لباس ایرانی بی‌نیاز از چین و ماچین

اینها بخشی از صحبت‌های سمانه سیار؛ نقاش ـ تصویرساز و طراح لباس موفق تهرانی است. یک دهه شصتی فعال و هنرمند با ایده‌هایی تازه و پر از خلاقیت!

عشق به هنر ذاتی است

سمانه سیار درباره علاقه و تجربیات خود از گذشته تاکنون می‌گوید: نقاشی پایه هنرهای تجسمی است، در نوجوانی خیلی علاقه داشتم که این هنر را به صورت کاربردی‌تر دربیاورم و مشتاق تحصیل در رشته‌های هنرستان بودم، متاسفانه شرایط و ذهنیت خانواده‌ها از رشته‌های هنرستان گاهی درست نیست و نوجوانان را ترغیب به تحصیل در رشته‌های دبیرستانی می‌کنند. بعد از دبیرستان در رشته باستان‌شناسی مشغول شدم که باعث آشنایی بیشتر من با تاریخ و نمادهای ایرانی و سنتی شد. با پایان یافتن دوره کارشناسی، دوباره شور طراحی و نقاشی در من باعث شد به دنبال منبعی برای کسب درآمد و همچنین اقناع علاقه‌ام به نقاشی باشم. دوره‌های طراحی لباس دانشگاه الزهرا انتخاب بعدی من بود.

خاستگاه طراحی لباس در تمدن ایرانی

طراحی لباس متاثر از فرهنگ‌ها و آداب و رسوم جوامع مختلف در دوره‌های مختلف بوده و به همین اندازه هم دارای تنوع بالایی است. سیار در اینباره توضیحات کامل‌تری می‌دهد: او معتقد است تاریخچه رسمی طراحی مد و لباس برخلاف تصور بسیاری که مد را زاییده تفکر غربی می‌دانند، به یک ایرانی اهل کردستان برمی‌گردد که در زمان حکومت عباسیان مشهور به زریاب می‌زیسته است و نوعی پوشش را در یک ناحیه از دنیا «اسپانیا ـ کوردوبا ـ قرطبه» مد کرد. با توجه به آثار موجود در تخت‌جمشید و سنگ‌نگاره‌های آن زمان پی به هنر والای ایرانیان در طراحی لباس خاصه در طبقه اشراف می‌بریم،در جهان نیز از نیمه اول قرن نوزدهم طراحان به دربار پادشاهان راه یافتند.

هنر استفاده از طراحی و زیبایی‌شناسی

سیار از شروع حرفه‌اش برای ما می‌گوید: بعد از مدتی که به صورت انفرادی طراحی می‌کردم، از طرف یکی از دوستان دعوت به کار گروهی شدم، گروهی دوستانه و تازه کار، اما با ایده‌های خلاقانه! بعد از مدت کوتاهی طرح‌های ما با استقبال اطرافیان مواجه شد و به فکر اجرای نمایش زنده اختصاصی برای بانوان افتادیم، اولین تجربه ما بسیار خوشایند و موفق بود! در همان سال با فراخوان اولین جشنواره مد و لباس فجر گروه ما آثاری را ارسال کرد و توانستیم از برگزیدگان برتر این جشنواره باشیم.

در برابر مشکلات با تمام توانم ایستادم

هر شغلی دارای مشکلات و سختی‌های مختص به خود است، سیار در این باره می‌گوید: با شروع کار به‌صورت حرفه‌ای، به‌دلیل کمبود بودجه اولیه و نداشتن مکان مناسب با توجه به گرانی اجاره بهای ملک در شهر تهران گاهی ناامید می‌شدیم، طراحان زیادی به دلیل مشکلات مالی و نداشتن مکان مناسب، در تولیدی‌های پوشاک مشغول به کار شده‌اند. با توجه به اوضاع بازار کار پوشاک در ایران و واردات بی‌رویه اجناس چینی و ترک در آن و استقبال مردم به علت قیمت نازل این اجناس، سرمایه‌داران در عرصه پوشاک ترجیح می‌دهند جنس آماده وارد کرده و کمتر تولیدکننده‌ای حاضر است با طراحان لباس همکاری کند. فقدان تفاهم با تولیدکنندگان بر سر الگو و جنس پارچه‌ها که به اصرار گاهی پارچه‌هایی با جنس نامرغوب به طراح پیشنهاد می‌کنند نیز از مشکلات عمده ماست.

سال 92 نمایشگاهی با عنوان «پوشاک مدرن بانوی ایرانی» را در موسسه فرهنگی اکو با هدف معرفی لباس با طراحی ایرانی برگزار کردیم، در این نمایشگاه سعی کردیم لباس‌ها را با کیفیت و قیمت مناسب ارائه دهیم و همزمان نیز چند لباس طراحی شده توسط گروه ما از سوی بنیاد ملی مد و لباس خریداری و در نمایشگاه دائمی مد و لباس به معرض نمایش گذاشته شد.

سیار با طراحان و تولیدکنندگان خارجی نیز تعاملاتی داشته است، در این باره می‌گوید: به سفارش برندهایی در آریزونای آمریکا و سوئد لباس‌هایی با طرح ایرانی دوخته و فرستاده شد که خوشبختانه با استقبال روبه‌رو شده بود.

از هر شکست پلی ساخته‌ام برای پیروزی

با خانم سیار در کارگاه کوچکش و در جمع دوستانه‌ای به گفت‌وگو نشسته‌ایم، خانم حقیقی از خیاطان موفق این گروه کوچک پنج نفره درباره سیار می‌گوید: حساسیت روی جنس مرغوب پارچه‌ها و دوخت بی‌نقص لباس‌ها از طرف خانم سیار ما را وادار به ارائه بهترین کار می‌کند، خانم حقیقی که سرپرست یک خانواده سه‌نفره است درباره روحیه انسان‌دوستی سیار توضیح می‌دهد: در ابتدای کار و با توجه به کمبود بودجه، خانم سیار، من و سه همکارم که آنها نیز سرپرست خانواده هستند را بیمه کرده و اگر زحمت‌ها و پافشاری‌های خانم سیار برای ادامه کار نبود، نمی‌توانستیم با توجه به مشکلات فراوان به کار خود ادامه دهیم.

راهی طولانی برای موفقیت

این بانوی طراح در ادامه گفت‌وگو از استعدادهای بالقوه جوانان هم‌سن و سال خود می‌گوید: در تمام دوران کاری‌ام همیشه شاهد هدر رفتن استعدادهای کشف‌نشده بوده‌ام، اگر توان مالی داشتم حتما طراحان جوان و بااستعداد را با خود هم مسیر می‌کردم. تجربه و مهارت در این حرفه حرف اول را می‌زند و من هنوز در ابتدای راه هستم. با توکل به خداوند و همراهی دوستانم امیدوارم بتوانم در آینده برای ارتقای سطح طراحی لباس کاری مثمر‌ثمر انجام دهم و با امید به عنایت مسئولان و تولیدکنندگان داخلی حتما شاهد شکوفایی این صنعت در ایران خواهیم بود.

فاطمه چشمی