در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
جنگلی برای پرندگان و ماهی ها
وقتی از جنگل صحبت می کنیم ، بی درنگ منطقه سرسبز شمال و درختان سر به فلک کشیده ای را به خاطر می آوریم که سالهاست در این منطقه ریشه کرده اند. اما در جنوب کشورمان نیز جنگلی وجود دارد که درختان آن در آب ریشه دارند.
جنگل حرا یکی از شگفتی ها و زیبایی های طبیعت خلیج فارس در منطقه جزیره قشم است که هر سال بسیاری از جهانگردان و ایرانگردان را به خود جذب می کند.
آب آرام و بی صدا در لابه لای سرشاخه های همیشه بهار و سبز این درختان آرمیده است و تنها موجی که بر دل صاف و شفاف آب نقش می بندد موجی است که از حرکت قایق روی آن نقش می گیرد.
رقص درختان زیرآب در هنگام مد و آمد و شد پرندگان دریایی هنگام جزر یکی از بکرترین صحنه های خلقت است که برای همیشه در ذهن باقی می ماند. بسیاری از ما حاضریم برای دیدن جاذبه های طبیعی و تلاش دیگران برای زیباسازی محیط زندگی شان با تقبل هزینه ای سنگین به سرزمین های دور و نزدیک برویم ، در حالی که از دیدن بسیاری از شگفتی های کشور خودمان غافل مانده ایم.
گوشه گوشه خاک ایران مملو از زیبایی و چشم اندازهای بکر است که هر بیننده ای را مسحور می کنند. تفرجگاه های سرسبز شمال ، عرصه های چشم نواز غرب ، حرمت و تقدس شرق و جاذبه های بی بدیل جنوب از جمله این زیبایی ها هستند که گاه حتی از وجودشان بی خبر هستیم.
در این میان سواحل جنوبی ایران با مناطق خشک و دریایی و آب شور شناخته شده است ، اما نکته شگفت انگیز این منطقه گیاهی است که بی نیاز به آب شیرین روییده می شود.
به روایتی این گیاه اسطوره ای از اشک چشم آدم روییده است و به افتخار دانشمند شهیر ایرانی ، بوعلی سینا، حرا نامگذاری شده است.
این درختچه در سواحل و مرداب های ساحلی مصر، عربستان و سواحل جنوب ایران دیده می شود. حرا در 8منطقه حفاظت شده بین المللی ایران می روید که در این میان جنگلهای همیشه سبز دریایی حرا در حاشیه شمال غربی قشم ، از زیباترین گردشگاه های خلیج فارس به شمار می آید.
به این گیاه در بندرعباس حرا، در بلوچستان تمر و در بعضی از نقاط تول گفته می شود. به عربی نیز آن را شوری یا شوره می نامند. حرا گیاهی از تیره شاپسند است. دانه آن روی درخت مادر می روید و نهال تولید می کند.
سپس از درخت جدا می شود و داخل مرداب می افتد. جنگل حرا روی دریا و آب شور قرار دارد و این سازش با آب شور و شرایط نامناسب از حرا یک درخت استثنایی ساخته است.
درختان حرا، در قسمتهای کم عمق خورخوران کنار ورودی تپه های جزیره مانندی که هنگام پایین رفتن آب دریا از آب بیرون می مانند قرار گرفته است. عمق آب این مناطق از یک تا یک و نیم متر تجاوز نمی کند.
این جنگل هنگام بالا آمدن آب دریا، در آبهای نیلگون خلیج فارس به طور کامل مدفون می شوند و با فروکش کردن آب دریا در هنگام جزر دوباره سر از آب بیرون می آورند و به مدت 6تا 7ساعت مانند جنگلهای مناطق خشکی نمایان می شوند.
رویشگاه جنگلهای حرا در استان هرمزگان آخرین نواحی پراکنش این درختان کمیاب به ناحیه ساحلی شمال خلیج فارس است و در مقیاس جهانی آخرین محدوده پراکنش جهانی آنها در سواحل شمال غربی آسیا محسوب می شود.
هر چند قطعاتی کوچک از اجتماعات حرا در بندر دیر و یوزه ماشه وجود دارند، اما اجتماعات حرا در خلیج نای بند با وسعت 39هکتار وسیع ترین اجتماعات حرا در مدارهای بالای 27درجه در خلیج فارس محسوب می شود و به عنوان آخرین مجموعه انبوه و وسیع از این درختان در جنوب غربی آسیا شناخته می شوند.
عسل ، در دل دریا 80درصد آبزیان خلیج فارس دوره تخم ریزی خود را در جنگلهای حرا می گذرانند. به همین دلیل این منطقه 3عنوان جهانی منطقه حفاظت شده بین المللی ، ذخیره گاه زیست کره و تالاب بین المللی دارد. اکوسیستم جنگلهای حرا، درختانی است که در آب دریا رشد می کنند و اکوسیستم پر بازدهی را می سازند.
بسیاری از گونه های آبزی و حیات وحش مستقیم و غیرمستقیم به حرا وابستگی دارند. این جنگلها در پیرامون خود محیط مناسبی را برای رشد و پرورش ماهیان فراهم می کنند.
اکوسیستم دریایی حرا به دلیل استفاده انسان و سوخت و تغذیه دام ، بسیار حائز اهمیت است. در گذشته استفاده از چوب درختان حرا برای سوخت رواج بسیاری داشته است.
اما در حال حاضر تنها از برگ درختان حرا برای تعلیف دام و گلهای آن برای تهیه عسل و زنبورداری استفاده می شود. در ضمن به واسطه غنای محیط آبی رویشگاه ، گرایش بسیاری در استفاده از عرصه این جنگل برای آبزی پروری به خصوص احداث استخرهای پرورش میگو دیده می شود.
این جنگلها به زیستگاه بسیار مناسبی برای پرندگان مهاجر در فصول سرد تبدیل شده اند. در سایر فصول نیز که پرندگان بومی محل مناسبی برای ادامه حیات نمی یابند، به این جنگلها پناه می آورند. غیر از پرندگان آبزی ، آبچر و مهاجر، خزندگان ، ماهی ها و حتی برخی از بندپایان و دو کفه ای ها نیز در میان این جنگلها دیده می شود.
لاک پشت های سبز و عقابی و مارهای دریایی سمی از جمله جانداران ویژه اکوسیستم جنگلهای حرای ایران هستند. حواصیل بزرگ هندی ، حواصیل سبز و خاکستری ، فلامینگو، پلیکان ، انواع سلیم ، عقاب ماهیگیر، کفچه نوک کاکایی و انواع دیگری از پرندگان در اکوسیستم های حرای ایران زیست می کنند.
آب در طول شبانه روز در این جنگل 2بار عقب نشینی می کند و 2بار پیشروی. این عمل مداوم شرایط زیستی ویژه ای به این جنگل دریایی می بخشد. جوامع جنگلی حرا در طول میلیون ها سال موفق شده اند تا سازگاری اعجاب انگیزی با آب شور دریا و سواحل جزرومدی پیدا کنند.
این گیاهان نمی توانند دمای کمتر از 5درجه سانتی گراد را تحمل کنند، ضمن این که شوری بین 20تا 32در هزار برای رشد آنها مناسب است. این گیاه یکی از مقاومترین گونه ها محسوب می شود که با حداقل نیازهای خاص گیاهان ، در سواحل و امتداد کوهها توسعه می یابد.
گیاه حرا با ویژگی های خاص خود جنگلهای انبوهی را در مناطق استوایی تشکیل داده است و به دلیل نادر بودن این گونه ، جنگلهای حرا از جذابیت های فوق العاده گردشگری به شمار می رود.
جزیره قشم که به جزیره اکوتوریسم در دنیا شهرت یافته دارای تنوع اقلیمی بسیار است. مسوولان جزیره قشم با ایجاد تسهیلاتی برای جهانگردان آنها را به دیدن طبیعت سبز و زیبای جنگل حرا فرا می خوانند.
قشم با آب و هوای استوایی در نیمه دوم سال پذیرای گردشگران داخلی و خارجی است و علاوه بر بازار آزاد تجاری ، جاذبه های طبیعی و اکوتوریستی این جزیره سفری پر خاطره را برای مسافران فراهم می کند.
بهاره صفوی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
