در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پیوندی که حتمامبارک است
هنگامی که شب سایه می افکند، دیگر صدای قصه گوی پیر در فضای خانه نمی پیچد. مدتهاست که سکوت همنشین خانه ما شده است. هر شب پسر خانه در فضای مجازی اینترنت پرسه می زند و دخترک خانه نگاهش به صفحه تلویزیون گره می خورد.
پدر و مادر خسته از دغدغه های روز و روزگار، چشمانشان میهمان خواب می شود. سکوتی که بیشتر از همیشه برفضای خانه سنگینی می کند، ارمغان جهانی شدن خانواده است.
جهانی شدن خانواده به اولیا و جامعه امکان می دهد از مفهوم خانواده حمایت کنند و آن را گسترش دهند، اما نمی تواند در همه موارد خوب و مناسب باشد، نمی تواند مانع نژادپرستی و فرقه گرایی شود، نمی تواند به توسعه و رشد ملتهای فقیر کمک کند، کیفیت روابط بین اشخاص را بهبود بخشد و با توسعه و رشد اخلاق و رفتار آنان به بشریت امکان دهد بدون جنگ ، بدون کینه و انتقام با هم زندگی کنند؛ بنابراین شایسته است که خانواده خود اختیار در دست بگیرد و ما آن را اداره کنیم ، نه این که متحمل آن شویم.
انجمن اولیا و مربیان یکی از نهادهایی است که می تواند از ارکان موثر در این کار باشد. جهانی شدن در معنای یکی شدن اجتماعی ، فرهنگی ، زبانی و حتی مذهبی است ، اما خانواده در تعریف سنتی و رایج ، شامل خانواده هسته ای (زن و شوهر و فرزندان) و خانواده گسترده (به معنای گروهی از افراد دارای پیوند طبیعی یا پیمان رسمی ، قانونی یا مخفی ، غیر علنی و نامریی بوده که با هم زندگی می کنند) معنا می شود.
با علم به این ، جهانی شدن در اصطلاح علمی به معنای موقعیتی است که در آن وفاداری و وظیفه شناسی ملی و منطقه ای تحت الشعاع امور جامع تری قرار می گیرد.
برای معرفی خانواده هدفمند گسترده ضرورت دارد خانواده سنتی و انجمن اولیا و مربیان کنار یکدیگر با حفظ ارزشهای حاکم و اعمال روشهای علمی با حمایت لازم از یکدیگر و اعمال بازخوردهای اساسی و عقلانی در رفتار متقابل به هم، زمینه تحول را مهیا کنند و این از اقداماتی است که در صورت عدم حضور فعال و منطقی انجمن اولیا و مربیان چیز دیگری نمی تواند جای خالی آن را پر کند.
با جهانی شدن خانواده ، پیامدهای مثبت و منفی در ابعاد فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادی ، روانی و تغییر در ساختار و کارکردهای خانواده دور از انتظار نیست ؛ هر چند سازمان های غیردولتی در این خصوص وظایف و مسوولیت هایی به منظور تحکیم نهاد خانواده و آموزش تحکیم روابط بین اعضای آن را عهده دار هستند؛ از جمله فدراسیون بین المللی اولیا (FIEP) که خود از سازمان های وابسته به یونسکوست و نیز انجمن علمی اولیا و مربیان ایران و سازمان مرکزی اولیا و مربیان را می توان نام برد.
شایسته است راههای کاهش و شکاف بین نسلی در مواجهه با پیامدهای جهانی شدن و بررسی ابعاد پیامدهای جهانی شدن و راههای پیشگیری از آثار ناخوشایند آن بر نقش و ساختار خانواده مورد توجه قرار گیرد به شکلی که تغییرات قابل قبول در ساختار و کارکردهای خانواده در مواجهه با پیامد جهانی شدن حاصل شود.
یکی از راههای دستیابی به شیوه اثربخش مشارکت بین خانه و مدرسه و دستیابی به تجارب مفید و موثر در چگونگی حقوق والدین از نظام تعلیم و تربیت ، از اهداف انجمن های اولیا و مربیان در این ارتباط است.
وظیفه دیگر آن است که آموزش و پرورش در برنامه ریزی آتی خود، آموزش به اولیا را به منظور قوام پیوند خانواده و آگاه کردن آنان به رسالت و مسوولیتی که در تولید نسل و تربیت فرزندان به عهده دارند از طریق انجمن اولیا و مربیان محقق گرداند تا با این کار، آنان در تصمیم گیری های نو و ایجاد شرایط لازم به منظور مشارکت در طراحی ، اجرا و نظارت بر برنامه های آموزش و پرورش دخالت داشته باشند و آنان را از خانواده پیرو به خانواده مدیر تبدیل کنند.
بسیاری از اوقات ، جهانی شدن یک ارزش مثل امنیت را به خاطر می آورد و به زیرساخت های بهداشتی و الگوهای محدود و هر چیزی که به جامعه انسان و زندگی روزانه مربوط است ، دلالت داده می شود، در حالی که سهم خانواده ، عاملی کلیدی و مهم در تحقق امنیت و توسعه واقعی است و در آن یعنی جهانی شدن ، بر اثر توسعه ارتباطات اعم از ارتباطات واقعی ناشی از سرعت گرفتن نقل و انتقالات کالا و جابه جایی انسان ها یا ارتباطات مجازی که در سایه رشد فناوری الکترونیکی به وقوع پیوسته (هرچند آنان امری اجتناب ناپذیر در حال وقوعند) و این اختلاف واقعی و مجازی انسان ها را تحت تاثیر قرار داده به نحوی که فرهنگ های منطقه ای و بومی و تعامل های سنتی درون خانواده و الگوهای سنتی تعامل بین اعضای خانواده که معمولا یک قطبی بوده اند به سمت توزیع قدرت و چندقطبی شدن روی آورده اند.
خانواده هایی که توانسته اند این توزیع را با شیوه هایی مانند شیوه های دموکراتیک ، بالنده ، پذیرا و پویا مدیریت کنند، توانسته اند به بقای خود ادامه دهند، ولی خانواده هایی که نتوانسته اند توزیع قدرت را مدیریت کنند، دچار آسیب شده و در معرض از هم پاشیدگی قرار می گیرند.
عملکرد و رفتار انجمن اولیا و مربیان ، یکی از راهبردهای رفتاری است که می تواند به عنوان ارکان موثر در پاسخگویی و هدایت نیازمندی های آموزشی و هدایت خانواده ها وارد میدان عمل شود. خانواده فطری ترین ، اصلی ترین و پایدارترین نهاد بشری است.
نهاد خانواده با خلقت انسان همزاد است. نخستین بستر فعلیت یافتن این ویژگی برترین مخلوق الهی ، کانون مقدس خانواده است. اولین ، مهمترین و پربرکت ترین نهاد اجتماعی در تاریخ فرهنگ و تمدن انسان ، خانواده است.
خانواده ای که امروزه با تحمل هجمه های فرهنگی گسترده طراحان نظم نوین جهانی با تعارضات ارزشی و بحران فرهنگی و روانی روبه روست ، در اندیشه دستیابی به مصونیت عاطفی است به نحوی که سلامت رشد و تحول جامعه در گروی وجود خانواده های متعادل و مولد است که آنان بیش از هر زمان دیگری به پایداری ارزشهای فرهنگی و مصونیت عاطفی نیاز دارند و انجمن اولیا و مربیان ازجمله پایگاه هایی است که برای تزریق این نیازمندی جامعه مورد نظر است.
هرچند باید معنای جهانی شدن را از امریکایی و غربی شدن جدا کرد، ولی حقیقت آن است که باید بدانیم این آسیب پذیری از چه ناحیه ای است ، چه دلایلی موجب افزایش افسردگی ، خودکشی ، فحشا، جدایی و... شده و خانواده ها را در معرض خطر قرار داده است؛ آیا می توان تحول در هویت خانواده را دلیل آن دانست؛
می بایست خانواده مطلق فرهنگی و خانواده مطلق سنتی را در معرض یک نسبیت که در آن جهانی جدید با یک تعامل به هم پیوسته در جهت نهادهای اساسی خانواده و آموزش و پرورش ایجاد خواهد شد، حرکت داد.
به نحوی که خصیصه های محسوس و در دسترس از قدرت انتخاب متنوع و در عین حال متفاوت با تجربه های روزمره زندگی برخوردار باشند و انجمن اولیا و مربیان مرکز ثقل این نسبیت و کانون این پیوند است.
در ارزیابی کشورهای برتر جهان از نظر نوع و محتوا و نحوه تعامل متولیان با خانواده که نظام آنان تقریبا مشابه روشهای موجود در جمهوری اسلامی ایران است مثل فرانسه ، امریکا و سوئد که آنان در زمینه فعالیت های حفاظتی و حمایتی فرزندان اقدامات توسعه یافته ای را انجام داده اند 3زمینه اصلی مشاهده می شود:
1-همکاری با دیگر موسسات اجتماعی
2-استفاده از روشهای نو کنار ساختار سنتی مدرسه
3-مشارکت والدین و دانش آموزان در تصمیم گیری.
توجه به این 3زمینه در این کشورها باعث شده مدرسه از نقش صرفا آموزشی فراتر رود به نحوی که به سبب آن خانواده ها علاوه بر این که بوضوح پیشرفت تحصیلی فرزندان خود را می بینند، آنان نیز با همکاری متقابل و علاقه مند به شرکت جدی و فعال در تصمیم گیری ها و ابراز سلایق و مسوولیت پذیری در امورات متعدد و گوناگون همت می گمارند.
تحقیقی که در ایران انجام شده است مبین این است که آن دسته از والدینی که علاقه مندی در همکاری با مدرسه نشان داده اند در تعامل رفتاری با فرزندانشان در دوران مختلف سنی موفق تر بوده اند. پس توفیق رو به پیشرفت تحصیلی دانش آموزان از دستاوردهای قطعی انجمن اولیا و مربیان است.
دکتر حسن ملکی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
