واردات کام شکر را تلخ کرد

نکته جالب اینجاست که براساس آمار منتشرشده از سوی وزارت جهاد کشاورزی، امسال با وجود این‌که سطح زیر کشت چغندر و نیشکر در ایران تغییری نداشته اما با توجه به سیاستگذاری‌های انجام‌شده یکی از بهترین سال‌های تولید شکر خام در کشور را تجربه کرده‌ایم. ظرفیت تولید داخلی شکر سالانه 5/1 میلیون تن و تقاضای داخلی 2/2 میلیون تن است و با توجه به روند واردات، نباید شاهد افزایش قیمت شکر باشیم.

برخی کارشناسان و فعالان بازار معتقدند اکنون کنترل بازار به دست واردکنندگان و دلال‌ها افتاده و نمی‌توان در این شرایط انتظار کاهش قیمت را داشت و گروه دیگر می‌گویند سازمان حمایت و تعزیرات لازم است وارد عمل شده و مانع از ادامه روند افزایش قیمت این کالای اساسی که بسیاری از صنایع به آن وابسته‌اند، بشوند.

مطالبات کارخانه‌های شکر

حسن حیدری، کارشناس کشاورزی درباره علل روند افزایشی قیمت شکر طی هفته‌های اخیر به خبرنگار ما گفت: افزایش قیمت شکر در واقع مشکلی است که مربوط به امروز یا ماه گذشته نیست. بلکه تقریبا این روند از دو سال پیش با افزایش بدهی دولت به کارخانه‌های قند ایجاد شده است. به این صورت که از سال 93 تا امروز دولت بدهی‌های خود به کارخانجات قند و شکر را پرداخت نکرده و همین موضوع عاملی شد برای فروش کل محصولات تولیدی این واحدهای تولیدی، بنابراین اکنون کارخانه‌ها تولیدی ندارند که بتوانند برای تنظیم بازار آن را عرضه کنند.

وی افزود: گاهی اعلام شده که دولت یارانه شرکت‌های تولیدکننده را نپرداخته اما نباید اشتباه کنیم این بدهی، یارانه نیست. چون دولت قیمت تکلیفی به کارخانه‌ها اعلام کرده و گفته مابه‌التفاوت قیمت را به آنها می‌پردازد اما این‌گونه نشده و اکنون ارقام بسیار بزرگی جزو مطالبات کارخانه‌هاست. به عنوان مثال یکی از کارخانه‌های استان فارس اکنون 12میلیارد تومان مطالبه دارد و اگر بسرعت برای پرداخت آن اقدام نشود این کارخانه با یک هزار کارگر تعطیل خواهد شد.

مجوزها به دست دلال‌ها افتاد

وی سیاست‌های وزارت کشاورزی برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی و کارخانه‌های قند کشور را بجا عنوان کرد و افزود: وزارت جهاد کشاورزی سیاست‌های مختلفی را در این زمینه به‌کار گرفته که مهم‌ترین آن واگذاری واردات شکر به کارخانه‌های تولیدی بوده است، اما مشکلات اقتصادی گسترده‌ای در این صنعت وجود داشت که باعث شد کارخانه‌ها مجوزهای واردات را برای تأمین هزینه‌های خود در بازار آزاد بفروشند و همین موضوع موجب شد کنترل بازار دوباره به دست دلال‌ها افتاده و مشکل افزایش قیمت ادامه‌دار شود.

حیدری تصریح کرد: با توجه به تلاش دولت برای شفاف شدن بازار عرضه و تقاضا در کنار کاهش واردات شکر، برخی سودجویان با استفاده از رانت‌هایی که در اختیار دارند تلاش می‌کنند این سیاست‌ها با شکست مواجه شده و دولت برای کنترل قیمت دوباره دستور واردات صادر کند که همان بازی برد - برد برای دلال‌ها و واردکنندگان کلان است و باید جلوی آن گرفته شود.

6 کارخانه مشکل‌آفرین

این کارشناس کشاورزی یکی از مشکلات فعلی صنعت شکر کشور را وجود کارخانه‌های تصفیه شکر عنوان کرد و افزود: این کارخانجات که فقط شش واحد تولیدی هستند به‌طور کلی برمبنای واردات شکر خام تأسیس شده‌اند و چاره‌ای جز واردات برای فعالیت آنها نیست.

در حالی که چندی پیش قرار شد دولت برای این واحدها شرایطی فراهم کند تا خودشان را برای تولید کامل تجهیز کنند یا این‌که زمینه ادغام آنها را در کارخانه‌های تولیدی فعلی ایجاد کند، اما متاسفانه این موضوع تا امروز محقق نشده و هرچند وقت یک‌بار شاهد اعمال نفوذ این واحدها در بازار هستیم که می‌تواند به واردات بی‌رویه شکر منجر شود.

به وعده‌ها عمل شود

غلامحسین بهمئی، دبیر انجمن کارفرمایان تصفیه شکر با اشاره به تعطیلی بسیاری از کارخانه‌های تصفیه شکر خام به جام‌جم گفت: مساله این نیست که ما واردات داشته باشیم یا از تولیدات داخلی استفاده کنیم، مساله مهم این است که نیازهای شکر خام این کارخانجات تأمین شود چون اکنون معیشت و زندگی 3500 خانوار مرتبط با این شرکت‌ها در خطر قرار گرفته است.

این مقام صنفی تصریح کرد: برخی مسئولان اعلام می‌کنند شکر خام برای تصفیه به صورت کارمزدی در اختیار کارخانه‌ها قرار گرفته است که لازم است در این مورد اعلام کنیم فقط 162 تن شکر در اختیار ما قرار گرفت که خوراک دو یا حداکثر سه ماه کارخانجات بوده و با این روند اگر نتوانیم مواد اولیه مورد نیاز را تأمین کنیم باید بزودی شاهد تعطیلی بیشتر کارخانه باشیم هرچند این روند در دیگر صنایع نیز تاثیرگذار خواهد شد.

هیچ کمبودی در بازار شکر نداریم

علیرضا مرآتی، مدیرکل حوزه ریاست سازمان تعزیرات با اشاره به فعالیت‌های این نهاد قانونی در زمینه کنترل قیمت‌ شکر به خبرنگار ما گفت: هیچ کمبودی برای تأمین نیاز بازار در این کالای اساسی نداریم و اصلی‌ترین دلیل افزایش قیمت شکر در هفته‌های اخیر مربوط به نوسان و نابسامانی توزیع شکر در بازار بوده است.

این مقام مسئول درباره سیاست‌های سازمان تعزیرات نسبت به کنترل روند افزایشی قیمت شکر تصریح کرد: در کارگروه مربوط مصوب شد عرضه شکر در بازار با استفاده از ظرفیت بورس در شرایطی کاملا شفاف و روشن صورت گیرد، چون با استفاده از این امتیاز می‌توانیم به طور دائم رصد کنیم وضعیت عرضه و تقاضا چگونه است و اطلاعات و آمار مورد نیازمان را برای سیاستگذاری‌های اصولی به‌صورت لحظه‌ای در اختیار داشته باشیم.

مدیرکل سازمان تعزیرات معتقد است عرضه گسترده و بدون محدودیت محصول در بازار شفاف بورس، زمینه هرگونه التهاب و نابسامانی را برطرف خواهد کرد و متولیان امر نیز با این روند همراه شدند و طی هفته گذشته روزانه به ترتیب شنبه 5600 تن، یکشنبه 7900 تن، دوشنبه 25 هزار تن و سه‌شنبه 20 هزار تن شکر در بورس عرضه شد. در حالی که بر اساس آمارهای موجود نیاز روزانه کشور به ده هزار تن نمی‌رسد.

عماد عزتی

اقتصاد