اخلال «یانکی» در معاملات بانکی

ولی‌الله سیف سه‌شنبه در دیدار با معاون وزیر اقتصاد و انرژی آلمان از عملکرد بانک‌های غربی در اجرای برجام انتقاد کرده بود.

وی همچنین از فرصت دیدار با رئیس هیات‌مدیره گروه خودروسازی پژو استفاده کرد و به انتقاد از غربی‌ها برای لغو نشدن تحریم‌های بانکی پرداخت.

سیف اوایل امسال هم در جریان سفر به آمریکا برای شرکت در اجلاس بانک جهانی در گفت‌وگو با رسانه‌های آمریکایی گفته بود که دستاورد ایران از برجام تقریبا هیچ بوده است. این اظهارنظر سیف، مورد توجه محافل داخلی قرار گرفت زیرا تا آن زمان هیچ‌یک از مسئولان دولتی در ایران، بصراحت از بدعهدی آمریکا سخن نگفته بودند.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، ولی‌الله سیف در دیدار با رئیس هیات‌مدیره گروه خودروسازی پژو گفت: اروپا در برابر عملکرد غیرشفاف آمریکا سکوت اختیار کرده است. وی با اشاره به موضع سختگیرانه دولتمردان فرانسوی در مذاکرات مربوط به توافق هسته‌ای افزود: هم‌اکنون 9 ماه از اجرای این توافق گذشته است، فرانسه هم‌اکنون نیز باید همچون مواضع اولیه خود ثابت‌قدم بوده و با پافشاری بر اجرای مفاد برجام و رفع موانع توسعه مراودات اقتصادی میان دو کشور تاکید کند.

رئیس‌کل بانک مرکزی جدیت فرانسوی‌ها در اجرای مفاد برجام را خواستار شد و تاکید کرد: در توسعه روابط اقتصادی میان ایران و فرانسه، همواره کشور سومی وجود داشته که به علت ذی‌نفع نبودن، در گسترش این روابط مانع‌تراشی می‌کند.

سیف با اشاره به مصادیق اثرگذاری این کشور سوم در توسعه روابط اقتصادی بین ایران و فرانسه اظهار کرد: مصداق این مدعا قراردادی است که زمان سفر رئیس‌جمهور ایران به فرانسه برای خرید 118 فروند هواپیما از ایرباس بسته شد اما دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آمریکا (OFAC) پس از گذشت هشت ماه از اجرای برجام، فقط به فروش 17فروند هواپیمای ایرباس به ایران مجوز داد، درحالی‌که شرکت بوئینگ آمریکا توانست مجوز فروش 80 فروند هواپیما را دریافت کند.

بد عهدی آمریکا

لغو تحریم‌های بانکی یکی از مهم‌ترین خواسته‌های ایران در مذاکرات هسته‌ای بود. با این حال از همان روز اول اجرای برجام، کارشکنی آمریکایی‌ها در لغو تحریم‌های بانکی مورد انتقاد فعالان اقتصادی در کشورمان قرار گرفت و بتدریج مسئولان سیاسی کشورمان نیز به جمع منتقدان این وضعیت پیوستند.

در ماه‌های اخیر با اقدامات متعدد آمریکا همچون تصویب قانون محدودیت تردد به آمریکا برای سفرکنندگان به ایران، تحریم برخی نهادهای ایرانی و شرکت‌های مرتبط با آنها، بلوکه کردن مبلغ دو میلیارد دلار از اموال ایران و شاید از همه اینها مهم‌تر کارشکنی در رفع عملی تحریم‌های بانکی، عملا کفه ترازوی برجام از تعادل خارج شده است.

انتقادات از کارشکنی آمریکا در لغو تحریم‌های بانکی، فقط از جانب فعالان اقتصادی و مسئولان سیاسی ایران نبوده بلکه شرکت‌های اروپایی که در ماه‌های اخیر برای مراودات تجاری به ایران سفر کرده‌اند، از لغو نشدن عملی محدودیت‌های بانکی به عنوان تنها مانع بر سر حضور خود در ایران نام برده‌اند.

بدعهدی آمریکایی‌ها در لغو تحریم‌های بانکی، واقعیت امروز برجام است؛ واقعیتی که اشتباه راهبردی آمریکایی‌ها را نشان می‌دهد و بدقولی واشنگتن در دوران پسابرجام را بارها و بارها گوشزد می‌کند.

بدعهدی آمریکا به حدی رسیده که باعث شده است رئیس‌جمهور کشورمان در سخنان چند هفته پیش خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به آن اشاره و از آن به‌عنوان اشتباهی راهبردی یاد کند.

دکتر حسن روحانی در سازمان ملل گفت: بدعهدی آمریکا در اجرای برجام و تعلل ایالات متحده در اجرای تعهدات قانونی‌اش در ماه‌های گذشته اشتباهی راهبردی است که باید فوراً جبران شود.

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان هم در اندیشکده روابط خارجی آمریکا به طور شفاف علت عدم لغو عملی تحریم‌های بانکی را توضیح داد و گفت: واشنگتن از یک طرف به بانک‌های اروپایی می‌گوید اشکالی ندارد با ایران معامله کنید اما پنج صفحه اما و اگر گذاشته که در نهایتاً، بانک‌ها می‌گویند اصلاً ایران را فراموش می‌کنیم.

پس از اعتراض‌های ایران و سایر اعضای 1+5 به کارشکنی آمریکا، مقامات وزارت خارجه آمریکا در جریان نشست وزرای خارجه 1+5 با ایران در حاشیه اجلاس سازمان ملل، مجدداً وعده دادند که موانع بانکی بر سر راه ایران را حذف خواهند کرد.

با این حال، اظهارات چند روز اخیر رئیس‌کل بانک مرکزی کشورمان نشان می‌دهد آخرین قول و قرار آمریکایی‌ها هم نادرست بوده است. فعالان اقتصادی نیز سخنان رئیس‌کل را تأیید می‌کنند.

تحریم‌های بانکی همچنان پابرجاست

در همین زمینه، محمد لاهوتی، رئیس کنفدراسیون صادرات ایران به خبرنگار ما گفت: در زمان تحریم، ایران با کشورهایی مانند چین و هند ارتباط بانکی غیرمستقیم داشت و اکنون روابط بانکی ما با این کشورها به صورت مستقیم درآمده است اما مشکل اصلی نظام بانکی تحریم‌هایی است که هنوز از سوی غرب برداشته نشده است.

وی افزود: قرار بود پسابرجام شرایط دیگری را وارد اقتصاد کشور کند و فعالان اقتصادی بتوانند بازارهای اروپایی را برای تقویت فعالیت خود انتخاب کنند اما این موضوع به دلیل برداشته نشدن محدودیت‌های بانکی هنوز محقق نشده است.

رئیس کنفدراسیون صادرات اضافه کرد: هیات‌های تجاری زیادی پس از برجام به ایران آمدند تا سرمایه‌گذاری خود را قطعی کنند اما این سفرها با انتقادات زیادی مواجه شد که نتیجه‌ای برای اقتصاد ایران نداشت. این انتقادات، درست است به این دلیل که ایجاد مبادلات بانکی ایران و اروپا می‌تواند شرایط را تسهیل کند و تا زمانی که آنها نتوانند مبادلات بانکی با ایران داشته باشند قطعاً سرمایه‌گذاری نخواهند کرد.

لاهوتی تاکید کرد: نقل و انتقال پول همچنان از طریق صرافی‌ها انجام می‌شود و استفاده از گشایش اعتبار برای فروش کالا به خریداران خارجی کماکان قابل استفاده نیست.

این فعال بازرگانی گفت: بانک‌های اروپایی همچنان از کشور آمریکا ترس دارند که جریمه شوند و دلیل اصلی بی‌میلی ایجاد ارتباطشان با ایران همین موضوع است. تحریم‌های اولیه همچنان باقی‌مانده و شرایط مراودات بانکی ایران با کشورهای غربی به حالت عادی برنگشته است.

تحریم‌های بانکی رفع نشده است

دکتر بیژن عبدی، کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با جام‌جم به بدعهدی آمریکا اشاره کرد و گفت: مقام معظم رهبری فرمودند که در بحث سیاست خارجی اگر قرار است تعهدی داده و گرفته شود حتماً باید در سطح بین‌الملل باشد و به‌صورت مکتوب عنوان شود.

وی افزود: یک ماه پیش حسن روحانی، رئیس‌جمهور زمانی که به سازمان ملل رفت اجلاس 1+5 در آنجا با حضور وزیر خارجه آمریکا تشکیل شد که جان کری در آن جلسه قول داد که تحریم‌های بانکی ایران به زودی برداشته خواهد شد اما این صحبت آقای سیف نشان می‌دهد که همچنان تحریم‌های بانکی مانند قبل باقی‌مانده و نقل و انتقال پول با مشکلات زیادی و از طریق واسطه انجام می‌شود.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: ایران تعهدات خود را با سرعت زیادی انجام داد اما طرف‌های غربی هیچ‌کدام حاضر به اجرای تعهدات خود نشدند. البته در مفاد برجام ذکرشده که ایران می‌تواند در صورت اجرا نکردن تعهدات طرف مقابل شکایت کند اما مسلماً در آن شرایط هم کار به‌جایی نخواهد رسید.

عبدی ادامه داد: کشورهای غربی بخصوص آمریکا قصد دارد با برنداشتن تحریم‌ها امتیازات بیشتری از ایران بگیرد و اکنون مشاهده می‌شود که هنوز تحریم‌های بانکی برداشته نشده موضوع FATF مطرح می‌شود که سودی برای ایران ندارد.

بیانات مقام معظم رهبری درباره تحریم‌های بانکی

لغو نشدن تحریم‌های بانکی تاکنون چند بار از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی مورد توجه قرار گرفته است.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای 25 خردادماه در دیدار با مسئولان نظام به تشریح مصادیقی از عمل نکردن آمریکا به تعهدات خود پرداختند و خاطرنشان کردند: وظیفه طرف مقابل، برطرف کردن تحریم‌ها بود اما به این وظیفه عمل نکرده یعنی بخشی از تحریم‌ها را به‌نحوی برداشته‌ اما در عمل تحریم‌ها برداشته نشده است. ایشان با اشاره به حل نشدن مشکل معاملات با بانک‌های خارجی، افزودند: مقامات دولت آمریکا در زبان و بخشنامه می‌گویند که مانعی برای معاملات بانکی با ایران وجود ندارد اما در عمل کاری می‌کنند که بانک‌ها جرات معامله با ایران را نداشته باشند.