قصه نخبگان گمنام

مجموعه مستند تلویزیونی سرزمین نخبگان با محوریت جوانان نخبه ایرانی در 14 قسمت 30 دقیقه‌ای است که قبلا از شبکه تلویزیونی افق پخش می‌شد و اکنون از شبکه مستند در حال نمایش است. هر قسمت از این مستند پرتره درباره زندگی یکی از هموطنانی است که در شرایط سخت کارهای غیرممکن را ممکن می‌کند.

10 کارگردان جوان در ساخت این مجموعه با مهدی شاه‌محمدی همکاری کرده‌اند که ازجمله آنها علی همراز، مهدی فارسی، آزاده سلیمیان و صادق دهقانی هستند. فارغ از مضمون این مستند شکل ساختار تولید آن هم جذاب است. مستندی که یک تهیه‌کننده دارد و چند کارگردان و همین کار تیمی و گروهی باتوجه به ضعف تاریخی که در این باره داریم خود یک امتیاز به حساب می‌آید، اما آنچه ماهیت و نفس این مستند را غیر از کارکردهای اجتماعی ـ تربیتی‌اش ارزشمند می‌کند این است که کارگردان‌ها به سراغ نخبگانی رفتند که غیرممکن‌ها را ممکن کرده‌اند. کسانی که با دست‌های خالی دستاوردهای بزرگ داشته‌اند و همین به آنها اعتبار می‌بخشد. آنچه که در این مستند برجسته می‌شود تلاش آنهاست نه هوش و استعدادشان. کسانی که نه پشتوانه مالی داشته‌اند نه آشنا و پارتی. حتی نه استعداد خارق‌العاده، اما با تکیه بر پشتکار و سختکوشی خود توانسته‌اند موانع را پشت‌سر بگذارند و غیرممکن‌ها را ممکن کنند.

سرزمین نخبگان به عنوان یک مستند پرتره، شخصیت‌محور است، اما بواسطه سوژه و رویکردی که دارد شخصیت‌پرور نیز هست به این معنی که نشان می‌دهد انسان چگونه می‌تواند خودش را بسازد و بپروراند. مخاطب با اثر احساس همذات‌پنداری ذاتی و روان‌شناختی پیدا می‌کند، به این معنی که توانایی و امکانات خود را به عنوان ماهیت انسان دریافت و در خود درونی می‌کند.

به عبارتی دیگر مستند سرزمین نخبگان درباره قهرمان‌های عادی است، قهرمان‌هایی که هر روز در اطراف خود می‌بینم و حتی قهرمان‌هایی که در درون خودمان وجود دارد و باید شکوفا شود. سرزمین نخبگان از سوی دیگر یک نوع ایران‌شناسی هم هست، اما نه شناسایی جغرافیای طبیعی که جغرافیای انسانی آن. جغرافیا و خاک زرخیزی که در آن نخبگان و فرهیختگان زیادی متولد شده و پرورش یافته‌اند. اگر شما افسرده و ناامید هستید، اگر اعتماد به نفس لازم را ندارید و اگر بی‌انگیزه شده‌اید، حتما مستند سرزمین نخبگان را ببینید تا دریابید که شما هم می‌توانید یکی از نخبگان این سرزمین پرگوهر باشید.

سیدرضا صائمی