سایه روشن های بودجه 85

بودجه 85 را بیش از دیگر بودجه های سنواتی پیش از این می توان بودجه سایه روشن ها نامید.

کد خبر: ۸۷۴۲۵

این نامگذاری از این روست که میزان افزایش و کاهش برخی ردیفها تناسبی با رشد سالهای پیش ندارد و به عبارتی برخی بخشها به طور عجیبی مورد توجه قرار گرفته است و بعضی بخشها به طور عجیبی مورد بی مهری . به همین دلیل می توان بودجه 85 را بودجه ای غیرمتعادل و متوازن دانست که سایه روشن های بسیار آسیب شناسی آن را تشکیل می دهد. اگر بخواهیم عمده چالشهای کلان نخستین بودجه دولت جدید را برشماریم ، در اولین گام به پیش بینی قیمت نفت بر می خوریم . رشد حدودا 12 دلاری قیمت نفت و افزایش آن تا مرز 40 دلار علاوه بر آن که حساب ذخیره ارزی را خالی می کند ، بیماری هلندی در اقتصاد را شدت می بخشد و میزان اتکای درآمد دولت را به نفت افزایش می دهد. از سوی دیگر ، این اقدام بدهی دولت را به بانک مرکزی نیز افزایش داده و سیستم بانکی کشور را مجبور به تولید پول پرقدرت یا اسکناس بدون پشتوانه خواهد کرد که خود موجب رشد تورم ، افزایش نقدینگی سرگردان و رشد سطح عمومی قیمتها خواهد شد. اثر خطرناک دیگر این پیشنهاد که مهمترین سایه بودجه 85 است ، کاهش تولید ناخالص داخلی و توقف روند نوسازی و بازسازی صنایع به سبب کاهش موجودی حساب ذخیره ارزی و کاهش یا توقف پرداخت های آن به بخش خصوصی است که هم اکنون نیز شایعه آن قوی است . سایه دیگر بودجه 85 افزایش هزینه تولید کالا و خدمات در کشور است . پیشنهاد احکامی چون رشد برخی عوارض از کالاهای واسطه ای وارداتی و رساندن متوسط آن به 9 درصد ، برقراری 3 درصد عوارض جدید بر فروش کالا و کاهش کمکهای ارزان قیمت دولت به بخش تولید ، از جمله دلایل این قضاوت است . بودجه 85 با چالشی دیگر به نام افزایش هزینه های دولت و بزرگ شدن آن روبه روست . افزایش سقف یارانه ها ، عدم اقدام لازم برای فراهم کردن تمهیدات جهت هدفمندکردن یارانه ها ، کاهش 9 درصدی سهم مالیات در درآمدهای دولت ، پرداخت های حمایتی و بعضا حساب نشده دولت و بخشش های فراوان دیون های مصرفی و دولت به برخی بخشها و... هزینه های جاری دولت را افزایش خواهد داد و پیامدهای منفی بسیاری از جمله کاهش روند خصوصی سازی و تنزل سهم بخش خصوصی و تعاونی در اقتصاد را در پی خواهد داشت . تداوم طرح تثبیت قیمتها که ناتوانی خود را در کنترل نرخ تورم در سال جاری نشان داد را نیز باید بر سایه های بودجه 85 افزود.... با این حال بودجه 85 بخش دوم - روشنی هایی - نیز دارد. توجه ویژه به بخش کشاورزی و تبدیل آن به مولدترین بخش اقتصاد ، توجه به پرداخت های حمایتی از اقشار آسیب پذیر ، افزایش سرمایه گذاری های عمرانی دولت در بخش نفت و گاز مانند ساخت پالایشگاه های جدید ، افزایش سقف جوایز صادراتی ، مهار تسهیلات رها شده سیستم بانکی و مطیع کردن بانکها ، کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی و توجه به تمام طرح های نیمه تمام و... از جمله این روشنی هاست . با وجود این اگر سایه ها را در کنار روشنی ها قرار دهیم ، خواهیم دید که پوشش سایه ها بسیار بیشتر است و چالشهای کلان بودجه آنقدر بزرگ است که روشنی های کوچک در مقابل آن نمود چندانی نداشته باشد. اکنون که کمیسیون تلفیق بودجه 85 کار خود را آغاز کرده است ، مجلس وظیفه دارد بدون توجه به مزیتهای کوچک و احکام بعضا احساسی درون آن ، تکلیف خود را ابتدا با چالشهای بزرگ پیش گفته مانند قیمت نفت مشخص سازد و بعد مطابق با آن ، نگاه ویژه دولت جدید به اداره کشور را محقق کند نگاهی که نیاز به اصلاح و ویرایش جدی دارد تا اهداف دولت را به گونه ای منطقی و باورپذیر و مطابق با امکانات و شرایط خاص زمانی و مکانی تحقق بخشد.