زردی بی‌خطر

در مواردی مثل کم‌خونی، فرد رنگ‌پریده می‌شود یعنی رنگ پوستش خیلی کمرنگ می‌شود، ولی زرد نیست و در این حالت سفیده چشم کاملا سفید است و تغییررنگ نخواهد داشت. این در حالی است که در بیمار دچار زردی، تغییررنگ پوست کاملا واضح بوده و همان‌گونه که گفته شد زرد شدن سفیده چشم علامت آن است.‌ اگر چه زردی علامت بیماری کبد است، ولی در بسیاری موارد با بیماری خطرناکی روبه‌رو نیستیم و اگرچه باید برای بررسی علت زردی حتما به پزشک مراجعه کنیم، ولی خوشبختانه چند بیماری وجود دارد که زردی‌های بی‌خطر ایجاد می‌کنند. بیماری «ژیلبرت» بیماری ژنتیکی و بسیار شایعی است که بی‌خطر است.

در این بیماری که در حدود بیش از 5 درصد افراد جامعه دیده می‌شود، فرد مبتلا دچار زردی بسیار ملایمی است که در مواقع خاص اندکی شدت پیدا می‌کند. گرسنگی از عوامل اصلی تشدید بیماری است. ‌ این بیماران در زمان روزه‌داری و در ساعات نزدیک افطار زردی‌شان مشخص می‌‌شود که علامت بسیار خوبی برای تشخیص این بیماری است. عوامل دیگر تشدیدکننده شامل خستگی، وجود بیماری‌های دیگر و استفاده از الکل است. علت این بیماری یک ناتوانی ملایم در دفع بیلی‌روبین است که باعث می‌شود فرد تا حدی از دفع این ماده ناتوان شده و با تجمع بیلی‌روبین در پوست، زرد شود.

خوشبختانه ژیلبرت به هیچ درمانی نیاز ندارد و هیچ خطری بیمار را تهدید نمی‌‌کند.‌ برای تشخیص این بیماری پزشک باید ابتدا با مصاحبه صحیح با بیمار و معاینه او و سپس با انجام چند آزمایش بیماری‌های مهم را رد کند.‌ بیماری‌های کبدی مانند هپاتیت ویروسی، هپاتیت الکلی، هپاتیت خود ایمنی و همین‌طور بیماری‌های عامل انسداد مجاری صفراوی مثل سنگ کیسه صفرا و تومورها ایجاد زردی می‌کند.‌ این بیماری‌ها هر کدام جدی بوده و نیازمند درمان مخصوص به خود هستند و حتما باید با تشخیص به موقع مورد مداوا قرار گیرد.‌ همان‌گونه که در ابتدا گفته شد مانند بسیاری از بیماری‌های دیگر علت بیشتر موارد زردی خوشخیم و بی‌خطر است که شایع‌ترین آنها ژیلبرت است. ولی ابتدا باید بیمارهای خطرناک و کمتر شایع را در نظر داشت و بررسی کرد.

دکتر رضا کریمی / فوق تخصص بیماری‌های غدد