چشمان من در روزهای برفی

در روز‌های برفی نه‌تنها تابش مستقیم آفتاب موجب رسیدن اشعه ماورای بنفش به چشمان ما می‌شود بلکه بازتابش نور از سطح زمین پوشیده از برف نیز به طور غیرمستقیم موجب رسیدن این اشعه به چشم می‌شود و لذا میزان اشعه مضر، افزایش و آسیب‌های مربوط به برخورد این اشعه به چشم نیز زیادتر می‌شود.

حضور در پیست‌های اسکی، رفتن به کوهستان پوشیده از برف و مسافرت در جاده‌های برفی توسط رانندگان و مسافران شایع‌ترین مواردی است که به توصیه اپتومتریست‌ها در صورت عدم محافظت چشم از اشعه ماورای بنفش به کمک عینک‌های آفتابی استاندارد ممکن است موجب سوختگی‌های تشعشعی سطح چشم شود؛ این مساله شبیه همان اتفاقی است که در جوشکاری برای جوشکاران به وقوع می‌پیوندد. با این تفاوت که در جوشکاری منبع اشعه ماورای بنفش قوس الکتریکی است ولی در محیط‌های برفی این اشعه ماورای بنفش خورشید است که به سطح زمین رسیده و در تابش و بازتابش به چشم‌ها برخورد می‌کند. به دلیل انرژی زیاد موجود در اشعه ماورای بنفش، سطح چشم‌ها دچار سوختگی می‌شود و میزان کمتری از آن به اعماق چشم‌ها می‌رسد؛ ولی این میزان، صفر نیست و بیشتر در قسمت‌های جلویی چشم‌ها جذب می‌شود.

شدت اشعه ماورای بنفش در یک روز برفی بسیار بیشتر از یک روز آفتابی است، بنابر این مضرات آن نیز به مراتب بیشتر خواهد بود. اشعه ماورای بنفش در کوتاه مدت موجب سوختگی تشعشعی چشم می‌شود ولی در دراز مدت، عوارضی ازجمله آب مروارید و ناخنک چشمی به جا خواهد گذاشت.

جهت پیشگیری از این عوارض بهتر است از کلاه‌های لبه دار و عینک‌های آفتابی استاندارد استفاده کرد. مهم‌ترین ویژگی عینک‌های آفتابی و عدسی‌های جذبی، دانسیته اپتیکی و میزان جذب اشعه عدسی است؛ در روزهای برفی باید عینک آفتابی‌ای استفاده کرد که قابلیت محافظتی بالایی داشته باشد.

دکتر علی میرزاجانی

دانشیار گروه اپتومتری دانشگاه علوم پزشکی ایران