شکست پیش از نشست

نشست وزرای خارجه کشورهای عربی همسایه عراق که با هدف بررسی تحولات سیاسی و امنیتی این کشور در قاهره پایتخت مصر برگزار شد و بدون حصول نتیجه پایان یافت تا نشان دهد چنانچه اظهارنظرها و تصمیمات یک نشست تابعی از واقعیت های موجود نباشد

کد خبر: ۹۳۱۱۳

اهداف نشست عقیم مانده و رسیدن به رهیافتی موثر برای برون رفت از بحران های مختلف در کشور عراق میسر نخواهد بود که پیامد سیاست ها و کارکردهای مسوولان کشورهای عربی همسایه را نیز باید بر این ناکارآمدی افزود.
1 - قاهره در حالی میزبانی این اجلاس را برعهده گرفت که واکاوی کنشهای مقامات این کشور نشان می دهد مواضع مصر به دلیل عدم سازواری با واقعیت فضای سیاسی ، اجتماعی عراق ، نه تنها به رفع تنشهای موجود در این کشور منجر نشده بلکه در مواقعی نیز آن را افزایش داده است . اظهارات اخیر حسنی مبارک رئیس جمهور مصر مبنی بر عدم وفاداری شیعیان منطقه از جمله شیعیان عراق به کشورهای خود و تاثیرپذیری از ایران در حالی مطرح شد که عراق به دلیل تنوع گروههای قومی ، مذهبی و سیاسی و به تبع تفاوتهای میان آنان ، دچار بحران هایی است که هراز چند گاه انگشت اتهام به سوی یکی از آن گروهها نشانه می رود که بی تردید سخنان حسنی مبارک می تواند بسترهای مناسب برای ایجاد تنشهای جدید در عراق و منطقه خاورمیانه را فراهم کرده ، سبب فشار به شیعیان شود. این گونه است که اگر مواضع یک سیاستمدار تلفیقی از واقع بینی و هوشمندی نباشد ، این پتانسیل را دارد که به یک بحران بدل شود.
2 - هوشیار زیباری وزیر خارجه عراق که مشکلات کشور متبوعش بهانه اصلی برگزاری نشست قاهره است ، در اعتراض به سخنان مبارک در این اجلاس حضور نیافته و آن را تحریم کرد که این موضوع بیانگر از بین رفتن نفس تشکیل این نشست است . چرا که عدم حضور هیات عراقی در آن ، عملا چنین نشستی را که باید با اشراف بر آخرین تحولات عراق ، به اتخاذ تصمیم درست دست زند با چالش ماهیتی مواجه کرده است که بر این اساس برآیند این اجلاس رسیدن به نتایج واقعی و کاربردی نخواهد بود.
3 - همانگونه که قبلا اعلام شده بود ، این نشست در حالی صورت گرفت که وزرای خارجه ایران و ترکیه به این اجلاس دعوت نشده بودند که نشان می دهد برخی کشورهای عرب منطقه هنوز هم مساعی همسایگان غیرعرب عراق از جمله ایران را باعث افزایش نفوذ آنان تلقی می کنند و بر این باورند که این کشورها تلاش می کنند دولت آتی عراق سازگار با سیاست های آنان باشد. هر چند که همه کشورها در سیاست خارجی خود و حتی روی کار آمدن یک دولت خصوصا در کشورهای همسایه ، به دنبال تامین منافع ملی هستند، اما نکته اساسی که از ذهن برخی رهبران عرب مغفول مانده این است که بی ثباتی در عراق ، ثبات و امنیت در مرزهای کشورهای همسایه را نیز مخدوش می کند و بر این اساس مهمترین خواسته همسایگان عراق ایجاد ثبات و امنیت در این کشور است که جز در پرتو خروج اشغالگران ، برقراری دموکراسی واقعی و روی کار آمدن دولت وحدت ملی ، به دست نخواهد آمد. با این وصف ، نگاه به شاخصه هایی همچون عدم حضور وزیر خارجه عراق در اجلاس قاهره ، نادیده گرفتن نقش ایران و ترکیه به عنوان دو بازیگر موثر در معادلات منطقه و عدم دعوت از وزرای خارجه دو کشور و فقدان درک صحیح از تحولات درون عراق ، از سوی برخی رهبران عرب این نکته را روشن می کند که شکست این نشست قبل از برگزاری آن ، امری بدیهی بوده است.