اکتشاف

گر ایزد زحکمت ببندد دری...

نابینایان برای حل مسائل ریاضی، قشر بینایی را به‌کار می‌گیرند

کد خبر: ۹۶۴۴۰۴

در تحقیقی در مقیاس کوچک مشخص شد ممکن است افراد مبتلا به نقص بینایی بتوانند بخش قشر بینایی مغز را به منظور حل مسائل و محاسبات ریاضی به کار گیرند. این نتیجه موجب شگفتی همه شده است، زیرا قشر بینایی به طور ویژه برای پردازش هر چیزی که چشم‌ها می‌بینند، استفاده می‌شود. این تحقیق همچنان نشان داده است الگوهای مغز افراد نابینا و کسانی که کاملا می‌بینند، هنگام حل مسائل ریاضی مشابه بوده و این موضوع معلوم می‌کند تجسم‌سازی یک جمع، ضرورتا به تجربه‌های بصری وابسته نیست. شیپرا کانجلیا، از اعضای تیم تحقیقاتی از دانشگاه جانز هاپکینز، به گزارشگر نیوساینتیست گفت: قشر بینایی، ساختاری قدیمی است که همیشه دیدرا پردازش می‌کند و ممکن است تصور کنید نمی‌تواند تغییر کند. اما بعد، متوجه می‌شوید در آن تغییر صورت می‌گیرد. محققان، اسکنرهای fMRI راروی 36 داوطلب ثابت نگه داشتند. 17 نفر از آنها از زمان تولد نابینا بودند. هنگام انجام این آزمایش، چشم افراد بینا نیز بسته شده بود. هنگام اسکن، داوطلبان باید مسائل ساده ریاضی را به طور ذهنی حل می‌کردند. وقتی این گروه تحقیقاتی نتایج هر دو گروه را با هم مقایسه کردند، اسکن‌ها، فعالیت مشابهی در منطقه شیار درون آهیانه‌ای مغز هر دو گروه شرکت‌کننده بینا و نابینا نشان دادند. کانجلیا گفت: واقعا شگفت‌انگیز است. در این تحقیق مشخص شد فعالیت مغز، حداقل از نظر پردازش اعداد قدیمی، به طور چشمگیری در هر دو گروه مشابه است.

اما این موضوع، تنها مساله‌ای نیست که اسکن‌ها نشان دادند. قشر بینایی در داوطلبانی که به طور مادرزاد نابینا بودند، هنگام محاسبه فعال بود و هرچه سوال‌ها سخت‌تر می‌شدند، فعالیت قشر بینایی نیز بیشتر می‌شد. عجیب و جالب این بود که چنین فعالیتی در افراد بینا مشاهده نشد. کانجلیا، در یک مصاحبه مطبوعاتی گفت: شبکه عدد، کاملا مستقل از تجربه بینایی تشکیل می‌شود. افراد نابینای شرکت‌کننده در تحقیق فوق در عمرشان هرگز چیزی ندیده بودند. اما آنها همان شبکه عددی را دارند که افرادبینا می‌توانند ببینند. در حال حاضر محققان نمی‌توانند علت وجود چنین امکانی را توضیح دهند، اما معتقدند می‌تواند به دلیل کارایی مغز باشد. زیرا مغز به دلیل انعطاف‌پذیری ذاتی قشر بینایی می‌تواند اندامی را که چندان مشغول نیست به کار اندازد. این انعطاف‌پذیری نیز به معنای وفق دادن مغز با انواع دیگر وظایف مخ است.

مارینا بدنی می‌گوید: اگر ما بتوانیم قشر بینایی را وادار به حل مسائل ریاضی کنیم، در واقع می‌توانیم هر بخش دیگر مغز را به انجام دادن کارهای دیگر آن واداریم. با این که این تحقیق بسیار کوچک و مختصر است، اما اولین بار نیست که دانشمندان دریافته‌اند نابینایان خود را برای انجام کارهای جدید وفق می‌دهند. در تحقیقی سال 1389/ 2010، مشخص شد بخش‌های مربوط به بینایی مغز می‌توانند برای بهبود حس لامسه و شنوایی به کار برده شوند.

محققان دست‌اندرکار این تحقیق، از مرکز پزشکی دانشگاه جورج‌تاون گفتند: مشخص شده است مغز، آن قدر انعطاف‌پذیر است که می‌تواند از ورودی‌های حسی متفاوت، درست به همان روشی که اطلاعات مربوط به بینایی به کار گرفته می‌شود، استفاده کند.

سال گذشته در تحقیقی دیگر در دانشگاه جانز هاپکینز مشخص شد کودکان نابینا از قشر بینایی‌شان ـ این بار ـ برای پردازش کلام استفاده می‌کنند. بنابرگفته محققان، چنین به نظر می‌آید که گویی قشر بینایی برای عملکردهای متفاوتی استفاده می‌شود.

ربکا ساکسی، عصب‌شناس گفت: در برخی شرایط، بخش‌هایی از قشر بینایی، نقش‌هایی غیر از آنچه همیشه داشته‌اند، می‌پذیرند.

تمام موارد فوق این سوال را مطح می‌کند که میزان انعطاف‌پذیری قشرهای مخ مغز ما چقدر است و تا کجا می‌توانند توانایی‌های جدید کسب کنند؟