جزئیات حادثه هفت‌خوان

پس‌از این حادثه، رئیس‌جمهور در نامه‌ای به معاون اول خود، دستور داد علل این حادثه روشن و مقصران احتمالی آن معرفی شوند.

نماینده ولی فقیه در آذربایجان شرقی و استاندار این استان در پی جان باختن تعدادی از همشهریان آذربایجان‌شرقی در حادثه برخورد 2 قطار مسافربری شنبه - امروز - را در این استان عزای عمومی اعلام کردند.

به گزارش جام‌جم، صبح روز جمعه قطار مسیر تبریز ـ مشهد به چهار کیلومتری ایستگاه هفت‌خوان رسیده بود که به دلیل یخ زدن لکوموتیو مجبور به توقف شد؛ توقفی که شروع یک فاجعه بود. به مسافران اعلام شد تا دقایقی دیگر قطار به مسیر خودش ادامه می‌دهد و نگران نباشند. توقف قطار و سکوت منطقه بیابانی که با برف سپیدپوش شده بود، باعث شد مسافران به خواب ادامه دهند. عقربه‌های ساعت 7 و 48 دقیقه را نشان می‌داد که صدای قطار دیگری از دور شنیده شد و چند ثانیه بعد برخوردی شدید، فاجعه را رقم زد. حادثه آنقدر سریع اتفاق افتاد که کسی فرصت نکرد مثل دهقان فداکار در سرمای منفی 12 درجه لباسش را آتش بزند و مانع نزدیک‌شدن قطار دوم شود.

بر اثر برخورد دو قطار، چهار واگن قطار دوم که از سمنان به سمت مشهد در حرکت بود، از ریل خارج شد. مسافران سراسیمه به دنبال راهی برای ترک قطار بودند که ناگهان دو واگن قطار تبریز ـ مشهد آتش گرفت. شعله‌های آتش دو واگن را شعله‌ور کرد و فقط صدای یاحسین(ع) و کمک بود که از داخل آن شنیده می‌شد. چند نفر از مسافران که در این سانحه آسیب ندیده بودند به سمت دو واگن رفتند اما شعله‌های آتش اجازه نمی‌داد به آن نزدیک شوند. امکاناتی برای خاموش کردن شعله‌های آتش وجود نداشت و تلاش مسافران برای خاموش کردن آتش با خاک هم بی نتیجه ماند.

ساعت 9 صبح زمانی که خبر اولیه این حادثه توسط هلال‌احمر اعلام شد، کسی تصور نمی‌کرد مسیر ریلی تهران ـ مشهد دوباره شاهد فاجعه‌ای دیگر باشد. در حادثه نخست که بهمن سال 82 رخ داد، صدها نفر از مسافران و اهالی منطقه جان خود را حوالی نیشابور از دست دادند.

آمار‌های اولیه از مصدوم شدن چند مسافر حکایت داشت اما پس از ساعتی اعلام شد تعدادی از مسافران نیز کشته شده‌اند. پنج کشته، اولین آمار قربانیان بود که در ماراتن اطلاع‌رسانی هلال‌احمر و اورژانس و در نهایت استاندار به 45 نفر افزایش یافت. آن طور که اعلام شد، قربانیان مسافران دو واگنی بودند که در آتش سوختند. درپی این حادثه در استان آذربایجان‌شرقی عزای عمومی اعلام شد.

به گفته میر حسن موسوی، مدیرکل راه‌آهن آذربایجان، قطار مسافربری ساعت 11 و 50 دقیقه پنجشنبه از ایستگاه تبریز به سمت مشهد حرکت کرده بود که در ساعت 7 و 48 دقیقه جمعه در ایستگاه هفت‌خوان در محل راه‌آهن شمال‌شرق کشور دچار حادثه و آتش‌سوزی شد.

وی افزود: قطار سمنان ـ مشهد به شماره 324 از پشت به قطار مسافربری تبریز ـ مشهد به شماره 480 برخورد کرده که فقط دو واگن از قطار تبریز ـ مشهد دچار حادثه می‌شود و بقیه واگن‌ها را جدا کرده و به مسیر خود ادامه می‌دهد.

حادثه از زبان یکی از شاهدان

مسافر یکی از قطارها در تشریح حادثه گفت: من در کوپه خواب بودم که با تکان شدید قطار و صدای مهیبی از روی صندلی افتادم. قطار متوقف شد و مسافران وحشت‌زده به دنبال راهی برای خروج از قطار بودند. به سختی خود را به بیرون از قطار رساندم و متوجه شدم قطاری که ما سوار بودیم، با قطار دیگری بشدت تصادف کرده و چند واگن از ریل خارج شده است. به سمت واگن‌هایی که از ریل خارج شده بود، رفتیم که ناگهان دو واگن از قطار جلویی آتش گرفت و مسافران در میان شعله‌های آتش و دود گرفتار شدند.

وی ادامه داد: دقایقی بعد امدادگران هلال‌احمر برای کمک به آنجا آمدند اما نمی‌توانستند هیچ کاری برای مسافران گرفتار در آتش انجام دهند. شدت آتش‌سوزی هر لحظه بیشتر می‌شد و به چند واگن دیگر نیز سرایت کرد.

این مسافر که از دیدن صحنه مرگ مسافران در میان شعله‌های آتش شوکه شده بود، افزود: چند جسد در اطراف قطار دیده می‌شد و صدای جیغ و فریاد از میان دود و آتش به گوش می‌رسید. چهار نفر از کشته‌شدگان از کارکنان راه‌آهن بودند. پس از چند ساعت شعله‌های آتش خاموش شد و امدادگران هلال‌احمر اجساد سوخته را از داخل قطار خارج کردند. اجساد بشدت سوخته بود و نمی‌شد حتی جنسیت آنها را تشخیص داد.

حال مصدومان وخیم نیست

در پی وقوع این حادثه دکتر پیرحسین کولیوند، سرپرست اورژانس کشور نیز برای بررسی و رسیدگی به وضع مصدومان عازم محل حادثه شد و دستورات لازم را برای رسیدگی به وضعیت موجود صادر کرد.

وی پس از بررسی اولیه محل حادثه اعلام کرد: هویت برخی کشته‌شدگان شناسایی شده اما تلاش برای شناسایی هویت دیگر کشته‌شدگان این حادثه ادامه دارد. مصدومان در بیمارستان‌های ولایت دامغان و کوثر سمنان بستری‌اند. حال عمومی این افراد از نظر سوختگی، وخیم نیست و سوختگی شدید ندارند. البته اجساد سوخته‌اند و شناسایی آنها بسیار سخت است.

محمدرضا خباز، استاندار سمنان نیز درباره علت حادثه گفت: قطار تبریز ـ مشهد به علت نقص فنی که هنوز علت آن مشخص نیست در 4/5 کیلومتری از ایستگاه متوقف بود که قطار مشهد ـ سمنان از پشت با این قطار برخورد کرد. هنوز مشخص نشده علت توقف قطار تبریز ـ مشهد سردی هوا و یخزدگی بوده یا مساله فنی دیگری باعث توقف این قطار شده است.

وزیر راه در محل حادثه

عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی که قرار بود دیروز ایران را به مقصد ترکمنستان ترک کند، با توجه به ابعاد گسترده خسارات در برخورد دو قطار مسافربری در هفت‌خوان سمنان، سفر خود را لغو کرده و در محل سانحه ریلی حاضر شد تا از نزدیک در جریان اقدامات در ارتباط با این حادثه قرار بگیرد . وی بعد از بررسی محل حادثه در کمیسیون بررسی علت حادثه حاضر شد. آخوندی با اشاره به لزوم بررسی دقیق علت سانحه ریلی سمنان افزود: علت برخورد قطارها در حال بررسی دقیق است. به محض اطلاع از این حادثه، کمیسیون عالی بررسی سوانح در راه‌آهن کشور تشکیل شد.باید تمام موارد مانند سرعت قطارها، مذاکرات رانندگان قطارها و علائم راهنمای خطوط که در مرکز کنترل ضبط شده‌اند، بررسی و علت دقیق حادثه اعلام شود.

وی با بیان این‌که با نصب و تجهیز سامانه‌های خودکار از سال 93 در منطقه راه‌آهن شمال شرق ـ که از خطوط شلوغ کشور است ـ ایمنی تردد تا حدودی ایجاد شده بود، گفت: اکنون با این حادثه باید بررسی شود که علت برخورد قطارها چه بوده و این سامانه چه اشکالی داشته است. آخوندی ادامه داد: از 103 مجروح برخورد قطارهای مسافربری در ایستگاه هفت‌خوان در استان سمنان، اکنون هشت بیمار در بیمارستان کوثر سمنان و 18 بیمار در بیمارستان ولایت دامغان بستری هستند و بقیه مجروحان مداوا و مرخص شده‌اند.

احتمال خطای انسانی

قاضی آسیابی، دادستان عمومی و انقلاب سمنان نیز در گفت‌وگو با میزان عنوان کرد: صبح جمعه پس از این‌که قطار مسافربری تبریز ـ مشهد از ایستگاه سمنان رد می‌شود، در 50 کیلومتری سمنان و در بین دو ایستگاه از کار می‌افتد و مسافران در داخل قطار حضور داشتند تا مشکل رفع شود. از سوی دیگر قطار محلی سمنان ـ مشهد از سمنان حرکت کرده و در مسیر با این قطار برخورد می‌کند.

دادستان سمنان افزود: حدودا هفت سالن آتش می‌گیرد و خوشبختانه برخی از مسافران از قطار خارج می‌شوند و نجات پیدا می‌کنند ولی حدود دو سالن از قطار مسافربری تبریز ـ مشهد بر اثر این برخورد، دچار آتش‌سوزی کامل شده و بکلی تخریب می‌شود و بیشتر مسافران این دو سالن یا جان باخته یا مجروح شده‌اند، حدود پنج جسد مربوط به قطار سمنان - مشهد و بقیه اجساد از مسافران قطار تبریز - مشهد هستند.

دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان سمنان با بیان این‌که احتمال خطای انسانی در بروز این حادثه متصور است، تصریح کرد: باید بررسی شود چرا به قطار سمنان ـ مشهد، اجازه حرکت داده شده است. وضعیت صد نفر از مسافران دو قطار نامشخص است.

وی از هماهنگی با پزشکی قانونی برای انجام آزمایش DNA خبر داد و گفت: برای شناسایی هویت برخی اجساد آزمایش DNA لازم است که در این زمینه هماهنگی لازم با سازمان پزشکی قانونی صورت گرفته تا در اسرع وقت نسبت به این موضوع اقدام شود.

علت حادثه

مدیرعامل شرکت راه‌آهن علت حادثه برخورد دو قطار مسافربری در نزدیکی سمنان را یخزدگی سیستم ترمز و بی‌اطلاعی مسئول کنترل از مسدود بودن راه عنوان کرد.

محسن پور سیدآقایی در ارتباط تلفنی با شبکه خبر گفت: قطار مشهد ـ تبریز به دلیل سرمای هوا و یخزدگی سیستم ترمز در فاصله پنج کیلومتری سمنان متوقف می‌شود و وضعیت را به سیستم ctc شاهرود به عنوان مرکز کنترل اطلاع می‌دهد. سپس به کل سیستم توقف قطار اطلاع داده و چراغ برای تردد قطارها در مسیر قرمز می‌شود؛ در همین زمان قطار مشهد ـ سمنان در مسیر متوقف می‌شود که در این زمان به دلیل تغییر شیفت مسئول کنترل، فرد جایگزین از سابقه قرمز شدن چراغ بی‌اطلاع بوده و وقتی رئیس قطار مشهد ـ سمنان دوباره کسب تکلیف می‌کند به وی گفته می‌شود که مسیر باز است و مشکلی نیست و شاید چراغ به دلیل برودت هوا قرمز مانده است، لذا به وی تلگراف می‌شود که حرکت کند.

مدیر‌عامل شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران گفت: قطار مشهد ـ تبریز در پشت یک پیچ متوقف شده بود، لذا قطار مشهد ـ سمنان وقتی با قطار پیش رو مواجه می‌شود بشدت با کوپه‌های انتهایی قطار مشهد ـ تبریز برخورد می‌کند.

مقصران احتمالی معرفی شوند

حسن روحانی، رئیس‌جمهور کشورمان در نامه‌ای به جهانگیری، معاون اول خود دستور رسیدگی به این حادثه و شناسایی علل آن را صادر کرد.

در نامه رئیس‌جمهور آمده است؛ سانحه دردناک برخورد دو قطار مسافربری در استان سمنان که به جان باختن و مصدومیت تعدادی از هموطنان عزیزمان و ازجمله پرسنل خدوم راه‌آهن منجر شده، باعث غم و اندوه فراوان شد.

لازم است فورا دستگاه‌های مسئول، بویژه وزارت راه و شهرسازی نسبت به بررسی و اعلام دلایل وقوع این حادثه تلخ و معرفی مقصران احتمالی اقدام کرده و تمام اقدامات و تمهیدات فنی و مدیریتی را برای جلوگیری از تکرار چنین حوادث دلخراشی پیش‌بینی و اجرا کنند. اینجانب با عرض تسلیت به خانواده‌های محترم داغدیده، از درگاه خداوند متعال برای جانباختگان این حادثه ناگوار مغفرت و رحمت، برای عموم بازماندگان صبر و برای آسیب‌دیدگان شفای عاجل و سلامتی کامل مسالت دارم.

گزارش نهایی به مردم اعلام شود

علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز با صدور پیامی، حادثه برخورد دو قطار در سمنان را به خانواده جان باختگان تسلیت گفت و برای مصدومان طلب شفای عاجل کرد. در این پیام آمده است: ضرورت دارد با توجه به شرایط جوی منطقه نیروهای امداد و نجات برای یاری رساندن به حادثه‌دیدگان و مسافران و رسیدگی به وضعیت مصدومان اقدام کنند.

همچنین لازم است با فوریت علل و عوامل وقوع سانحه بررسی شود و با مسببان احتمالی برخورد لازم انجام و گزارش نهایی آن نیز به مردم اطلاع داده َ شود.

واکنش نمایندگان مجلس

غلامرضا کاتب عضو مجمع نمایندگان استان سمنان درباره علت حادثه گفت: مدیر ایستگاه قطار سمنان با دادن دستور نابجای حرکت به قطاری که در ایستگاه توقف کرده بود باعث برخورد دو قطار مسافربری شد که عمدی یا سهوی بودن این اتفاق نیز باید مشخص شود.

محمدحسین فرهنگی رئیس مجمع نمایندگان آذربایجان‌شرقی اظهار کرد: با بررسی‌ها و پیگیری‌های این حوادث می‌توان به یک تصمیم نهایی رسید و در آن موقع باید تصمیم گرفت که نیاز به استیضاح وزیر راه هست یا نیست.

زهرا ساعی نماینده مردم تبریز در مجلس نیز تاکید کرد: وقوع چنین مسائلی از حافظه مردم پاک نمی‌شود و وزیر راه و شهرسازی باید به صحن مجلس بیاید و پاسخگوی این موضوعات باشد.