ترامپ در دوران گذار

خودشیفتگی بالای ترامپ و این‌که همواره دوست دارد در صدر اخبار و رویدادهای سیاسی باشد، از یک طرف و علاقه‌مندی رسانه‌ها برای بزرگنمایی تصمیمات عجیب و غریب وی از طرف دیگر موجب شده تا ترامپ تلاش کند در برخی مسائل و بحران‌های بین‌المللی نقش ویژه ایفا کند تا تغییرات ناشی از حضورش در رأس قدرت آمریکا را برجسته سازد. بنابراین در این دوره گذار که بزودی فروکش می‌کند و به مسیری متعادل‌تر سوق پیدا کند، کشورها باید پدیده ترامپیسم را خیلی جدی نگیرند و نسبت به تهدیدات و لفاظی‌های وی واکنش جدی نشان ندهند.

موج مخالفت با ترامپ چندان گسترده و فراگیر شده که نه‌فقط در اقصی نقاط جهان بلکه نهادها و شخصیت‌ها و توده‌های مردمی داخل آمریکا نسبت به آن واکنش منفی نشان داده‌اند. بنابراین در شرایط فعلی نیازی نیست که کشورهای مستقل و آزادیخواه جهان، علم مقابله و مبارزه با اعمال و رفتارهای ترامپ را بردارند، بلکه آنچه در حال گذار است باید به عنوان مقدمه و بستری برای تحولات بعدی در نظر گرفت. دولت‌های مختلف در شرایط فعلی در حال ارزیابی وضعیت خود و مناسباتشان با دولت جدید آمریکا هستند، ضمن این‌که ترامپ و تیم وی نیز تصویری روشن از منافع ملی خود و آنچه باید در حیطه داخلی و بین‌المللی انجام دهند، ندارد. لذا در شرایط جاری نباید تهدیدات و مواضع ترامپ را خیلی جدی گرفت و نسبت به آن هشدار یا عکس‌العمل جدی نشان داد، ضمن این‌که کشورهای مستقل نباید سوژه و هدف جدی برای واکنش یا برخورد ترامپ و تیم جدید وی شوند. زمان فعلی دوره گذار از شرایط بی‌ثبات و ناآرام به سوی شرایط باثبات‌تر آینده است. لذا با تأمل و دوراندیشی باید مسیر را در جهت منافع ملی هدایت کرد و در برابر برخی اقدامات تحریک‌آمیز و ایذایی تیم جدید باید با متانت و بی‌توجهی، جانب احتیاط را سرلوحه قرار داد و با ظرافت از شرایط نامتعادل فعلی عبور کرد. باید فرصت هرگونه بهانه‌جویی را از آنها گرفت، بویژه این‌که امروز اقتدار، نفوذ و قدرت منطقه‌ای ایران در شرایط مطلوب قرار دارد.

البته آنچه مشهود است، تیم تازه‌کار در آمریکا به دنبال فشار بیشتر بر ایران برای تغییر رفتار انقلابی هستند، اما با هوشیاری و مدیریت مواضع و واکنش‌های هیجانی ترامپ و همچنین همکاری و ارتباط فعال با سایر کشورهای قدرتمند و موثر جهان می‌توان بهانه‌ها و تلاش‌های آمریکا برای امنیتی‌سازی مسأله ایران را به حداقل رساند.

ترامپ خیلی تلاش می‌کند اثبات کند خیلی جدی و مصمم است، ولی عقب‌نشینی‌های مکررش چهره نامطلوبی از وی ترسیم کرده و خودش را سرخورده کرده؛ لذا می‌خواهد بی‌تجربگی و تازه‌کار بودن خود را با حضور فعال یا اقدام قاطع در یک موضوع یا بحران بین‌المللی به رخ بکشد؛ لذا باید در مقابل ترامپ رفتاری پیچیده و چندلایه داشت تا نتواند بهانه‌جویی و ماجراجویی خود را به یک بحران تبدیل کند، ضمن این‌که با واقع‌نگری می‌توان منافع ملی خود را به حداکثر رساند.

دکتر غلامرضا کریمی

استاد دانشگاه خوارزمی