سرطانی که «دنیا» را از ما گرفت

این روزها بسیار غم‌انگیز است، چون مادر کلاه‌قرمزی، آن کسی که به این عروسک با دست‌های توانمندش جان می‌بخشید، دار فانی را وداع گفته است. مرحوم دنیا فنی‌زاده در اثر نوعی سرطان بدخیم جان خود را از دست داد.

کد خبر: ۹۸۴۸۰۰

شاید با خود بگویید این سرطان چیست و چگونه می‌توان به ابتلای آن پی برد؟ در جواب به این سوال باید گفت سارکوم، نوعی سرطان بدخیم و نادر است.

سارکوما‌ها با بیشتر کارسینوماهای شایع (سرطان‌های شایع) فرق دارند زیرا می‌توانند در هر نوع بافتی ایجاد شوند. سارکوم‌ها در بافت همبندی، سلول‌هایی که وظیفه اتصال و حمایت از بافت‌های دیگر بدن را برعهده دارند، رشد می‌کنند.

این تومورها بیشتر در استخوان، عضلات، تاندون‌ها، غضروف، عصب، چربی و رگ‌های خونی بازوها و پاها متداول هستند، البته در هر جایی از بدن می‌توانند ایجاد شوند. اگرچه بیش از 50 نوع سارکوم وجود دارد اما به‌طور کلی آنها به دو گروه اصلی دسته‌بندی می‌شوند که یکی سارکوم بافت نرم و دیگری سارکوم استخوان است.

سارکوم‌ها اغلب با جراحی و با برداشتن تومور درمان می‌شوند. برخی عوامل به‌عنوان ریسک فاکتور برای سارکوم به حساب می‌آیند، ولی به‌طور کلی، علت ابتلا به سارکوم دقیقا مشخص نیست. برای مثال اگر در خانواده شما فردی به سارکوم مبتلا باشد، شانس ابتلا به این بیماری افزایش پیدا می‌کند.

همچنین یک نوع اختلال استخوانی هم می‌تواند در این مساله نقش داشته باشد که به آن بیماری پاژه (دومین اختلال شایع بعد از پوکی استخوان) می‌گویند. علاوه بر این اختلالات ژنتیکی هم می‌تواند در این مساله نقش داشته باشد. قرارگرفتن در معرض تشعشعات هسته‌ای (برای مثال هنگام درمان سرطان قبلی) نیز در ابتلا به این بیماری بی‌تاثیر نیست.

سارکوم‌های بافت نرم براحتی قابل مشاهده نیستند زیرا می‌توانند در هر جایی از بدن رشد کنند. بیشتر اوقات، اولین نشانه این بیماری، توده‌ای بدون درد است اما با رشد این توده به دلیل فشاری که روی اعصاب یا عضلات وارد می‌کند، باعث بروز نوعی درد و ناراحتی یا سختی در تنفس یا هر دو می‌شود. هیچ نوع آزمایشی برای تشخیص زودهنگام این سرطان، قبل از بروز نشانه‌های قابل توجه وجود ندارد. ولی سارکوم‌های استخوانی ممکن است علائم زودهنگام قابل مشاهده‌ای داشته باشند. دردهای غیردائمی در استخوان درگیر که معمولا شب‌ها بدتر می‌شود، یکی از این نشانه‌هاست. تورم نیز ممکن است بعد از گذشت هفته‌ها از شروع درد بروز کند. چنانچه سارکوم در پا ایجاد شده باشد، باعث بروز لنگی هنگام راه رفتن خواهد شد. کودکان و نوجوانان، بیشتر از افراد بالغ به سارکوم استخوانی مبتلا می‌شوند.

از آنجا که تورم و کبودی و درد در دست‌ها و پاهای کودکان و نوجوانان سالم و پرجنب و جوش امری عادی محسوب می‌شود، ممکن است سارکوم استخوانی با دردهای دوران رشد یا آسیب‌های ورزشی اشتباه گرفته شود.

بنابراین اگر درد کودک‌تان بهبود پیدا نمی‌کند و شب‌ها بدتر می‌شود، درد یکطرفه است و بیشتر در یک دست یا پا وجود دارد، با پزشک مشورت کنید. بزرگسالانی که این نوع درد را تجربه می‌کنند، باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنند. درمان این بیماری شامل جراحی، رادیوتراپی و شیمی‌درمانی است.