سبک زندگی قرآنی

موضوع تبلیغ و ترویج و افزایش آگاهی و اطلاعات عمومی در سطح جامعه هم به لحاظ تخصصی و هم به لحاظ عمومی چه در بخش قرائت قرآن و چه در بخش آشنایی یا حفظ قرآن و سایر فعالیت‌های قرآنی کشور منظومه‌ای را دربرمی‌گیرد که تحقق آن نیاز به همت همه نهادهای دولتی و مردمی دارد، تلاشی که باید در راستای منشور توسعه فعالیت‌های قرآنی کشور باشد؛ منشوری که مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی است و در بازه زمانی 10 سال آینده یعنی تا سال 1404 تعریف شده است.

طبیعتا برگزاری مسابقات در سطوح استانی، ملی و بین‌المللی جمع عظیمی از نوجوانان و جوانان علاقه‌مند به موضوع قرآن را با خود همراه کرده و این انگیزه را ایجاد می‌کند که یک نوجوان یا یک جوان بعد از رتبه‌دار شدن در مرحله شهرستان و استان و راهیابی به مسابقات کشوری با همت بیشتری بتواند در عرصه‌های قرآنی فعالیت کند.

از طرفی برنامه‌ریزان و مدیران فرهنگی باید درصدد اجرای برنامه‌هایی باشند که انس با قرآن و سبک زندگی قرآنی را وارد زندگی مردم کند و سبک زندگی مردم با درس‌های قرآن آمیخته شود. این موارد همه مجموعه‌ای از یک زنجیره است که می‌شود امیدوار بود با این اتفاقات و تلاش‌هایی که صورت می‌گیرد جامعه رنگ و بوی قرآنی بگیرد.

اگر بخواهیم فارغ از کلی‌گویی به مسائل پیش روی آموزش قرآن در جامعه بپردازیم، باید گفت نسل ما در معرض بنگاه‌های مختلف اطلاع‌رسانی و تولید محتوا برای جذب قرار دارد، طبیعتا آنچه که مسلم است ما باید به عنوان معلمان و مدرسان قرآن بسته‌های آموزشی خودمان را به روز نگه داریم و نوع گویش و گفتمان ما با نسل جدید باید به سمتی باشد که با واقعیات زندگی هم‌صنف و همراه شود. اگر ما در کوچه و خیابان، در مدرسه و دانشگاه و در محیط‌های اجتماعی مختلف کنار جوان‌ها و نوجوان‌ها باشیم، با افکار و خواسته‌هایشان آشنا می‌شویم و می‌توانیم برنامه‌ریزی مناسبی برای آنها داشته باشیم تا به سمت فرهنگ قرآنی جذب شوند. ما در جهانی زندگی می‌کنیم که جوان و نوجوان ما امکان داشتن انتخاب‌های متنوع و متعدد را دارد؛ انتخاب‌هایی که ممکن است باطن خوبی نداشته باشند، اما ظاهری شیک و بسته‌بندی‌شده دارند و می‌توانند آنها را به خود جذب کنند.

باید شیوه‌ها و نحوه گفتمان جدید را مدنظر قرار دهیم و با در نظر گرفتن همه فرصت‌های این نوجوانان و جوانان تلاش مضاعف کرده و انگیزه‌هایشان را بیشتر کنیم. همیشه اعتقاد داشتم به هیچ عنوان در آموزش قرآن نباید از شیوه‌های سخت و پیچیده استفاده کنیم. همیشه باید نسبت به نرم‌خویی و سهولت در آموزش خصوصا از طریق آموزش مجازی این امکان را در دسترس همه جوان‌ها و نوجوان‌ها قرار دهیم و با بهترین شکل و پرداخت بتوانیم این بسته‌ها را ارائه کنیم تا جوانان را جذب کند.

قرآن در مدرسه‌ها هم باید با تدابیر خاصی در بخش فعالیت‌های فوق برنامه قرار گیرد، زیرا اکنون به همه ما ثابت شده است اگر قرار باشد نمره‌ای برای قرآن دریافت کنند، بیشتر به آن به عنوان یک درس نگاه خواهند کرد. درواقع باید از نظر تشویقی این موضوع را جذاب کرد تا دانش‌آموز و دانشجو قرآن را با نهایت علاقه‌مندی دنبال کند.

در این بین سیاست‌های دولت و نظارت و پیگیری‌اش در تولید محتوای قرآنی می‌تواند نقش عمده‌ای در قرآنی ساختن جامعه داشته باشد. اکنون اغلب نوجوانان و جوانانی که سمت فعالیت‌های قرآنی می‌آیند، خود علاقه‌مند شده‌اند و ما نتوانسته‌ایم تبلیغ مناسبی برای این حوزه داشته باشیم. برای تبلیغ مناسب و درخور فعالیت‌های قرآنی همه رسانه‌ها باید بیشتر کار کنند؛ هرچند در تلویزیون فعالیت‌های خوبی در عرصه تولید برنامه‌های قرآنی می‌شود، اما وقتی برنامه‌ها با کمترین هزینه تولید می‌شوند طبعا مولفه‌های اصلی را که برای ایجاد جذابیت در یک برنامه نیاز است، ندارند و مخاطب را جذب نمی‌کنند. همین که دکور یک برنامه چند سال ثابت باشد، می‌تواند به خسته شدن مخاطب بینجامد.

اکنون درباره ارائه‌های قرآنی که می‌توانند با بیان و شکل هنری زینت‌بخش جامعه باشند هم برخورد مناسبی نداریم. برخی آیات قرآنی روی دیوارهایی نوشته شده‌اند که جانمایی مناسبی ندارد. مثلا روی دیوار یک بیمارستان آیه‌ای از قرآن نوشته شده و یکی روی همان دیوار برگه‌ای چسبانده برای فروش کلیه! این‌که کدام آیه قرآن کجا نوشته شود هم نکته مهمی است که نباید از آن گذشت.

ان‌شاء‌الله رویدادهای قرآنی کشورمان از جمله همین مسابقات قرآن کریم، بهانه و فرصتی شود تا در معانی و تعالیم قرآنی تدبر و تامل کنیم و سبک زندگی‌مان را با همین مسیر و مفاهیم تطبیق دهیم.

رحیم خاکی / قاری و مدرس بین‌المللی قرآن کریم