اینک، توالی‌یابی ژن‌ها در فضا

اما شاید دانشمندی که چند روز پیش برای ماموریتی پژوهشی به این ایستگاه اعزام شد بتواند پرده از بسیاری از مجهولات ما در زمینه تاثیر جاذبه بر زمین بردارد. خانم کیت رابینز، پژوهشگر برجسته حوزه میکروب شناسی است که پیش از این مطالعات زیادی را در مورد عوامل مختلف بیماری زا از جمله ابولا روی زمین انجام داده است. خانم رابینز این بار در ایستگاه فضایی قصد دارد برای نخستین بار در تاریخ، به تعیین توالی ژنی بپردازد. او برای این کار از دستگاه پیشرفته‌ای که مینیون (MinION) نام دارد استفاده می‌کند. این دستگاه که به اندازه نصف یک گوشی هوشمند معمولی است می‌تواند در حین کار، اطلاعات به دست آمده از ژن نمونه را به صورت آنی اعلام کند.

اهمیت تعیین توالی ژن‌ها در فضا

اما انجام چنین کاری در فضا چه اهمیتی دارد؟ سال‌هاست ما روی زمین به بررسی توالی ژن‌ها می‌پردازیم. کاری که به شناسایی بهتر موجودات زنده کمک می‌کند.

اما اجرای این عملیات در فضا سبب می‌شود بتوان بیماری‌هایی که سرنشینان ایستگاه فضایی به آن مبتلا هستند را با سرعت بیشتری شناسایی کرد. همچنین با این شیوه می‌توان به بررسی تجمع میکروبی در بخش‌های مختلف ایستگاه و تعیین نوع آنها پرداخت. برای نمونه، بررسی تجمع میکروبی موجود در مخازن تامین آب در ایستگاه فضایی از اصلی‌ترین اهداف تعیین شده برای تعیین توالی ژنتیک است. تا پیش از این برای بررسی توالی ژنوم نمونه‌های فضایی، چاره‌ای جز منجمد کردن آنها و آوردنشان به زمین نبود. اما این رویکرد جدید می‌تواند به صرفه جویی قابل‌توجه در زمان دریافت پاسخ و همچنین افزایش دقت آزمایش‌ها منجر شود.

ابزارهای جمع و جور در فضا، کاربرد در زمین

بسیاری از ابزارهای پیشرفته تشخیصی در پزشکی اندازه بسیار بزرگی دارند و انتقال آنها به ایستگاه فضایی کار دشواری است. برای نمونه دستگاه‌های رایج تعیین توالی ژنتیک بسیار بزرگ و سنگین هستند. اما این دستگاه جدید می‌تواند به شناسایی سریع مشکلاتی نظیر کاهش تراکم استخوانی یا ضعیف شدن عملکرد سیستم ایمنی بدن که در فضا روی می‌دهد کمک کند. همچنین با افزایش روند تولید دستگاه‌هایی با اندازه‌های کوچک برای تشخیص و حتی درمان مشکلات مختلف، از نگرانی‌های موجود در مورد سلامت فضانوردان تا حد زیادی کاسته می‌شود.

در ایستگاه فضایی به خاطر محدودیت در تامین انرژی دستگاه‌ها و نیز توان رایانه‌ای برای پردازش اطلاعات، چاره‌ای جز استفاده از این وسایل نیست. اما این وضعیت شباهت زیادی به مناطق توسعه نیافته و دورافتاده زمین دارد. اگر استفاده از این دستگاه تعیین توالی ژن‌ها در ایستگاه فضایی موفقیت آمیز باشد، شاید بتوان در آینده از آن و نیز دستگاه‌های مشابه دیگر برای پایش و بهبود وضع سلامت مردم نیازمند در مناطق محروم دنیا بهره گرفت.

منبع: رویترز

مترجم: صالح سپهری‌فر

جام‌جم