مراقب موج گرانی ارز باشیم

نگاه همه دولت‌ها از بخش دلار، کسب درآمد بوده، درحالی‌ که باید مدیریت بازار ارز با هدف ایجاد قیمت مناسب برای واردکننده و صادرکننده باشد، اما تنها موضوعی که حائز اهمیت بوده، درآمدهایی است که متوجه دولت بوده و اصلا سایر بخش‌ها مورد توجه قرار نمی‌گیرد. متاسفانه هیچ‌یک از دولت‌های اخیر درباره مدیریت بازار ارز، نگاه استراتژیک نداشته‌اند. عمر دولت‌ها چهار ساله است، اما برنامه‌های کشور پنج‌ساله تعریف می‌شود. از سوی دیگر، مجلس در میانه عمر دولت روی کار می‌آید و ممکن است سیاست‌های مجلس قبل را اجرا نکند یا مطالبات دیگری از دولت داشته باشد. به نظر می‌رسد مدیریت بازار ارز باید به‌صورت ریشه‌ای انجام شود تا مشکلات اقتصادی را شاهد نباشیم.

گران شدن دلار حتما رشد قیمت حامل‌های انرژی، کالاهای اساسی و حمل‌ونقل را به دنبال خواهد داشت و از سوی دیگر اقلام وارداتی مانند مواد اولیه را نیز با افزایش قیمت تمام‌شده روبه‌رو خواهد کرد. در این راستا مشکل رکود عمیق‌تر و باعث می‌شود مشکلاتی مثل بیکاری نمود بیشتری پیدا کند. اکنون 112 هزار هزار میلیارد تومان نقدینگی در کشور است، اما هیچ اقدام توسعه‌ای را شاهد نیستیم و گرانی اخیر قیمت دلار، پازل رکود و افزایش تورم را تکمیل خواهد کرد. قدرت خرید خانوارها به دلیل رکود در کشور کاهش یافته و رشد قیمت ارز نیز به این موضوع دامن می‌زند. این چرخه باطلی است که باعث تشدید رکود و افزایش تورم می‌شود و اگر به این سمت برویم نه ‌فقط نمی‌توانیم نرخ موجود را حفظ کنیم، بلکه باید منتظر سونامی تورمی باشیم. هر دولتی که سرکار آمده، نرخ ارز را به سه برابر قیمتی که دریافت کرده، تحویل دولت بعد داده است. یکی از راه‌های خروج از این بحران، کنار گذاشتن تفکرات نوکلاسیکی است که در ایران شکست‌خورده و نمی‌توان از سیستم مالی به توسعه رسید، اما در 20 سال اخیر دولت‌ها اصرار به پیاده‌سازی این روش داشتند.

دکتر بیژن عبدی

کارشناس اقتصادی