ببرسیبری در قرنطینه پوسید

هرچند با پیگیری‌های جام‌جم قرار است ببرسفید تا چند روز دیگر زندگی‌اش را در باغ وحش ارم پی بگیرد، اما دراین میان نباید فراموش کرد که شرایط برای یک قلاده ببرسیبری که حدود 5 سال از قرنطینه شدن‌اش می‌گذرد هر لحظه بدتر می‌شود، زمانی که برای تهیه گزارش از محل جدید ببرسفید به مجموعه ارم رفتیم سری نیز به محل قرنطینه ببرسیبری زدیم؛ گربه سان بزرگی که به اتهام ابتلا به مشمشه در اتاقکی نامناسب در مجموعه ارم نگهداری می‌شود، اما تاکنون مسئولان برای پیدا کردن محل مناسبی برای قرنطینه او یا تکرار دوباره آزمایش‌های لازم قدم موثری برنداشته‌اند. ایرج جهانگیر، مدیر عامل مجموعه ارم درباره شرایط ببر سیبری به جام‌جم می‌گوید: این ببرماده به سازمان حفاظت محیط زیست تعلق دارد، اما حدود 5 سال است که در اتاقکی قرنطینه شده است.

ماجرای قرنطینه شدن ماده ببرسیبری که الیسا نام دارد به چند سال پیش و زمانی برمی‌گردد که مسئولان تصمیم گرفتند 2 قلاده پلنگ را با 2 قلاده ببر سیبری روسیه مبادله کنند. نکته اینجاست که پلنگ‌های ایرانی اکنون در روسیه صحیح و سالم به زندگی خود ادامه می‌دهند، اما ببرسیبری نر به دلیل بیماری مشمشه تلف شد و جفت‌اش نیز این روزها بلاتکلیف در محل نامناسبی قرنطینه شده است. جهانگیر درباره محل قرنطینه شدن ماده ببرسیبری توضیح می‌دهد: این گربه‌سان اکنون در محوطه‌ای که قرار بود پارک آبی در آن ساخته شود، نگهداری شده و مانع پیشرفت این پروژه نیز شده است.

زندانی فراموش شده

ماده ببرسیبری را می‌توان زندانی فراموش‌شده نامید، زیرا هرچند اتاقک جای کافی برای پذیرایی از او را دارد، اما نور آفتاب به میزان کافی به او نرسیده و گرمای محل نیز این پلنگ را آزار می‌دهد. آقای پناهی‌فر که مسئول نگهداری از این گربه‌سان است به جام‌جم می‌گوید: از دیدن شرایط ببر هر روز غصه می‌خورم چون هر روز ناله‌های آن را می‌شونم، ببر سیبری نسبت به چند سال گذشته عصبی شده و استرس زیادی را تحمل می‌کند. این درحالی است که براساس آخرین تصمیم‌گیری‌ها، سازمان حفاظت محیط‌زیست باید محل جدید و مناسبی را برای نگهداری از این ماده ببر مشخص می‌کرد، اما تاکنون این محل را مشخص نکرده است.

هومن ملوک‌پور، جراح دامپزشک و عضو تیم درمانی سابق ببر سیبری نیز درباره شرایط قرنطینه ببر به جام‌جم می‌گوید: معمولا ببر باید در فضایی قرار بگیرد که 8 برابر بدن حیوان فضا داشته باشد تا امکان تحرک از این گربه‌سان گرفته نشود، افزون بر این نور کافی نیز باید به این حیوان برسد.

این درحالی است که باید تاکید کرد محل ببرهای سیبری باید خنک بوده و آب کافی نیز در محل نگهداری او وجود داشته باشد تا حیوان بتواند با آبتنی دمای بدن خود را کاهش دهد. نکته اینجاست که هیچ کدام از این دو عامل در محل قرنطینه فعلی ببر وجود ندارد.

مجید خرازیان‌مقدم، مدیر کل دفتر تنوع زیستی و حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست نیز در این باره به جام‌جم می‌گوید: سازمان باید محلی را مشخص کند که مورد تائید وزارت بهداشت و سازمان دامپزشکی باشد.

وی ادامه می‌دهد: به این شکل وقتی این محل از سوی سازمان دامپزشکی تائید شد، شرایط انتقال و نگهداری در محل قرنطینه نیز باید به شکل کتبی مشخص شود تا بتوانیم ببرسیبری را به محل قرنطینه جدید منتقل کنیم.

مدیر کل دفتر تنوع زیستی و حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست تصریح می‌کند: هنوز هیچ مکانی به عنوان محل قرنطینه جدید مشخص نشده است، مشکل اینجاست که شرایطی را که سازمان دامپزشکی و وزارت بهداشت در نظر دارند، نمی‌توان در هر محلی فراهم کرد.

خرازیان‌مقدم یادآور می‌شود: از نظر وزارت بهداشت و سازمان دامپزشکی ببر هنوز بیمار یا مشکوک به بیماری است. به همین دلیل زمانی که ببر به محل مناسبی منتقل شد هر 6 ماه یکبار از آن نمونه‌گیری خواهد شد و چنانچه ببر سالم بود با او مانند گونه‌های سالم برخورد خواهد شد، اما چنانچه نتیجه آزمایش‌ها مثبت بود حیوان همچنان در قرنطینه به زندگی خود ادامه می‌دهد. نکته اینجاست که بحث معدوم کردن حیوان منتفی است و نباید معدوم شود.

مشمشه درمان می‌شود

مدیر کل دفتر تنوع زیستی و حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست درباره این‌که چرا در این مدت فقط یکبار از ببرسیبری آزمایش به عمل آمده، تصریح می‌کند: محیط‌زیست درخواست نمونه‌گیری مجدد کرده، اما این کار در اختیار سازمان دامپزشکی است.

عضو تیم درمانی سابق ببر سیبری ادامه می‌دهد: بیماری مشمشه در گوشتخواران قابل درمان است، چند سال پیش نیز که این اتفاق افتاد ما حتی این موضوع را در فراکسیون محیط‌زیست مجلس مطرح کردیم، اما اراده‌ای برای پیگیری این مساله وجود نداشت بنابراین اکنون باید هر چه زودتر از ببر نمونه‌گیری خون و بزاق به عمل بیاید تا براساس آن درمان ببر شروع شود.

وی درباره این‌که چرا سازمان دامپزشکی تمایلی به انجام آزمایش‌های جدید ندارد، عنوان می‌کند: تصور می‌کنم به دلیل جنجالی که این اتفاق ایجاد کرد و سبب مرگ شیرهای باغ وحش ارم شد، آنها تمایل ندارند دوباره این بحث مطرح شود.

ملوک‌پور تصریح می‌کند: سری قبل که این تست‌ها را از ببرسیبری گرفتیم، هزینه‌ای بابت آنها نگرفتیم، زیرا انجام آزمایش‌ها به هزینه و تخصص زیادی احتیاج ندارد.

تلاش‌های جام‌جم برای گفت‌وگو با مسئولان سازمان دامپزشکی بی‌نتیجه ماند، اما به گزارش مهر مدتی قبل داریوش جهان‌پیما، مدیر کل دفتر مدیریت بیماری‌های دامی سازمان دامپزشکی درباره دلایل این سازمان برای تکرار نکردن آزمایش‌ها از ببر سیبری گفته بود خونگیری از این ببر نیازمند شرایط ویژه‌ای است و باید بر اساس اصول علمی انجام شود که در شرایط فعلی ببر سیبری در باغ وحش تهران این امر میسر نیست. این درحالی است که باید تاکید کرد سازمان دامپزشکی، سازمان حفاظت محیط‌زیست و باغ وحش ارم آن‌طور که باید و شاید برای حفظ حقوق حیوانات با یکدیگر همکاری نمی‌کنند، زیرا اگر غیر از این بود ماده ببرسیبری برای مدت 5 سال در محل نامناسبی قرنطینه نمی‌شد یا ببرسفید به دلیل ناهماهنگی بین این 3 نهاد 4 روز در گمرک فرودگاه گرفتار نمی‌شد. نکته اینجاست که مسئولان فراموش کرده‌اند مسائل بین‌دستگاهی نباید سبب ضایع شدن حقوق حیوانات شود.

مهدی آیینی‌ / ‌گروه جامعه