فناوری ما را زرنگ می‌کند یا کودن؟

اما آیا این موضوع می‌تواند مضراتی هم داشته باشد؟ تازه‌ترین تحقیقات نشان می‌دهد وابستگی بیش از اندازه به فناوری گاه خطرناک است.

دنیای شیرین فناوری

هر کدام از کارهایی که امروز براحتی با تلفن هوشمندتان انجام می‌دهید، در گذشته این طور به سرانجام نمی‌رسید. آن موقع، انجام دادن خیلی از این کارها به صورت تخصصی مستلزم آن بود که مهارت‌هایی خاص را یاد بگیرید و منابع لازم را برای آنها‌ در اختیار داشته باشید. فرض کنید می‌خواستید فیلم بسازید. لازم بود ابتدا یک دوربین فیلمبرداری و فناوری‌های پشتیبان آن ازجمله فیلم، نور و تجهیزات مخصوص پردازش را تهیه کنید. سپس یاد بگیرید چطور از آنها استفاده کنید یا حداقل کسی را پیدا کنید که کار کردن با آنها را به شما یاد دهد. پس از آن، تازه باید فیلمبرداری را آغاز می‌کردید و سپس فیلمتان را می‌ساختید، آن را بارها و بارها ویرایش می‌کردید، از آن کپی‌های متعدد تهیه می‌کردید و در نهایت، آن را پخش می‌کردید. لازمه انجام همه این کارها کلی زمان برای یادگیری و کار بود، اما تلفن‌های هوشمند امروز تمام این کارها را از طریق فناوری حل کرده‌اند.

دیگر لازم نیست، مدت زمان مدیدی را صرف یادگیری و سر در آوردن از همه جزئیات کنیم؛ تلفن‌های هوشمند دقیقاً برای این برنامه‌ریزی شده‌اند که چنین مسئولیت‌هایی را برعهده بگیرند. امروز بیشتر از هر زمان دیگری در تاریخ، فیلمساز و عکاس شدن آسان است. تاریخ نشان داده که بشر با پیشرفت فناوری تغییر می‌کند؛ بعضی‌ها زرنگ‌تر می‌شوند و بعضی‌ها برعکس احمق‌تر و این واقعیت دنیای امروز ماست. در حقیقت فناوری است که باعث می‌شود ما کارهای بیشتری انجام دهیم و در عین حال درک کمتری از کاری که انجام می‌دهیم داشته باشیم. دقیقا همین مساله است که ما را روز به روز به تجهیزات و فناوری وابسته‌تر می‌کند.

انسان وابسته به فناوری

همه این اتفافات و وابستگی‌ها منحصر به برهه زمانی کنونی نیست. در حقیقت، این بخشی از تاریخ تمدن بشریت است. ما انسان‌ها از همان زمان که کشاورزی را آغاز کردیم، وارد این وادی شدیم،‌ ولی در دهه‌های اخیر، سه تغییر عمده مهم این فرآیند را تسریع کرده است. مهم‌ترین اتفاقی که افتاده، این است که در دنیای مدرن روز به روز کارها تخصصی‌تر می‌شود؛ یعنی هر کسی تخصص انجام کاری را ندارد و نمی‌تواند
هر کاری را انجام دهد. علاوه بر این ما انسان‌ها برای کار با ابزارهای مدرن، مثل گذشته نیاز به یادگیری آن هم از طریق سیستم‌های سنتی و صرف زمان بسیار طولانی نداریم. برای مثال یک اپلیکیشن ساخت ویدئو یا یک گوشی هوشمند می‌تواند خیلی راحت به ما یاد دهد که چطور فیلم بسازیم و برای این کار دیگر نیازی به ساعت‌ها چالش یادگیری و سر در آوردن از همه زیر و بم‌ها نیست. سومین و مهم‌ترین عامل این تغییر شگرف نیز این است که دسترسی مردم به فناوری، امروز خیلی بیشتر از گذشته است و همین به اکثر افراد اجازه می‌دهد، از ابزارهایی که در گذشته امکان دسترسی به آنها نبود، خیلی راحت استفاده کنند.

دانش تخصصی

تخصصی کار کردن باعث شده برخی از ما در کارها از سایرین بهتر باشیم، اما این میزان سرمایه و زمانی که صرف یادگیری تخصص‌ها می‌شود، در عمل ما را از انجام برخی کارهای ساده محروم می‌کند. مثلا اگر شما جراحی زبردست و برجسته باشید، به احتمال زیاد سررشته چندانی از مکانیکی ابتدایی نخواهید داشت و اگر ماشین‌تان خراب شود، باید منتظر مکانیک بمانید. همان طور که آدام اسمیت در کتاب سرمایه ملت‌ها نوشته است: تخصصی شدن سبب می‌شود مردم تنها در یک کار و وظیفه مشخص، حرفه‌ای و کارآمد شوند و در سایر وابسته به دیگران باشند. درست است که از نظر تئوری این مساله نفع همگانی را به دنبال دارد، اما از طرف دیگر مشکلات خاص خود را هم دارد.

کسانی که صاحب تخصص و مهارت هستند،‌ اغلب براحتی کار پیدا می‌کنند و صاحب حقوق و مزایای بیشتر و بهتر هم می‌شوند. در حالی که دیگران ممکن است چنین اقبالی نداشته باشند. همین مساله براحتی بر زندگی عده‌ای خاص تاثیر منفی می‌گذارد.

اعتماد بیش از اندازه به فناوری اشتباه است

بدیهی است اتکای بیش از اندازه به فناوری کاملا اشتباه است؛ زیرا در زمان نبود آن عملا هیچ کاری از شما برنخواهد آمد. یکی از مثال‌های روز که با این مساله در ارتباط است، عملکرد کنونی آموزشی نیروی دریایی ایالات متحده آمریکاست. از آنجا که این احتمال وجود دارد سیگنال‌های جی‌پی‌اس گاهی از طرف هکرها دستکاری شوند، در حال حاضر نیروی دریایی آمریکا کارکنان خود را موظف کرده که دوره‌های آموزشی خاصی را بگذرانند. در این دوره‌های آموزشی کارکنان نیروی دریایی می‌آموزند که چطور باید با بهره‌گیری از حواس خود، از بروز اشتباهات بزرگ جلوگیری کنند.

نتیجه‌گیری

مهم‌ترین سوال دنیای مدرن امروز این است: آیا ما می‌توانیم با این مقدار وابستگی به فناوری، بدون آن هم دوام بیاوریم؟ درست است که نمی‌توانیم یکباره کل وابستگی خودمان را به فناوری کنار بگذاریم، اما به هر شکل لازم است درباره فناوری‌هایی که از آنها استفاده می‌کنیم، نکات بیشتری بیاموزیم. حداقل لازم است، مسائل ابتدایی و راه‌حل‌های رفع مشکل را بیاموزیم تا بتوانیم در زمان‌های بحرانی بموقع و سریع از آنها استفاده کنیم. ما امروز بیش از اندازه به فناوری وابسته شده‌ایم، اما هنوز از ارزش‌های یادگیری و آموزش چیزی کاسته نشده است. بنابراین مرز اعتماد ما به فناوری باید مشخص و تعریف شده باشد.

منبع: IFLScience

مترجم: فرناز حیدری

جام‌جم