توجه به زمینه‌های کنجکاوی کودک

اما همیشه برخی اصول و مبانی و موضوعاتی وجود دارد که میان آن اصطلاحا اجماع کامل وجود دارد، نمونه اش همین جمله‌ای است که در ادامه می‌خوانید: «سه تا پنج سالگی سنین اصلی کنجکاوی کودکان است»

در واقع سن سه تا پنج سال در زمینه‌های مختلف رشد و تربیت کودک نقشی مهم و بسیار تعیین‌کننده دارد، در مورد کنجکاوی به این دلیل مهم است که کودکان پیش از این به دلیل عدم‌تکمیل ساختار زبانی نمی‌توانستند کنجکاوی خود را با جملات بیان کنند، اما در این سنین می‌توانند با استفاده از جملات آنچه در ذهنشان می‌گذرد را بگویند و هرچه قدرت بیان تکمیل شود و کودک دریافت‌هایش از محیط افزایش یابد، این کنجکاوی و پرسشگری هم به تناسب روند صعودی می‌یابد.

یکی از نشانه‌های کنجکاوی کودکان می‌تواند ناشی از نارساخوانی باشد که یکی از اختلالات یادگیری است همچنین گم‌گشتگی که موجب طرح سوالات زیادی از سوی دانش‌آموزان مقاطع ابتدایی از معلم خود می‌شود ناشی از نارساخوانی است.

وقتی کودکان از شما سوالی می‌پرسند به آنها توجه کنید،‌این توجه کردن صرفا برای پاسخگویی و رفع پرسش نیست، بگذارید مثالی بزنم،‌ ممکن است کودک در وسایل نقلیه عمومی نگاه فردی را تهدیدکننده تلقی کند یا کسی به او طعنه بزند در این حالت کودک با پرسش درباره مسائل مختلف می‌خواهد از توجه مادر یا پدر ‌ نسبت به خود مطمئن شود، به بیان دیگر کودکان با این روش می‌خواهند به احساس امنیتی که باید از اطرافیان خود بویژه والدین بگیرند دست یابند.

اما پاسخگویی به این دست پرسش‌ها صرفا با یک جواب ساده پایان نمی‌یابد،‌ بهتر است والدین علاوه بر پاسخگویی حرکتی را هم به آن بیفزایند مثلا کودکان خردسال خود را بغل بگیرند تا از اضطراب آنها در محیط‌های شلوغ کاسته شود، همچنین وظیفه والدین بویژه مادر این است که به احساس وابستگی فرزند خود پاسخ دهد.

از این رویکرد که بگذریم، پاسخگویی به پرسش‌ها و کنجکاوی کودک را باید در زمینه‌های مختلف به یاد داشته باشیم، به‌عنوان مثال در خرید اسباب‌بازی، فراموش نکنیم والدین در قالب بازی می‌توانند به رشد خلاقیت کودک و روحیه پرسشگری او کمک فراوانی کنند،‌ بازی می‌تواند در افزایش اعتماد به نفس کودک نیز موثر باشد والدین برای این مهم باید اجازه دهند تا کودک نیز گاهی برنده بازی باشد، با حوصله پرسش‌هایش را پاسخ دهند در واقع نباید به‌گونه‌ای رفتار کنند که کودک بدون تلاش به برد دست یابد.

بدرالسادات همایونیان/ روان شناس کودک