انسانها در زندگی خود، به شیوههای مختلف رفتار میکنند که ریشه رفتار و عملکرد آنها، آگاهانه و بعضا ناآگاهانه است. یکی از رفتارهایی که در انسانها به چشم میخورد، بازی روانی است که اغلب، حالت مخرب دارد و به سلامت روان صدمه میزند و صمیمیت بین افراد را کاهش میدهد. بازیهای روانی، الگوهای پیچ در پیچ رفتارهایی است که افراد از کودکی یاد میگیرند به کار ببرند، اما یاد نمیگیرند که ماهیت آن چیست و در حقیقت، بازی یک رشته تبادل نهفته بین دو نفر است که علاوه بر معنای آشکار، معنایی پنهان دارد و میتواند پیامدهای روانی مانند احساس گناه، افسردگی یا خشم را به دنبال داشته باشد.
بسیاری از افراد، بازیهای روانی را نوعی توانایی و ذکاوت میدانند و تلاش میکنند، فوت و فن آن را به نزدیکان بخصوص فرزندانشان آموزش دهند. خانواده، نقشه و طرح بازیها را خیلی دقیق برنامهریزی میکند و کودک از همان روزهای آغازین دبستان، نیرنگهای خود را آغاز و براساس تجربههای روزمره، بسیار حرفهای و مسلط، مجری بازیهای مخربی میشود که آموخته است. خانواده بدبین که همه چیز را مشکوک مینگرد، به کودک خود میآموزد که به مردم اعتماد نکند و سعی میکند به او تفهیم کند که مردم، بد ذات، پست و شرورند و حقشان است، اگر به آنها ضربه بزنیم.
عواقب بازی روانی عبارتند از:
از بین رفتن صمیمیت
افزایش تنش در روابط بین فردی
اضطراب درونی
بیقراری و ناآرامی
خشم درونی و ماندگاری در آن
بیاعتمادی
اعتماد به نفس کاذب
دور شدن از آدمها
بهرهکشی از اطرافیان
افزایش باورهای شناختی غلط و ناکارآمد
افرادی که در بازیهای روانی زیادهروی میکنند، رفته رفته نگرش آنها نسبت به مسائل زندگی بیرحمانه و سودجویانه میشود و به همان اندازه که از محور صداقت و حقیقت فاصله میگیرند، اضطراب درونی آنها افزایش مییابد.
برای درمان لازم است، ابتدا مشخص کنید در رفتار خود چقدر از بازی روانی استفاده میکنید و تا چه اندازه به دیگران اعتماد دارید و با آنها صمیمی هستید.
همچنین باید مشخص شود، کدام بخش از وجود فرد در روابط بین فردی او فعالتر است. وجود انسان سه بخش دارد: والد (بخشی که مانند پدر و مادرها در پی نشان دادن درست و غلط زندگی است)، کودک (بخش بازیگوش وجود ماست که نشاط و سرزندگی با خودش دارد، اما اهل فکر و حساب و کتاب نیست و میتواند حسابی ما را به دردسر بیندازد) و بالغ (بخشی که اهل فکر و پردازش اطلاعات است و واقعیت را ارزیابی میکند). برای خروج از بازیهای روانی لازم است تا بخش بالغ وجودتان را فعالتر نگه دارید و خطاهای شناختی که در ذهن شما وجود دارد، فهرست و با تکتک آنها مقابله شود. درمانهای گروهی و انفرادی برای خروج از اضطراب بازی روانی میتواند اثربخش باشد.
دکتر مهرنوش دارینی - روانشناس و مشاور
darinimehrnoosh@yahoo.com
هوش مصنوعی یکی از قدیمیترین عادتهای ما در اینترنت را تغییر داده است
در گفتوگو با جامجم آنلاین عنوان شد
در گفتوگو با جامجم آنلاین تشریح شد
جامجم آنلاین بررسی کرد
در گفتوگو با جامجم آنلاین مطرح شد