کلوپ تندروها

در دو هفته‌ای که از پیروزی دونالد ترامپ گذشته، بسیاری از رسانه‌های آمریکایی و غیرآمریکایی تلاش کرده‌اند تا از طریق گمانه‌زنی، پیش‌بینی کنند که قرار است کدام چهره‌ها در تیم سیاست خارجی دولت ترامپ جای بگیرند. در همین راستا نام‌های مختلفی از چهره‌های سرشناس یا کمتر شناخته‌شده به میان آمده و برخی تحلیلگران نیز به بررسی کارنامه هریک از آنها پرداخته‌اند.

بدهکاران منافقین، در صف کرسی وزارت خارجه

مثلا در این گمانه‌زنی‌ها مشخص شده که همه کاندیداهای پیشتاز وزارت خارجه ترامپ پیش از این برای شرکت در میتینگ‌های منافقین از آنها پول گرفته‌اند و به‌نوعی نزدیک به این گروهک تروریستی محسوب می‌شوند. از رودی جولیانی، شهردار سابق نیویورک گرفته تا نیوت گینگریچ، رئیس پیشین مجلس نمایندگان در دوران بیل کلینتون و یا جان بولتون، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل در دوران جورج بوش پسر. این سه، مواضع صریحی علیه کشورمان داشته و دارند. البته برای این کرسی، از چهره‌های تندرو دیگری هم نام برده می‌شود. یکی از آنها باب کورکر، سناتور جمهوریخواه ایالت تنسی و رئیس کمیته روابط خارجی سناست که پیش از این عمده طرح‌های ضدایرانی را با هدف تخریب برجام پیگیری کرده بود. آن‌طور که نیویورک‌تایمز گمانه‌زنی کرده، استنلی مک کریستال، ژنرال بازنشسته و یکی از فرماندهان ارشد پیشین آمریکا در افغانستان هم از گزینه‌های دیگر است و البته در میان این فهرست نام زلمای خلیل‌زاد هم به چشم می‌خورد. سفیر پیشین آمریکا در افغانستان که بتازگی در گفت‌وگویی با بی.بی.سی گفته موافق این جمله جورج بوش پسر که ایران را در زمره کشورهای «محور شرارت» نامیده، نبوده است!

در روزهای اخیر از میت رامنی هم به عنوان گزینه دیگر وزارت خارجه آمریکا نام برده می‌شود. کسی که در ایام انتخابات ترامپ را یک «کلاهبردار» نامیده بود.

سناتور فحاش، به وزارت دفاع می‌رود؟

از کرسی وزارت خارجه که بگذریم، نوبت می‌رسد به گزینه‌های مطرح برای وزارت دفاع کابینه ترامپ. در اینجا نام چهره‌هایی چون کلی آیوت سناتور جمهوریخواه بازنده ایالت نیوهمپشایر و عضو کمیته نیروهای مسلح سنا، استیفن هاردلی مشاور امنیت ملی دولت جورج بوش پسر، جان کیل سناتور سابق و جمهوریخواه از آریزونا و جف سشنز سناتور جمهوریخواه از آلاباما مطرح شده است. بتازگی از تام کاتن سناتور ایالات متحده از آرکانزاس هم در میان گزینه‌های پُست وزارت دفاع نام برده شده است؛ همان کسی که در اوج مذاکرات هسته‌ای در توئیترش به محمدجواد ظریف توهین کرد و او را به مناظره درباره قانون اساسی آمریکا فراخواند. در پاسخ به او، وزیر امور خارجه کشورمان به این پاسخ دیپلماتیک توئیتری بسنده کرد: «چیزی که ما احتیاج داریم دیپلماسی جدی است، نه حمله شخصی قلدرمآبانه. قدم نو رسیده مبارک. امیدوارم با خانواده در صلح زندگی کنید و از داشتن او لذت ببرید.»

فرش قرمز ترامپ برای جنگ‌طلبان

یکی دیگر از کرسی‌هایی که نقش تعیین‌کننده‌ای در اعمال سیاست خارجی ترامپ دارد، کرسی سفارت ایالات متحده در سازمان ملل است. از کلی آیوت، سناتور بازنده ایالت نیوهمپشایر و عضو کمیته نیروهای مسلح سنا و ریچارد گرنل، سخنگوی سابق سفیر آمریکا در سازمان ملل در دولت جورج بوش پسر به‌عنوان گزینه‌های مطرح برای این سمت نام برده می‌شود و در نهایت، سمت مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور هم می‌تواند نقشی مهم در مواضع بین‌المللی کاخ سفید ایفا کند؛ جایی که مایکل فلین، رئیس سابق سازمان اطلاعات نظامی بر آن تکیه زده است. او بتازگی در یک موضعگیری رسانه‌ای، ایران را برنده تحولات اخیر عراق نامیده است.

ترامپ همچنین اخیرا رئیس سازمان‌سیا را نیز برگزیده است. مایک پمپئو کسی است که پیش از این برجام را «فاجعه » توصیف کرده بود و قصد داشت به ایران سفر کند اما تهران به او ویزا نداد.

به این ترتیب فارغ از این‌که شخص دونالد ترامپ چه اظهاراتی درباره کشورهای مختلف می‌کند، این تیم سیاست خارجی اوست که تعیین می‌کند دولت جدید آمریکا چطور با دولت‌های مختلف تعامل خواهد کرد. اگر ترامپ برخلاف انتخاب‌های اولیه اش در انتخاب کابینه‌اش به چهره‌هایی که آشکارا ضدیت خود با منافع سایر کشورها از جمله ایران را ابراز کرده‌اند، نه بگوید و چهره‌های میانه‌روتری را انتخاب کند، آنگاه باید گفت که ترامپ با گذار از چهره انتخاباتی خود، وارد عصر عملگرایی در کاخ سفید خواهد شد؛ عصری که در آن، نیازی به تکرار مواضع تند پیشین‌اش در قبال سایر کشورها نخواهد داشت.