مقابله با زیرمیزی از 15 آبان

معاون وزیر بهداشت در تشریح این اقدام جدید به فارس توضیح داده است که گام سوم طرح تحول سلامت در حوزه بهداشت، حذف زیرمیزی و پرداخت‌های غیر قانونی در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی است که از پانزدهم آبان کلید می‌خورد و مردم نیز می‌توانند هر گونه تخلف را گزارش کنند تا به سرعت برخورد شود.

محمد آقاجانی تاکید کرده است: سر و سامان دادن به این مساله کار آسانی نیست و حتما باید طی یک فرآیند زمانی کامل شود، اما ما بسیار امیدواریم که با همکاری همه انجمن‌ها و جامعه پزشکی، سازمان‌های بیمه‌گر و بخصوص خود مردم بتوانیم گام سوم طرح تحول سلامت را که همان حذف پرداخت‌های غیرقانونی و خارج از صندوق بیمارستان است، حذف کنیم.

چند هفته قبل نیز وزارت بهداشت با ابلاغ کتاب جدید ارزش‌گذاری نسبی خدمات پزشکی، راه را برای مقابله بازیرمیزی مهیا کرده بود، زیرا در گذشته توجیه پزشکان زیرمیزی بگیر این بود که بسیاری از خدمات پزشکی، تعرفه مشخصی ندارد یا این‌که میزان تعرفه‌ها بسیار پایین‌تر از رقم واقعی است.

اما حالا به گفته معاون درمان وزیر بهداشت، در کتاب جدید برای 5000 خدمت پزشکی تعرفه تعیین شده است و 1700 خدمت پزشکی که قبلا تعرفه نداشتند صاحب تعرفه شدند، ضمن این‌که با هماهنگی بیمه‌ها 300 خدمت پزشکی که قبلا زیر پوشش بیمه نبودند، زیر پوشش بیمه‌ها قرار گرفته است.

یعنی اگر در گذشته، پزشک زیرمیزی بگیر، مرزهای اخلاقی را زیر پا می‌گذاشت و با توجیه کم بودن یا نبودن تعرفه برخی خدمات پزشکی، چند برابر تعرفه‌های قانونی دستمزد می‌گرفت، اما حالا دیگر آن پزشک نمی‌تواند به همین توجیه متوسل شود.

آقاجانی هم به این نکته تاکید دارد و می‌گوید: ابلاغ تعرفه‌های جدید خدمات پزشکی و واقعی کردن تعرفه‌های این خدمات، اجرای قانونی است که 20 سال معطل مانده بود و هدف اصلی وزارت بهداشت از این اقدام، عادلانه کردن تعرفه‌ها بین گروه‌های مختلف پزشکی و واقعی کردن قیمت خدمات و نیز حذف پرداخت‌های غیرقانونی بود.

ابلاغ تعرفه‌های جدید به تنهایی کارساز نیست

بی‌انصافی است اگر جمع ببندیم و بگوییم همه پزشکان از بیمارشان، زیرمیزی دریافت می‌کنند و واقعا حتی قبل از ابلاغ تعرفه‌های جدید خدمات پزشکی، بسیاری از پزشکان با همان تعرفه‌های قدیمی ‌هم حاضر نمی‌شدند از بیمارشان، دستمزد غیرقانونی بگیرند.

اما از آن طرف هم واقعیت این است که هم به گفته کارشناسان نظام سلامت و هم به گفته مسئولان عالی وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکی، پزشکان زیرمیزی بگیر در نظام سلامت کشور کار می‌کنند و بدون هیچ واهمه‌ای از برخوردهای غیرقانونی، بیمار را سرکیسه می‌کنند.

حال سوال اینجاست که حتی با وجود ابلاغ تعرفه‌های جدید خدمات پزشکی، چه تضمینی وجود دارد که همان پزشکی که در گذشته به بهانه غیرواقعی بودن تعرفه‌ها زیرمیزی می‌گرفته است، با همین تعرفه‌های جدید هم راضی نشود و درواقع، با وجود افزایش تعرفه‌های پزشکی، باز هم از بیمارش زیرمیزی نگیرد.

به همین دلایل است که گفته می‌شود ابلاغ کتاب جدید تعرفه‌های خدمات پزشکی برای مهار زیرمیزی، به تنهایی کافی نیست و باید ناظران وزارت بهداشت، رصد کامل و مداومی ‌از پرداختی‌های پزشکان در مراکز دولتی و خصوصی داشته باشند.

افزایش درآمد پزشکان و انتظارات معقول مردم

شکی نیست که ابلاغ تعرفه‌های جدید پزشکی، درآمد پزشکان را بالاتر خواهد برد و البته وزارت بهداشت قول داده است که این افزایش تعرفه‌ها، فشاری به دوش مردم نیاورد و این افزایش تعرفه‌ها را بیمه‌ها تقبل خواهند کرد.

همین مساله ناخودآگاه باعث می‌شود که مردم انتظار داشته باشند حالا که درآمد پزشکان بهتر شده است، دست‌کم آن دسته از پزشکان بی اخلاق و زیرمیزی بگیر، دیگر چشمداشتی غیرقانونی به جیب بیماران نداشته باشند و به حقوق قانونی خود قانع باشند.

معاون وزیر بهداشت در مورد میزان کاهش پرداختی مردم نیز عنوان کرده است که با اجرای طرح تحول سلامت سهم پرداختی مردم از هزینه‌های بستری در بخش دولتی که قبلا 40 درصد بود به 10 درصد در شهرها و 6 درصد در روستاها کاهش پیدا کرد.

به گفته آقاجانی، بعد از آن تعرفه‌های جدید خدمات پزشکی اعلام شد که با توجه به افزایش نسبی تعرفه این خدمات، سهم مردم از 40 درصد هزینه‌های بیمارستانی که شامل این تعرفه‌ها می‌شد به 6 درصد در شهرها و 3 درصد در روستاها کاهش پیدا کرد و به این ترتیب خالص پرداختی مردم نسبت به قبل از ابلاغ تعرفه‌های جدید در بخش دولتی ثابت مانده است.

اما نکته اینجاست که اعلام این کاهش پرداختی‌های بیماران، فقط از منظر قانونی و رسمی‌ است. یعنی درست است که بیمارستان دولتی باید از بیمار بستری، فقط 6 درصد هزینه‌های درمانی را دریافت کند، ولی پزشکی که بخواهد زیرمیزی بگیرد، براحتی می‌تواند در سازوکاری به‌غیر از قواعد مرسوم قانونی در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی، کارش را انجام دهد و زیرمیزی اش را دریافت کند.

به بیان دیگر، گرچه پرداختی بیمار بستری در طرح تحول سلامت، فقط 6 درصد کل هزینه‌ها اعلام شده است، اما باید برای اجرای درست این قانون، نظارت بیشتری اعمال شود تا جلوی پرداختی‌های غیرمتعارف گرفته شود و با زیرمیزی بگیرانی که برای رد شدن از مصوبات طرح تحول سلامت، ابایی ندارند، برخورد قاطع‌تری شود.