همه چیز برای خدا
اقتصاد مقاومتی مهمترین و کارآمد ترین روش مقابله با تهدیدهای خارجی و رشد و شکوفایی اقتصادی است. روشی که برمبنای سرمایهگذاری بر منابع داخلی و استفاده از نیروی بومی طراحی شده و کار و زحمت شبانهروزی میطلبد. تجربه این نوع از فعالیتهای اقتصادی در دو کشور ژاپن و آلمان بعد از ویرانی جنگ جهانی دوم نشان میدهد قدرتهای بزرگ بیش از هر چیز با شعار جهانی شدن در پی خرد کردن اقتصاد و هویت کشورهای کوچک هستند و از این راه میخواهند استیلای خود را بر این کشورها ادامه دهند.
مجموعه مستند 80 قسمتی «قیام لله» به افرادی میپردازد که بر مبنای شعار سال 1395 و نامگذاری این سال به نام اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل توسط رهبر معظم انقلاب در جهت تحقق این ایده حرکت میکنند. «روزی از نو» به کارگردانی هادی ضیاعزیزی یکی از قسمتهای این مجموعه است و به داستان سیدمهدی خیر کرمانی میپردازد که با تلاشهای شبانهروزی در پی ایجاد اشتغال و کمک به نیازمندان در این شهر است. سیدمهدی با ایجاد یک خیریه از بیست و چند سال پیش تاکنون و به وسیله یک موتورسیکلت و رانندهاش سعی دارد برای تهیه منابع نقدی و غیرنقدی سراغ تمام افراد متمول شهر رفته و از آنها کمک بخواهد یا به قول خودش آنها را تیغ بزند! این فعالیتهای خیریه بیشتر حول محور ایجاد شغل و تهیه مسکن برای افراد بیبضاعت شکل میگیرد و البته مهمترین عامل سرپا ماندن خیریه و فعالیتهای آن روش سیدمهدی است. او دارای منابع مالی آنچنانی نیست، اما از اعتبار و آبروی فراوانی در میان کسبه و بازاریان برخوردار است و به همین دلیل همواره میتواند از کمکهای آنها ولو اندک استفاده کند.
مستندساز در این فیلم کوتاه از روشی استفاده میکند که با ماهیت سوژه متناسب است. دوربین همه جا همراه سیدمهدی است و حتی به شکلی رئال از ناراحتیها و مشکلات او در لحظه تصویر میگیرد. عمده داستان به تلاشهای او برای کسری پول جهت تکمیل ساخت یک منزل برای خانوادهای بیسرپرست میگذرد که در پایان به ثمر مینشیند و یک خیر قول تکمیل آن را میدهد. نکته جالب در این میان سفر فیلمساز و سیدمهدی به روستای پدری او و آشنایی با شخصیت مادر سیدمهدی است و این جا راز این فعالیتها روشن میشود. مادر، زنی مومنه و نیکوکار بوده که خانه طبق وصیتش برای آموزش قرآن وقف شده و مسجدی به نام شهدا هم از ایشان به یادگار مانده است. این مادر دو شهید حالا آموزههایش را به فرزندی انتقال داده که هدفی جز رضای خدا و کار خیر ندارد و حفظ آبرو و عزت همشهریانش مهمترین هدف زندگی اوست.
قیاملله مجموعهای است که باوجود ساختار سادهاش صمیمی است و بدون هر گونه پیچیدگی ساختاری هدفش را دنبال میکند و از این جهت میتواند در دیگر شبکهها هم پخش شود.تمام آموزههای دینی و کهن ایرانیان روی خودکفایی و کار و تلاش تاکید دارد و از این حیث دیدن این مجموعه به جوانان علاقهمند توصیه میشود.
مستندسازی اقتصادی
قیاملله با آن که گونهای از مستند معرفی شخصیت یا شخصیت محور است، اما هدفگذاری اقتصادی دارد. دلیل عمده آن را شاید بتوان در بزرگترین مشکل کشور در حال حاضر که اقتصادی است جستوجو کرد و با یک جستوجوی ساده در شعارهای هر سال میتوان دریافت اولویت هدفگذاری کلان نظام در یک دهه گذشته اقتصاد بوده است. در چند روز گذشته هم رهبر معظم انقلاب در سخنانشان با تاکید دوباره بر حرکت به سوی اقتصاد مقاومتی این شیوه را یک روش موفق و امتحان پس داده در جهان دانستهاند.
اما آسیب جدی که اینگونه از فیلمسازی مستند را تهدید میکند نوعی سهلانگاری یا سادهگیری ساختاری و فرمی در تولید است حال آن که باید توجه داشت اثرگذاری فیلم مستند چه به لحاظ زمان و چه از نظر گستره مخاطب بسیار وسیعتر از گونههای دیگر برنامهسازی است و همین نکته میتواند توجه سیاستگذاران فرهنگی را به مستندسازی اقتصادی جلب نماید. این نکته نهتنها توسط تلویزیون یا سازمان سینمایی وزارت ارشاد که به شکل جدی از سوی ارگانهای دولتی و خصوصی میتواند مورد توجه قرار گیرد.
قیاملله به شکل جدی به ساختارها و نهادهای مردم نهاد و غیردولتی و کاراکترهای خاص در این حوزه نظر دارد و از این جهت یک مستند زندگینامهای هم میتواند نام بگیرد. زندگینامه فعالان اقتصادی خرد که با کارآفرینی و تقسیم عادلانه ثروت و امکانات گام مهمی به سوی تحقق اقتصاد مقاوتی برداشتهاند.
علیرضا قاسم بریشی
گفت و گو
