عشق بدون مرز

مستند از دیار حبیب روایتی از دستاوردهای معنوی و فرهنگی سفر کربلا در کشور اندونزی را که پرجمعیت ترین کشور مسلمان است نشان می‌دهد و از علاقه و عشق شیعیان به امام حسین(ع) که تقریبا یک سوم جمعیت اندونزی را دربرمی گیرد، حکایت دارد. در ابتدای مستند اطلاعاتی درباره ویژگی‌های جغرافیایی و سیاسی اندونزی ارائه می‌شود و در ادامه به نقش و تاثیر سفر کربلا در برخی از شیعیان اندونزیایی می‌پردازد که هر کدام از آنها دارای پایگاه و منزلت اجتماعی قابل اعتنایی نیز هستند. مثلا یکی از جذابیت‌های سفر به کربلا و حرم امام حسین(ع) سخن می‌گوید و دیگری از علاقه خودش و فرزندانش به مداحی و نوحه خوانی‌هایی که درباره امام و یارانش انجام می‌شود.

در بخشی از مستند شاهد گفت‌وگو با برخی از بومی‌های اندونزی هستیم که هر کدام بنا به دلایلی و در اثر قرار گرفتن در موقعیت‌های خاصی مثلا مواجهه با یک مبلغ شیعی یا فضای عزاداری و سوگواری اباعبدالله الحسین تحت تاثیر پیام عاشورا و فضای معنوی و روحانی این مراسم قرار گرفته و محب اهل‌بیت شده‌اند. یکی از صحنه‌های جالب این مستند نمایش عزاداری‌ها و سوگواری امام حسین(ع) بود که به واسطه آمیختگی با فرهنگ و خرده فرهنگ‌های بومی و ملی اندونزی، تصاویری جذاب و تماشایی و شمایلی دیگر از عزاداری‌ها را به تصویر می‌کشید.

مستند از دیار حبیب را یک مستند سفرنامه‌ای هم می‌توان دانست که صرفا محدود به اندونزی و کربلا و عراق نمی‌شود و ایران نیز در مسیر این سفر آفاق و انفسی، حلقه واسط این سفر شده و بخش‌هایی از مستند به انعکاس تاثیرات سفر برخی از این شیعیان اندونزیایی به ایران مربوط می‌شود. اما اوج شکوه این گزارش سفر را باید به راهپیمایی عظیم اربعین و سفر به نجف و کربلا دانست که ارادت و تجلی اعتقاد و باورهای قلبی این افراد به امام حسین و اهل بیت را که به همراه تاثیر و تاثرات احساسی و درونی آنها همراه است از طریق نماها و قاب‌بندی‌های زیبا و موسیقی تاثیر گذار و به موقع، صورت‌بندی می‌کند. این موسیقی در ترانه تیتراژی پایانی با نوحه‌خوانی به زبان اندونزیایی از سویه صوتی زیبایی‌شناختی بیشتری هم برخوردار می‌شود. از دیار حبیب مستندی با نشاط و از ریتم خوبی برخوردار است و هاله معنویی سوژه را با روایت درست خود در ذهن و دل مخاطب می‌نشاند.

ساخت چنین مستندهایی ما را با فرهنگ‌های دیگر آشنا می‌کند و باعث می‌شود درک بهتری از آنچه در پیرامون ما رخ می‌دهد داشته باشیم.

سید رضا صائمی