین را بار دیگر به صحنه حضور ناوهای هواپیمابر و نمایش قدرت در برابر پکن تبدیل کرده است، نیروی دریایی چین هم رزمایشهای خود را در این منطقه گسترش داده و با شلیک راکت و موشک، اقدام به نابودی اهداف فرضی میکند.
اهدافی که نیروی دریایی چین در رزمایش های مذکور انتخاب کرده است، مشابهت زیادی با کشتیها و ناوها دارد، با این پیام روشن که پکن برای مقابله و رویارویی نظامی با کشتیهای جنگی آمریکا آماده است.
وزارت امور خارجه چین هم صراحتا بیانیه منتشر کرده و اظهار داشته، این کشور در حراست از آبهای خود کوتاهی نمیکند و به آمریکا و دیگر قدرتهای بیگانه هشدار داده، ثبات منطقه را بر هم نزنند.
رسانههای ارگان حزب کمونیست هم در گزارشهای خود در روزهای گذشته بارها تهدیدهای نظامی را مطرح کرده و نوشتهاند، چین باید با ابزارهای تجاری و نظامی، آماده رویارویی با واشنگتن باشد. ارتش چین نیز با کنار گذاشتن برخی ملاحظات اعلام کرده، برای رویارویی با آمریکا آماده است.
در پهنه آبی دریای جنوبی رویارویی نظامی بین دو کشور بیش از هر زمانی خودنمایی میکند و این خودنمایی از زمانی که حضور گشتیهای تهاجمی آمریکا پررنگتر شده و با توجه به غیرقابل تحمل بودن این موضوع برای چین، بیش از هر زمان دیگری در حال نزدیک شدن به واقعیت است. در این ارتباط، باید به تمایل آمریکا برای اعزام شماری از تفنگداران خود و استقرار در موسسه آمریکا در تایوان هم اشاره کرد. در نبود روابط رسمی میان تایوان و آمریکا، این موسسه حکم سفارت آمریکا در این جزیره را دارد و برای نخستین بار است که چنین اقدامی صورت می گیرد. این موضوع در صورت تحقق به معنای نادیده گرفتن اصل چین واحد است که موجبات تنش را بیش از پیش فراهم میآورد.
تنشهای اقتصادی در آستانه جنگ تجاری
در کنار مسائل نظامی و امنیتی، برنامه افزایش تعرفههای تجاری روی محصولات چینی در دولت ترامپ آغاز شده و برخی فرآوردههای صادراتی این کشور، مشمول تعرفههای سنگین دولت ایالات متحده شدهاند. این موضوع موجب شده تا وزارت بازرگانی چین با انتشار بیانیهای هشدار دهد، وضع چنین مالیاتهایی مقابله به مثل متقابل را به دنبال خواهد داشت.
اگر آمریکا طبق وعده ترامپ به دنبال بالا بردن تعرفه روی کالاهای وارداتی از چین تا مرز 45 درصد باشد، انتظار میرود جنگ تجاری میان دو کشور آغاز شود که به طور قطعی، یک فرآیند برد ـ برد نخواهد بود.
هشدار اخیر لی کچیانگ، نخستوزیر چین درباره جنگ تجاری و پرهیز از آن و تمرکز بر اقدامات دوستانه برای حل اختلافات نشان میدهد که وضعیت تبادلات تجاری میان دو کشور راضیکننده نیست.
چین و رهبری نظم نوین جهانی
تنش میان دو کشور در حالی زمان را سپری می کند که برای نخستین بار شی جین پینگ، رئیسجمهور خلق چین در سخنانی در همایش کمیسیون امنیت ملی کشور گفت، چین آماده شکل دادن و هدایت نظم نوین جهانی و همچنین حراست از امنیت دنیاست. رسانههای گروهی این کشور ازجمله خبرگزاری شینهوا به طور گسترده این مضامین را منتشر کرده و از آن با عنوان دو مقوله نظم نوین جهانی و حراست از امنیت بینالمللی از سوی رئیسجمهور یاد کردهاند.
رئیسجمهور چین افزود: جهان در مسیر چند قطبی شدن، جهانی شدن و آزادتر شدن روابط تجاری قرار گرفته و این گرایش تغییر نکرده است. وی اضافه کرد: در چنین شرایطی، چین باید هدایت جهان به سوی نظم نوین را بر عهده بگیرد و ضامن امنیت بینالمللی باشد. به نظر میرسد این اظهارنظر درست مقابل آن چیزی است که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا تحت عنوان «سیاست اولویت با آمریکا» مطرح کرده؛ استراتژیای که مورد انتقاد بسیاری حتی در آمریکا قرار گرفته است.
اژدهای زرد و تلاش برای پذیرش نقش
به هر حال، چین خود را آماده میکند تا در برهه کنونی، نقشی را در نظمی نوین که ترامپ ندای آن را میدهد، پذیرا باشد. این کشور از یک سو کره شمالی را به خاطر آزمایش موشکی مورد شماتت قرار میدهد تا جایی که این هم پیمان قدیمی خود را با مسدود کردن واردات ذغال سنگ تنبیه میکند و از سوی دیگر، خواستار گفتوگوهای ششجانبه هستهای برای پایان دادن به مناقشه در رابطه با برنامه هستهای کره شمالی است.
گفتوگوهای ششجانبه، مذاکراتی بود که از سوی آمریکا، روسیه، کره شمالی، کره جنوبی و چین چندین دوره برگزار شد، اما به دلیل اختلافاتی که پکن با آمریکا داشت، این گفتوگوها ادامه پیدا نکرد.