چرا و چگونه

جزایر سلیمان در معرض نابودی

بالا آمدن سطح آب دریاها، فرسایش و طغیان‌های ساحلی ناشی از تغییرات آب و هوایی ازجمله بزرگ‌ترین چالش‌های قرن حاضر به شمار می‌روند.

کد خبر: ۹۰۹۶۰۲

به تازگی، پنج جزیره صخره‌ای از مجمع‌الجزایر سلیمان به دلیل بالا آمدن سطح آب دریاها و فرسایش ساحلی به زیر آب فرو رفتند و شش جزیره دیگر نیز در معرض نابودی کامل قرار دارند. اراضی از دست رفته که وسعت آنها حدود یک تا پنج هکتار گزارش شده است دارای پوشش گیاهی متراکم گرمسیری با قدمت 300 سال بوده‌اند. جزیره نواتامبو که 25 خانوار در آن سکونت داشتند، بیش از نیمی از اراضی قابل سکونت خود را از دست داده و 11 خانه در این محل از سال 2011 به زیر آب فرو رفته‌اند. مطالعاتی که پیشتر در منطقه اقیانوس آرام پیرامون خطر طغیان‌های ساحلی انجام شده بود نشان داد جزایر این منطقه در اثر بالا آمدن آب دریاها آسیب جدی نخواهند دید و حتی در مواردی بر وسعت آنها نیز افزوده خواهد شد، اما این مطالعات فقط در مناطقی انجام شده بود که افزایش سطح آب دریاها در آن نواحی به حدود سه تا پنج میلی‌متر در سال می‌رسد و هنوز از میانگین جهانی افزایش سطح آب دریا که سه میلی‌متر در سال است تجاوز نکرده‌اند.

این در حالی است که در 20 سال گذشته، افزایش سطح آب دریاها در جزایر سلیمان سه برابر میانگین جهانی بوده است. اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد سطح آب دریاها در این منطقه از سال 1993 بین هفت تا ده میلی‌متر در سال بالا آمده است و آن طور که گفته می‌شود این افزایش سطح بیشتر به دلیل تغییرات طبیعی آب و هوایی است. پیش‌بینی می‌شود این روند در نیمه دوم قرن حاضر در اثر دخالت‌های انسانی به دیگر نقاط اقیانوس آرام نیز کشیده شود. علاوه بر تغییرات آب و هوایی و دخالت‌های انسانی، حرکات زمین‌شناسی نیز بر شدت این پدیده خواهد افزود. مجموع این عوامل موجب بالا آمدن آب دریاها حتی بیشتر از آنچه اکنون در جزایر سلیمان مشاهده می‌شود، خواهد شد. مطالعات اخیر حاکی از آن است که انرژی امواج دریا نقش مهمی در فرسایش ساحلی جزایر سلیمان داشته است. از میان 33 جزیره صخره‌ای بررسی شده در مجمع‌الجزایر سلیمان، فرسایش ساحلی 12 جزیره‌ای که در معرض امواج کم‌انرژی‌تر قرار دارند بسیار کمتر از 21 جزیره‌ای بوده است که پیوسته در معرض امواج سهمگین‌تر هستند.

ازجمله پیامدهای تغییرات ساحلی در جزایر سلیمان جابه‌جایی اجباری تعدادی از قبایل ساکن این منطقه بوده است که چند نسل در نواحی ساحلی این جزایر زندگی می‌کرده‌اند. همچنین هزینه این جابه‌جایی‌ها هنوز توسط دولت یا نهادهای خیریه تقبل نشده است. تعدادی از این دهکده‌های ساحلی که در دهه 1900 شکل گرفته بودند به کل تخلیه شده‌ و این قبایل به ناچار به دهکده‌های داخلی جزیره که محل سکونت اجدادشان بوده است نقل‌مکان کرده‌اند. با توجه به بالا آمدن آب دریاها، این قبایل اکنون به مناطق مرتفع‌تر دور از ساحل پناه برده‌اند. مدیریت بحران در جزایر سلیمان نیازمند جمع‌آوری بودجه و به‌کارگیری نیروهای متخصص برای مطالعه گسترده و ارائه راهکارهای عملی به منظور مبارزه با آثار مخرب تغییرات آب و هوایی است. دولت جزایر سلیمان به تازگی به همراه 11 کشور دیگر در اقیانوس آرام توافقنامه تغییرات آب و هوایی پاریس را در نیویورک امضا کرد. این کشورها امیدوارند امضای این توافقنامه زمینه‌ساز حضور نهادهای بین‌المللی در حل بحران جزایر سلیمان شود.