تهدیدپذیری کاخ شیشه ای

سخنان اخیر وزیر دفاع انگلیس مبنی بر مشروعیت بخشیدن به عملیات نظامی پیشگیرانه با ادعای تامین و تقویت صلح و امنیت بین المللی در صحنه جهانی در حالی صورت می گیرد که منشور ملل متحد درخصوص عملیات پیشگیرانه ، موضعی نداشته و بر این نکته تاکید دارد که هیچ کشوری نباید به بهانه تامین امنیت خود ، صلح و امنیت بین المللی را به خطر اندازد.

کد خبر: ۹۲۱۹۲

دکتر سیدجلال ساداتیان ، کارشناس مسائل بین الملل در گفتگوی اختصاصی با «جام جم» بر این باور است که قدرتهای بزرگ سعی دارند تا دغدغه های امنیتی خود را جهانشمول کنند و بر این اساس درصدد ترسیم استراتژی واحدی برای کشورهای دنیا هستند.

آیا سخنان اخیر وزیر دفاع انگلیس درخصوص مشروعیت دادن به عملیات نظامی پیشگیرانه به میلیتاریزه شدن فضای جهانی منجر نخواهد شد؛
مبنای سخنان وزیر دفاع انگلیس معطوف به حادثه 11 سپتامبر سال 2001 است. چرا که پس از این حادثه موضوع تروریسم در دستور کار جهانی قرار گرفته که البته در این رهگذر قدرتهای بزرگ درصدد تحمیل سیاست های خود به سایر کشورها هستند. به عبارت دیگر شکل جدیدی از تروریسم در سالهای اخیر بروز یافته است . تروریسم قبل از 11 سپتامبر در قالب ترور اشخاص یا هواپیماربایی قابل مشاهده بود. در مقاطع بعدی ترورهای گروهی با اهدافی خاص از سوی تروریست ها به وقوع پیوست که در برخی کشورها شاهد آن بودیم . پس از آن با تروریسم دولتی مواجه بوده و هستیم که به طور مثال رژیم صهیونیستی نماد کاملی از این نوع تروریسم است . پس از حادثه 11 سپتامبر شکل جدیدی از تروریسم پدید آمد که نشانه های تروریسم قبل از جنگ سرد را با خود به همراه نداشت و از مکان مندی آن دوران نیز برخوردار نبود بلکه در یک فضامندی قرار گرفته بود. این شکل از تروریسم در هر زمان و مکانی کاخ شیشه ای قدرتهای بزرگ را مورد تهدید قرار می دهد و سخنان وزیر دفاع انگلیس ناشی از ترس از سنگ اندازی به این کاخ شیشه ای است . در چنین شرایطی لزوما به سمت میلیتاریزه شدن پیش نمی رویم بلکه با یک جو اطلاعاتی - امنیتی مواجه هستیم که باعث محدود شدن آزادی هایی خواهد شد که دولتهای غربی مدعی برقراری آن در سطح جهان هستند. چرا که در حالت میلیتاریزه شدن جهان ، صف آرایی یک گروه در مقابل گروه دیگر را شاهد هستیم ، در حالی که در فضای اطلاعاتی امنیتی ، صف آرایی پنهانی است و تکنولوژی این تهدید ، بیشتر اطلاعاتی است.

آیا مشروعیت بخشیدن به عملیات نظامی پیشگیرانه باعث ایجاد فشارهای بیشتر به کشورهایی که با سیاست قدرتهای بزرگ همخوانی ندارند ، نخواهد شد؛
کاملا این گونه است. دنیای امروز به سمت نوعی یکپارچگی و سیاست واحد حرکت می کند که برای آن یک استراتژی واحد نیز ترسیم می شود. این استراتژی بعد از فروپاشی شوروی که دو استراتژی مختلف بر دنیا حاکم بود و امکان تنفس و حرکت گروههای غیرمتعهد ، در بین این 2 قطب تا حدودی فراهم بود بعد از فروپاشی شوروی ، استراتژی پیروز به سمتی حرکت می کند که جهان را در زیر چتر خود سامان دهد. به این لحاظ طبیعتا از دیدگاه آنان ، جریانات غیرخودی تحمل نمی شود و لذا با بهانه قرار دادن دلایل و براهینی که نشان می دهد با جریان حاکم همسو نیستند ، سعی می کنند آنها را تحت فشار قرار دهند و به تغییر رفتار وادار کنند و اگر تغییر رفتار مورد قبول نباشد ، به تغییر رژیم مبادرت می کنند که عربستان مصداق نوع اول و عراق مصداق نوع دوم است.

آیا سخنان وزیر دفاع انگلیس همسو با خواسته های امریکا درخصوص تغییر در ساختار سازمان ملل متحد و منشور آن نیست؛
از دیدگاه آنها ساختار سازمان ملل و منشور متناسب با شرایط جهان دوقطبی ، دوران جنگ سرد و شرایط جنگ دوم جهانی بوده و لذا ضروری است که تغییراتی در ساختار سازمان ملل و به طور طبیعی در منشور ملل متحد ایجاد شود و لذا بر تجدیدنظر در ساختار سازمان ملل اصرار دارند که در این رهگذر با مخالفت ها و موافقت هایی نیز روبه رو شده اند.