کارت‌هایی برای داد و ستد جهانی

پروژه‌ای که نزدیک به دو سال به‌طور رسمی از طرف وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات پیگیری شد، اما با گذشت یک سال و اندی به نتیجه نرسید تا آن‌که چندی پیش وزارت ارتباطات از محول شدن آن به شرکت پست ایران خبر داد. حالا این نهاد از تحقق راه‌اندازی کارت‌های اعتباری با همکاری شرکت مسترکارت خبر داده است. اتفاقی که به نظر می‌رسد می‌تواند تحول بزرگی در کسب‌وکارهای مختلف اعم از داخلی و خارجی ایجاد کند، اما سوال اینجاست که کاربران ایرانی می‌توانند بدون مشکل دارنده کارت‌های اعتباری بین‌المللی باشند؟

جهش از پشت مرزها

هفته گذشته یکی از جنجالی‌ترین خبرهایی که در رسانه‌ها منتشر شد، ورود کارت‌های اعتباری بین‌المللی به کشور بود. وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در حاشیه‌ صحبت‌های خود هنگام افتتاح پروژه‌های پستی از قرارداد شرکت پست با یکی از شرکت‌های خارجی برای ارائه کارت‌های اعتباری بین‌المللی در کشور خبر داد. به گفته محمود واعظی این کارت‌ها در 200 کشور جهان قابل استفاده خواهد بود. در همین خصوص حسین مهری، مدیرعامل شرکت ملی پست نیز از تلاش یکساله این شرکت برای رسیدن به این مهم خبر داد و گفت موضوع توزیع کارت اعتباری بین‌المللی با شرکت ویژن کارت ایرانیان خواهد بود.

به گفته مهری این کارت‌ها قرار است در سه مدل طلایی، نقره‌ای و برنزی عرضه شود که سقف اعتبار آن 10 هزار دلار خواهد بود. با وجود این‌که به نظر می‌رسد شرکت ویژن کارت تنها نماینده رسمی ارائه این خدمات باشد، اما مدیرعامل شرکت پست اعلام کرده هر شرکتی که آمادگی و مجوزهای لازم را از بانک مرکزی داشته باشد، می‌تواند وارد عرصه همکاری شود.

اعتباری یا شبه‌اعتباری؟

مدیران شرکت پست اصرار زیادی به عملی بودن کارت‌های اعتباری جدید دارند. نجاری، عضو هیات مدیره پست با اعلام بانک‌های طرف قرارداد این پروژه که شامل HSBC، ملی چین، ملی هنگ‌کنگ و چند بانک دیگر است این پروژه را یک قرارداد بین‌المللی دانسته است. به گفته این مقام مسئول کسانی که کارت اعتباری ایرانی یا همان ویژن کارت ایرانیان را داشته باشند می‌توانند از طریق سایت‌های مسترکارت، ترانس فارکس و وبسایت ویژن کارت ایرانیان و با تخصیص کد کاربری خدماتی مانند مشاهده موجودی، خرید الکترونیکی، فریز کردن کارت و... را انجام دهند. این خدمات که در حال حاضر در دفاتر محدودی انجام می‌شود، از اول شهریور قرار است در تمام مناطق پستی تهران و پس از آن در 170 مرکز در سراسر کشور ارائه شود.

اما نکته جالب در مورد کارت‌های اعتباری ایرانی این است که اعتبار آنها به‌صورت پیش‌پرداخت تائید می‌شود. این در حالی است که کارت‌های اعتباری بین‌المللی در کشورهای دیگر با توجه به گردش مالی، اوراق بهادار و مالکیت‌های شخصی، اعتباری به‌صورت پایه برای فرد تعریف می‌شود و دارنده حساب می‌تواند تا سقف این اعتبار خرید کرده و پس از آن بدهی خود را به بانک طرف حساب پرداخت کند، اما در مدل ایرانی شما همان ابتدا باید کل مبلغ را پرداخت کرده و پس از آن به‌صورت کیف پول از آن استفاده کنید. این روش شبیه کارت‌های سفری است که شرکت‌های ویزا و مسترکارت برای سهولت در کار توریست‌ها ارائه می‌دهند. بااین وجود نجاری می‌گوید: «این نخستین بار است که هموطنان بدون هیچ گونه نگرانی و دغدغه می‌توانند از کارت‌های مذکور برای انجام تبادلات مالی بین‌المللی به‌صورت قانونمند استفاده کنند.» بنابر خبرهای منتشر شده این کارت‌ها در 190 کشور دنیا معتبر و قابل استفاده خواهد بود.

بازار تائیدها و تکذیب‌ها

در شرایطی که انتظار می‌رفت، سد بزرگ معاملات بین‌المللی از پیش پای کاربران ایرانی برداشته شود و کاربران ایرانی بتوانند بدون مشکل از سایت‌های خارجی خرید کنند، اما باز این داستان با مشکلاتی روبه‌رو شد. با توجه به بن‌بست‌های موجود در خدمات بانکی بین‌المللی این مساله یک وجه مجهول داشت تا این‌که سخنگوی مستر کارت این مساله را به طور کامل تکذیب کرد. به گفته این سخنگو تا زمانی‌ که محدودیت‌ها وجود دارد، مستر کارت در ایران فعالیتی نخواهد داشت. در پی تکذیب فعالیت مسترکارت در ایران، خیلی زود شرکت پست با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «پست از طریق شرکت واسط، این کارت‌ها را در دفاتر پستی به فروش می‌رساند و با بانک‌های آمریکایی به‌طور مستقیم در ارتباط نیست.» شرکت ویژن کارت ایرانیان که به‌عنوان تنها متولی این پروژه معرفی شده نیز ادعای سخنگوی مسترکارت را خارج از حیطه فعالیت آنها اعلام کرد و گفت: «سخنگوی مسترکارت امکان فعالیت این شرکت از طریق شرکت‌های واسط را تکذیب نکرده است.»

جهانگیر نادرپور