ازراه دورهم می توانید مهندس شوید!

یکی از راههای تحصیل در دنیای امروز، آموزش از راه دور است.برای بسیاری از افراد مشتاق تحصیل که به دلیل کمبود زمان و یا دوری مکان ، امکان حضور در کلاسهای درس را ندارند، آموزش از راه دور می تواند راه تحقق این آرزو باشد.

کد خبر: ۹۲۱۱۰

یکی از مراکز تحصیلات عالی کشور، آن هم به شکل آموزش از راه دور، دانشگاه پیام نور است.
در دولت جدید، انتصاب یکی از نزدیکترین مشاوران رئیس جمهور به عنوان رئیس جدید دانشگاه پیام نور، یکی از راههای رسیدن به هدف توسعه ظرفیت دانشگاه ها به شمار می آید.
مدیریت جدید، در حال حاضر تصمیم به توسعه این دانشگاه در همه ابعاد گرفته است که شامل توسعه مقاطع ، رشته ها و ارتقای کیفیت آموزشی می شود.
تا به حال تنها دو دانشکده علوم انسانی و علوم پایه در این دانشگاه وجود داشته که 5دانشکده کشاورزی ، پزشکی ، مهندسی و... نیز در حال تاسیس و اضافه شدن به این دانشگاه است.
اما این که آیا در هر رشته ای می توان به صورت غیر حضوری آموزش دید یا خیر، ما را بر آن داشت تا با رئیس دانشکده در دست احداث مهندسی این دانشگاه ، یعنی دکتر سپهر قاضی نوری به گفتگو بنشینیم. قضاوت در مورد پاسخ این سوال را به شما می سپاریم.

شاید بد نباشد در ابتدا از اهداف تاسیس دانشگاه پیام نور بگویید.
فلسفه تاسیس این دانشگاه به 3هدف برمی گردد. امکان آموزش از راه دور، گسترش آموزش عالی در اقصی نقاط کشور و استفاده از منابع مالی موجود در استان های مختلف کشور برای ایجاد دانشکده های مختلف در شهرهای کوچک و بزرگ.
این 3هدف ، دلیل توسعه این دانشگاه در قالب حدود 270واحد در شهرهای مختلف کشور بوده که در مقایسه با تعداد شهرستان های کشور، رقم قابل توجهی است.
برای از بین بردن معضل کنکور، تصمیم به دوبرابر کردن ظرفیت دانشگاه در 5سال آینده گرفته شده که محدود کردن و یا حذف رشته های اشباع شده، احیای رشته هایی که باعث توسعه اشتغال می شود و ارتقای سطح فرهنگ عمومی جامعه از اهداف اصلی این تصمیم گیری محسوب می شود.

فکر نمی کنید که با بیشتر شدن ظرفیت دانشگاه ها، مشکل بیکاری هم بیشتر می شود؛ آیا به ایجاد بازار کار برای دانش آموختگانتان فکر کرده اید؛
در دانشگاه های ما شاید به غلط، نگرش مسوول بودن در قبال بازار کار رشته های جدید وجود ندارد. ضوابط موجود برای مجوز اضافه کردن رشته به دانشگاه تنها به امکانات آن دانشگاه وابسته است و تقاضا محور نیست ، اما بالا بردن سطح فرهنگ عمومی جامعه هم از رسالت های دانشگاه ها محسوب می شود و نباید به دلیل نبود بازارکار نمی توان جامعه را از تحصیل محروم کرد. البته در مدیریت فعلی دانشگاه این نگرش حاکم نیست.
در مدیریت فعلی ، مساله عدم اشتغال را عدم آموزش با کیفیت می داننم ؛ چرا در حال حاضر در جایی مثل عسلویه با وجود تعداد فراوان بیکار، نیروهای خارجی مشغول به کار هستند؛ این مساله دلیلی جز عدم آموزش ندارد.پیدا کردن یک مهندس خوب خیلی سخت است. پیدا کردن تکنیسین خوب از آن هم سخت تر است. اما فارغ التحصیلان کماکان بیکار هستند.

اما آیا این عدم تعادل در تمام مناطق کشور و در تمام صنایع و رشته ها وجود دارد؛
با پیش رفتن توسعه فناوری ، شکل اشتغال تغییر می کند. نیاز یک صنعت پیشرفته از کارگر معمولی به متخصصین تحصیلکرده تغییر پیدا می کند. از طرف دیگر با بالا رفتن سطح فرهنگ جامعه ، تقاضا برای فناوری سطح بالا بیشتر می شود.
این دو مساله با هم رابطه دوجانبه دارند.مشکل نیروی انسانی ما بخصوص در تحصیلات عالیه و نبود اشتغال ، مشکل بی کیفیتی تحصیلات است. شما هر قدر نیروی با کیفیت تربیت کنید، به سرعت جذب بازار کار خواهد شد.البته در برخی از رشته ها مثل علوم انسانی و هنر، هر قدر هم با کیفیت تربیت شوند، کاملا جذب نخواهند شد مگر با رسیدن جامعه به حدی از ثروت و توسعه که پیش بینی می شود تا چند سال آینده این امر در کشور اتفاق بیفتد.
در فقیرترین کشورها هم نیاز به پزشک وجود دارد، اما برای نیاز به مهندس ، باید فرد بدن سالمی داشته باشد که بتواند به مثلا ساختن خانه فکر کند. تا وقتی سطح توسعه در کشور پایین است ، سازگار نبودن متن ارائه شده در رسانه ها با ادبیات هم برای کسی مهم نیست.
با رسیدن به حدی از توسعه این امر تبدیل به یک اهمیت می شود و آن وقت است که رشته ادبیات بازارکار پیدا می کند؛ چرا در کشورهای غربی ارزش یک تابلو هنری این قدر بالاست؛ این نشاندهنده رسیدن به حد بالایی از توسعه و ثروت است.
یکی از راههای توسعه ، بالا بردن سطح توقع است که با آموزش مناسب و با کیفیت می توان به آن رسید. پس باید هم روی عرضه تکنولوژی کار کرد و هم تقاضا، اما از همه مهمتر بر اساس شعار دولت جدید، وظیفه دانشگاه پیام نور، ایجاد فرصتهای مساوی در تحصیل برای همه است.حالا هرکس با توجه به قابلیت های خودش می تواند جذب شود.

با فرض پذیرفتن این دلایل ، می رسیم به این بحث که آیا اصلا می شود در رشته هایی چون مهندسی و پزشکی از راه دور آموزش دید؛
دانشگاه پیام نور یک دانشگاه تقریبا از راه دور است. یعنی یک سوم کلاسها را تشکیل می دهد.این دانشگاه ، سابقه رشته های علوم پایه چون ریاضی را داشته است.
در مواردی که در دانشگاه به تشخیص برسیم ، می توانیم ساعات کلاسهای حضوری را بیشتر کنیم. حتی در برخی موارد می توانیم کلاسها را بطور کامل برگزار کنیم. در رشته های مهندسی می توانیم این شیوه را اجرا کنیم.
البته کتابهای دانشگاه پیام نور مخصوص این دانشگاه و بصورت تقریبا خودآموز تالیف می شود. به صورتی که دانشجو بدون نیاز به استاد توانایی حل مساله راهم پیدا می کند.
در کنار آن می توانیم از برنامه های تلویزیونی هم استفاده کنیم ؛ همان طور که تا بحال هم داشته ایم.در کنار این امکانات ، پیش بینی برای تهیه ابزارهای آموزشی مولتی مدیا مانند سی دی آموزشی نیز دیده شده است.

آخرین خبر هم اینکه از سال بعد کلاسهای فعلی دانشگاه که بیشتر جنبه رفع اشکال دارد تبدیل به کلاسهای مرور درس با استناد ، از امکانات نمایش تصویری خواهد شدتا نهایت استناد از وقت کالاسها به عمل آید.
اما چرا به جای تاسیس دانشکده ای با رشته های موجود در دیگر دانشگاه ها، رشته های جدیدی که بازارکار آن نیز اشباع نشده و در جامعه نیاز به آن وجود دارد، تعریف نمی شوند؛
به دو دلیل تعریف رشته های جدید از وظایف یا حتی رسالت های دانشگاه پیام نور به شمار نمی آید:
اول اینکه تاسیس یک رشته جدید در صورتی مورد توجه علاقه مندان به تحصیلات تکمیلی قرار می گیرد که از طرف یک دانشگاه معتبر تعریف شده باشد. دانشگاه پیام نور هنوز به این اعتبار دست پیدا نکرده است.
دوم این که در وزارت علوم این وظیفه جزو رسالت های دانشگاه های جامع علمی کاربردی و کارو دانش تعریف شده است.
با این وجود دلیل اینکه در دانشگاه ها تمایل به تعریف رشته جدید وجود ندارد، به بودجه تعریف شده نیز برمی گردد. برای تاسیس رشته های جدید، بودجه ، کاملا تعریف شده است. مسلما تعریف رشته جدید، مستلزم هزینه فراوانی است.
در نتیجه دانشگاه ها ترجیح می دهند رشته هایی را راه اندازی کنند که امکانات آن اعم از استاد، آزمایشگاه ها و ... موجود باشد. با وجود اینکه این اینرسی در دانشگاه ما هم وجود دارد، اما مطالعاتی برای تعریف رشته های بین رشته ای انجام شده که هنوز به جوابی نرسیده ایم.
برای این کار هم باید به امکانات نگاهی داشت و هم به جایگاه دانش آموختگان. این روند، زمان بر است و به امید خدا با تایید مدیریت دانشگاه پس از طی مراحل مربوطه اقدامات لازم انجام خواهد شد.
از این رشته ها می توان به موارد زیر اشاره کرد: تاسیسات (بین برق و مکانیک)، ساختمان (بین معماری و عمران و مدیریت ساخت) و...

چرا در دانشگاه های دیگر آموزش مجازی راه اندازی شده است ، اما این دانشگاه با وجود ادعای اولین مرکز آموزش از راه دور کشور، به ارائه کلاسها با کمک فناوری اطلاعات نمی پردازد؛
یکی از اهداف اصلی دانشگاه پیام نور، ایجاد آموزش مساوی در اقصی نقاط کشور است. متاسفانه در حال حاضر دسترسی به رایانه و اینترنت در کشور پراکندگی یکسانی ندارد. دانشگاه هایی که رشته های مجازی را راه اندازی کرده اند، نگران این مساله نیستند.
چون آنها شهریه بالایی می گیرند و می توانند مطمئن باشند دانشجویی که توانایی پرداخت شهریه را دارد، حتما می تواند رایانه هم تهیه کند.
از طرفی تهیه امکانات راه اندازی آموزش مجازی مستلزم صرف مبالغ زیادی است که با توجه به شهریه های بالای این دانشگاه ها قابل توجیه است ، اما در مقایسه ، شهریه دانشگاه پیام نور به دلیل هدف جذب پایین ترین سطح مالی بسیار پایین است.البته مطلب قابل بحثی که وجود دارد این است که چرا وزارت علوم مرکزی را به تولید این امکانات اختصاص نمی دهد که دوباره کاری انجام نشود و در صرف هزینه نیز صرفه جویی شود.
با توجه به این که این رسالت از ابتدا برای دانشگاه پیام نور تعریف شده است ، ما دنبال این هستیم که این دانشگاه به عنوان قطب آموزش مجازی کشور به شمار آید.