هنری مغفول

چطور می‌شود نوجوان دهه شصت قهرمان‌های دوست‌داشتنی کارتون‌های آن روزها را به یاد نداشته باشد؟اصلا مگر می‌شود آن حجم از خاطره جذاب را فراموش کرد؟جدا از داستان‌های پرکشش، این «انسانی بودن» و «اخلاقی بودن» قصه‌ها بود که مخاطبان را با خود همراه می‌کرد. «انیمیشن» در آن روزها انگار معنایی داشت که مثلا با دیدن آثاردیگر به دست نمی‌آمد وآن حال خوب حاصل نمی‌شد. اخلاقی‌ترین مفاهیم را می‌شد در این آثار جستجو کرد و از آنها لذت برد و این کشش عجیب همیشه باعث می‌شد مخاطب بیشتر و بیشتر به این نوع آثار روی خوش نشان دهد. رفته‌رفته اما با گذشت زمان قصه‌های انیمیشن‌ها هم سر و شکل دیگری پیدا کرد از چراغ جادو قهرمان‌هایی بیرون می‌آمدند که هیچ شباهتی به قهرمان‌های قبلی انیمیشن نداشتند. قهرمان‌هایی که «خوی» و «منش» انسانی کمتر داشتند و یکسره با قدرت شگفت‌انگیزشان در جدالی موهوم با اهریمنانی بودند که اندازه سیطره‌شان بر زشتی‌ها از اندازه تخیل آدم بزرگ‌تر بود. اینها را نوشتم که بگویم از کجا به کجا رسیده‌ایم و قرار است به کجا برویم. (راستی ما کجا می‌رویم؟) با این وجود باز همین که قصه‌های انیمیشن ما به سمت روایت قصه‌های غربی نرفت و هنوز رنگ و بوی وطنی دارد و تلاش می‌کند مخاطب را با مفاهیم انسانی و طبیعت پیرامونش آشنا کند، جای تقدیر دارد. این‌که هنوز آنقدر غربی نشده‌ایم که اثری بسازیم که در درجه اول خودمان را از خودمان دور کند، حقیقتا اتفاق بزرگی است و نباید آن را دست‌کم گرفت.

دو: انیمیشن ما با وجود گذشت بیش از نیم قرن از تولدش هنوز صنعتی نشده است. وقتی خبر می‌رسد برخی از کشورهایی که ما با آنها به طور همزمان انیمیشن را شروع کرده‌ایم، آن را به صورت صنعت درآورده‌اند و درآمد حاصل آن چند برابر فروش محصولات نفتی ماست، آن وقت است که باید فکری اساسی برای این هنر مغفول مانده قدر نادیده پرزحمت کرد که هنوز آنچنان که باید در برنامه‌ریزی‌های درازمدت مسئولان جایی ندارد. گرچه مراکز صدا و سیما، مرکز صبا، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، حوزه هنری و.... فعالیت‌هایی در جهت ارتقای این هنر انجام می‌دهند، اما به نظر می‌رسد بیش از اینها می‌شود این هنر را در مقابل چشم دیگران نشاند. انیمیشن در کشور ما می‌تواند سهم عمده‌ای در رفع بیکاری جوانان داشته باشد. هنوز از قابلیت‌های این هنر برای رفع بیکاری جوانان وبه خدمت گرفتن آنها استفاده نشده است. هرچند در مراکز صدا و سیما اقداماتی در این زمینه انجام شده، اما هنوز برای استفاده بیشتر از پتانسیل موجود، راه درازی مانده است. انیمیشن ما نشان داده که می‌تواند با مدیریت درست و اصولی صنعتی شده و تولیداتش علاوه بر پوشش شبکه‌های داخلی، سهم قابل اعتنایی از آنتن شبکه‌های خارجی هم داشته باشد.

مهدی غلامحیدری / دبیرقاب‌کوچک