آندوسکوپی غیرضروری ممنوع!

وقتی داروها مقصرند

بعضی بیماران به‌دنبال مصرف برخی داروها مثل آسپرین، اریترومایسین، بروفن، قرص آهن، قرص‌های ضد بارداری، قرص‌های کاهش‌دهنده چربی، تئوفیلین (داروی مورد مصرف مبتلایان به آسم) و ... به پزشک مراجعه می‌کنند و از سوزش سردل شکایت دارند. در عین حال، گاهی اوقات افراد مبتلا به برخی بیماری‌های غدد با سوزش سر دل و دیابت نیز به علت اختلالات حرکتی معده، تخلیه معد‌شان دیر انجام می‌شود و از علائم سوءهاضمه رنج می‌برند.

راز 45‌سالگی

افراد بالای 45 سال نباید سوءهاضمه را دست‌کم بگیرند، چون یک تا 2درصد علت بروز سوءهاضمه در آنها ناشی از سرطان مری و معده است. به همین دلیل باید آندوسکوپی فوقانی انجام دهند. در این میان افراد زیر 45 سال هم که دارای علائم هشداردهنده مثل کاهش وزن، کم‌خونی، مدفوع سیاه، گیر کردن غذا در گلو و مری و سابقه سرطان مری و معده در بستگان درجه یک هستند نیز باید آندوسکوپی شوند.

شناسایی عوامل خطر

بد نیست بدانید عواملی مثل اختلالات حرکتی معده، حساسیت بیش از حد گیرنده‌های معده، آلودگی به میکروب هلیکوباکتر و مشکلات مربوط به افسردگی و اضطراب در ابتلا به سوءهاضمه موثر است. البته رعایت رژیم غذایی سالم، مصرف نکردن ترشی‌جات، ادویه‌جات، خیارشور، فست فودها، سیگار و نوشابه‌های گازدار، کاهش استرس و حفظ آرامش در درمان مشکل سوء‌هاضمه تاثیر زیادی دارند؛ اما معمولا براساس نوع سوء‌هاضمه داروهای کاهش‌دهنده اسید معده مثل امپرازول یا داروهای تنظیم‌کننده حرکت معده و آرامبخش به بیمار تجویز می‌شود.

وقتی نیازی به آندوسکوپی نیست

هرچند افراد زیادی از سوءهاضمه رنج می‌برند و علائمی مثل سوزش معده، ترش کردن و نفخ دارند، اما هیچ کدام از این علائم دلایل کافی برای انجام آندوسکوپی نیست و فقط در افرادی که به میانسالی نزدیک هستند و علائم دیگری دارند باید نسبت به آندوسکوپی اقدام کرد. متاسفانه بسیاری از پزشکان حتی به علت کمبود وزن بیمار خود یا یک کم‌اشتهایی صبحگاهی برای فرد آندوسکوپی تجویز می‌کنند که نه‌تنها ضرورتی ندارد، بلکه می‌تواند خطرناک هم باشد. در مقابل در بسیاری از موارد ضایعات خوش‌خیم مانند پولیپ‌های معده از طریق آندوسکوپی قابل تشخیص است و حتی در این بیماران نوعی وسیله جراحی هم محسوب می‌شود؛ یعنی با آندوسکوپی می‌توان پولیپ را که بعدها سرطانی می‌شود، خارج کرد.

نگرانی‌های بیجا

برخی بر این باروند دستگاه‌های آندوسکوپی آلوده‌اند و از انجام آن واهمه دارند، در صورتی که اگر بعد از انجام آندوسکوپی برای هر بیمار دستگاه با محلول‌های ضدعفونی‌کننده مخصوص تمیز شود، جای هیچ نگرانی‌ای نیست.

دکتر ناصر ابراهیمی دریانی

‌ فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش و کبد