حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
بحرانی پنهان!
رفته ای منزل یکی از اقوام. به اصرار شام را که می خوری تا صبح باید آنجا ماندگار شوی. سرت را گذاشته ای روی بالش و به این فکر می کنی که حالا مثلا از اکباتان که در آن هستی ، در غرب تهران تا محل کارت در شرق این شهر چطور باید بروی.
کنار این فکر، هزار فکر عجیب و غریب دیگر هم به ذهنت می رسد که یکدفعه نخ اندیشه هایت با صدای غرش وحشتناک هواپیمایی که نمی دانی می خواهد بلند شود یا فرود بیاید، پاره می شود.
حالا داری به این فکر می کنی که میزبانت راست گفته بود: «صدای وحشتناک ، خواب و خوراک را از ما گرفته است.» خدا را شکر می کنی که فقط یک شب مجبوری اینجا بخوابی.
ساکنان حوالی فرودگاه مهرآباد تهران و شاید بیشتر فرودگاه های کشور از صداهای وحشتناکی که این مکانها تولید می کنند، به تنگ آمده اند؛ اما انگار چاره ای نیست و باید تحمل کنند.
بخصوص زمانی که این افراد بدانند میانگین این سروصداها بخوانید آلودگی صوتی در بقیه نقاط تهران هم به حد خطرناک رسیده است.
وضعیت بحرانی
مدتی پیش مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با اعلام فهرست 542 نقطه خارج از حد استاندارد آلودگی صوتی در 5 منطقه تهران از وضعیت هشدار یا فوق بحرانی وضعیت این مناطق خبر داد.
این در حالی است که ساناز زبانی ، کارشناس واحد صوت شرکت کنترل کیفیت هوای تهران نکته جالب دیگری را هم مطرح می کند: «اصولا تحقیقات ما فقط در پنج منطقه 6، 7، 9، 11و 12انجام شد و ما به این نتایج رسیدیم. من مطمئنم اگر این تحقیقات در دیگر نقاط تهران هم انجام شود به نتایج وحشتناک تری می رسیم».
این کارشناس می افزاید: «ما در پیگیری هایمان درباره آلودگی صوتی 2بخش را به شکلی خاص مدنظر قرار دادیم ؛ اول مراکز آموزشی و دوم مراکز درمانی. متاسفانه متوجه شدیم در این 5منطقه 417مرکز آموزشی و 125مرکز درمانی که وضعیت آنها خارج از حد استاندارد آلودگی صوتی است ، وجود دارد».
اصولا صوت هم مثل هوا از استانداردهای خاصی برای تعیین آلودگی برخوردار است. استانداردهایی که به گفته کارشناسان برای مناطق مسکونی آموزشی و درمانی متفاوت است.
براساس استانداردهای موجود در ایران ، میزان صوت برای مناطق مسکونی و آموزشی نباید از 55دسیبل در روز و 45دسیبل در شب فراتر برود. مراکز درمانی هم ناگفته مشخص است که نیاز به آرامش بیشتری دارند.
به همین علت میزان اصوات در روز و شب نباید از 45و 35دسیبل بیشتر شود. با وجود این اما کارشناس واحد صوت شرکت کنترل کیفیت هوا معتقد است این استانداردها در ابرشهر تهران معمولا رعایت نمی شود.
وی شاهد حرفش را هم از تحقیقی که در 5منطقه تهران درباره آلودگی هوا به عمل آمده است ، می آورد: «واقعا درس خواندن در بعضی مراکز آموزشی که ما از آنها بازدید کردیم ، بسیار دشوار است ، چون میزان آلاینده ها در بعضی نقاط وضعیت فوق بحرانی آلودگی صوتی را نشان می داد.»
شاخص آلودگی صوتی فرودگاه
ماجرای آلودگی صوتی در تهران با اعتراض های مکرر مردم در باره سروصدای بیش از حد فرودگاه مهرآباد رسانه ای شد؛ فرودگاهی که پس از سالها بزرگترین منبع ایجاد آلودگی صوتی در پایتخت است.
خرداد امسال با پافشاری محمود احمدی نژاد، شهردار سابق تهران ، طرحی مبنی به لغو پروازهای شبانه فرودگاه مهرآباد تقدیم شورای شهر شد که همان ابتدا سازمان هواپیمایی کشوری مخالفت کرد؛ هر چند این طرح سرانجام به تصویب رسید و هم اکنون بخش زیادی از پروازهای شبانه این فرودگاه که مربوط به پروازهای خارجی بود به فرودگاه امام خمینی در خارج از شهر منتقل شده است.
با وجود این اما هنوز مشکلات مربوط به صداهای بیش از اندازه این فرودگاه حل نشده است. مسوول واحد صوت شرکت کنترل کیفیت هوا در این باره می گوید: «مشکل آلودگی صوتی مناطق حاشیه فرودگاه مهرآباد با انتقال پروازهای خارجی به فرودگاه امام خمینی رفع نمی شود.»
مهندس حسین مهرآوران می افزاید: «مشکل اصلی فرودگاه مهرآباد وجود تست موتور و راناپ در فرودگاه است که با تولید صدایی با دسیبل بالا برای مناطق شمالی فرودگاه همچنان آسیب زاست.»
وی ادامه می دهد: «در حال حاضر مسوولان از انتقال پروازهای شبانه و خارجی فرودگاه مهرآباد به فرودگاه امام خمینی خبر می دهند، در حالی که هنوز در خصوص انتقال ابزارها و تجهیزاتی که آلودگی صوتی فراوانی دارند خبری ارائه نشده است.»
این مسوول در پایان می گوید: «در حال حاضر مناطق شمالی فرودگاه و شهرک های آپادانا و اکباتان از آلودگی صوتی این تجهیزات رنج می برند که باید نسبت به انتقال آنها اقدام شود و مسوولان توجه داشته باشند، فقط با انتقال پروازهای شبانه به فرودگاه امام خمینی مشکل آلودگی صوتی رفع نخواهد شد.»
باوجود این صحبتها، حتی وضعیت ساکنان اطراف فرودگاه تهران که شهرداری تلاشهای ویژه ای برای حل مشکل آنها به کار بسته بود هم حل نشده است و فرودگاه مهرآباد هنوز عنوان بزرگترین آلاینده صوتی تهران را یدک می کشد.
شهروندان تهرانی به ستوه آمده اند
در حالی که طبق اعلام کارشناسان ، آلوده ترین بخشهای تهران از لحاظ آلودگی صوتی ، از مناطق مرکزی و پرترافیک شهر، مناطق جنوبی و پر جمعیت بخصوص مناطقی که از آنها ریل راه آهن می گذرد یا در مسیر پرواز هواپیماها هستند، تشکیل شده است.
روابط عمومی شهرداری هم از شکایات و پیامهای مردمی به تلفن 137شهرداری درباره آلودگی صوتی خبر می دهد. به گفته یکی از مسوولان روابط عمومی شهرداری فقط در ماه گذشته بیش از 10درصد پیامهای مردمی درباره آلودگی های صوتی ناشی از ساختمان سازی ، دوره گردها و... بوده است.
این خبر در حالی اعلام می شود که انگار هنوز هیچ عزم جدی برای حل این مشکل دردسرساز وجود ندارد. دکتر رشیدی ، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در پاسخ به این پرسش جام جم که چه نهادی متولی رفع آلودگی های صوتی است ، می گوید: «نهاد واحدی وجود ندارد، اما به طور کلی متولی بحث آلودگی های زیست محیطی در کل کشور سازمان حفاظت محیط زیست است.
وی می افزاید: هر چند در بحث آلودگی هوا وضع استانداردهای آلودگی مرتبط با خودروهای نو از نقاط قوت فعالیت های این سازمان است ، اما در خصوص استاندارد آلودگی صوتی خودروها که بخش زیادی از آلودگی های صوتی مربوط به آنهاست متاسفانه هیچ استاندارد مصوبی وجود ندارد.»
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران ادامه می دهد: «در بحث مدیریت شهری هم ضوابط زیست محیطی ساخت و ساز کنار خیابان ها و بزرگراه ها باید به وسیله شهرداری الزامی شود.»
باوجود این اما مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران در حالی معتقد است که سازمان مطبوعش دستورالعمل و آیین نامه اجرایی کاملی برای جلوگیری از آلودگی های صوتی دارد که دست کم در مورد آلودگی های صوتی مربوط به خودروها تا پایان سال از نظر قانون هیچ مشکلی برای تردد این وسایل وجود ندارد؛ چرا که مدتی پیش معصومه ابتکار در گفتگو با خبرنگاران گفته بود: «شماره گذاری خودروهای آلاینده صوتی از ابتدای سال 85ممنوع می شود.»
مهندس پیراسته درباره این موضوع به «جام جم» می گوید: تنها در حوزه خودرو که بخش بزرگی از آلاینده های صوتی را تشکیل داده اند کمی مشکل وجود دارد. وی دلایل این مشکل را هم توضیح می دهد: «وقتی واحد آلاینده ثابت باشد، اگر شکایتی از آن به ما برسد بسرعت رسیدگی می کنیم. برخورد هم زیاد داشته ایم. مواردی که از سوی شهروندان تماس گرفته شود به طور کامل بررسی می شود.»
پیراسته ادامه می دهد: «درباره خودروها ما ضوابطی داریم که راهنمایی و رانندگی باید به آن عمل کند، اما متاسفانه این اتفاق آنچنان که باید و شاید نمی افتد.»
این مسوول هم در پایان ، حل مشکل آلودگی صوتی را که حالا در بعضی نقاط کشور به نقطه بحرانی رسیده در گرو آموزش و عزم جمعی می داند؛ عزمی که بعضی نهادها کاملا مبرا از آن هستند.
سلامت در خطر
با این که تاثیر نامطلوب آلودگی صوتی بر هیچ کس پوشیده نیست ، اما هنوز هیچ اقدام عملی از سوی متولی سلامت در جامعه وزارت بهداشت صورت نگرفته است.
با این که پژوهشگران مدتهاست حتی خبر از افزایش سکته های قلبی بر اثر آلودگی های صوتی می دهند و حتی آن را از مخرب ترین تاثیرات بر رشد کودکان ارزیابی می کنند، اما وزارت بهداشت هنوز فاقد اقدامی جدی برای رفع یا به حداقل رساندن این مشکل است.
مهندس بهزاد ولی زاده ، مسوول بخش صوت اداره کل سلامت محیط و کار این وزارتخانه درباره نقش وزارت بهداشت در حل آلودگی های صوتی می گوید: ما در محیطهای بسته برنامه هایی برای کاهش آلودگی صوتی داشته ایم ، اما در محیطهای باز تازه در حال برنامه ریزی هستیم.
وی می گوید: «برای مثال الان ما طرحی برای حل مشکل فرودگاه تهران داریم که امیدواریم به ثمر برسد.»
این مسوول در پاسخ به این پرسش که آلودگی های صوتی به نقطه بحرانی نزدیک می شود، حالا وزارت بهداشت قصد انجام چه کاری در این ارتباط دارد می گوید: «وزارت بهداشت به عنوان حامی سلامت مردم فقط می تواند نگرانی خود را از این ماجرا ابراز کند!»
جای خالی برنامه ریزی
بحران صوت ، روز به روز جدی تر می شود. در این میان اما هر چه زمان می گذرد، جای خالی برنامه ریزی و همان عزم جدی که چند بار در این گزارش به آن اشاره شد به چشم می خورد.
شاید حرفهای مهندس ولی زاده که کارشناس ارشد محیط زیست هم است ، پایان بخش خوبی برای گزارش ما باشد: «من آرزو دارم خطر این مشکل هر چه سریع تر برای همه روشن شود، چون این نوع از آلودگی مثل دیگر آلودگی ها آثارش سریع روشن نمی شود، بلکه ممکن است سالها اثرات آن مخفی بماند.»
گفت و گو
