راز سقوط آنتونوف گشوده شد

هواپیمای آنتونوف140، نوزدهم مرداد امسال پس از 90 ثانیه پرواز در نزدیکی فرودگاه مهرآباد در جاده مخصوص تهران ـ کرج، بلوار مینا سقوط کرد و از 48 سرنشین آن 40 نفر کشته شده و هشت نفر زنده ماندند.

به گزارش جام‌جم، علی‌رضا جهانگیریان همراه رئیس تیم بررسی سانحه هواپیمای آنتونوف140، دیروز در نشستی خبری با ارائه گزارشی فنی از علت این سقوط، افزود: متاسفانه خلبان و کمک خلبان در لحظه از دست دادن موتور وبه دلیل دیر عمل کردن چراغ هشدار، متوجه این موضوع نمی‌شوند و بعد از چند لحظه که هواپیما از باند جدا شده بود از این مساله اطلاع می‌یابند.وی بیان کرد: با از دست رفتن موتور سمت راست، قدرت موتور سمت چپ 10 درصد افزایش می‌یابد، اما هواپیما به سمت موتور ازکارافتاده (سمت راست) می‌پیچد؛ خلبان سعی می‌کند هواپیما را مستقیم نگه دارد، اما امکان‌پذیر نمی‌شود.

رئیس سازمان هواپیمایی کشوری ادامه داد: این عدم کنترل هواپیما در مسیر مستقیم و عدم افزایش سرعت هواپیما موجب شد هواپیما یک و نیم دقیقه در ارتفاع پایین پرواز کرده و به سمت راست بپیچد.

جهانگیریان گفت: در همین حال نیروی بالابر هواپیما کاهش یافته بود، اما خلبان سه بار سعی کرد ارتفاع را کاهش دهد که بالاخره حادثه رخ داد.

وی با بیان این‌که خلبان هواپیمای سقوط‌کرده تجربه بسیار زیادی در هدایت هواپیماهای مسافری بویژه آنتونوف 140 داشته است، اظهار کرد:‌ خلبان ایزدپناه 9015 ساعت پرواز غیرنظامی داشته که 2200 ساعت مربوط به پرواز با آنتونوف 140 بود. کمک‌خلبان این پرواز نیز نزدیک به 500 ساعت سابقه پرواز با این هواپیما را ثبت کرده است.

وی تصریح کرد: بعد از حادثه سقوط اغلب مسافران زنده مانده بودند، اما به دلیل آن‌که در باک هواپیما بنزین زیادی وجود داشت، بیشتر مسافران به علت آتش‌سوزی شدید جان باختند.وی ادامه داد: در هر حال موضوع موتور را با شرکت طراح و شرکت سازنده در میان گذاشتیم و آنها باید در این باره پاسخگو باشند.جهانگیریان گفت: علاوه بر مشکل موتور، افزایش دما در روز حادثه که یکی از گرم‌ترین روزهای سال در تهران بود نیز از دیگر عوامل است.

بلند شدن هواپیما از باند ساعت 9 و 20 دقیقه صبح بوده است. دمای باند در حدود 38 درجه سانتی‌گراد ثبت شده است. یکی از واضح‌ترین اصول فنی در پرواز هواپیماها این است که توان موتور در دمای بالا بسیار پایین می‌آید. همچنین ارتفاع فرودگاه مهرآباد از سطح دریا از دیگر عوامل بروز حادثه تشخیص داده شد.

آنتونوف اضافه بار داشت

همچنین، رئیس تیم بررسی سانحه آنتونوف ۱۴۰ در تشریخ جزئیات وقوع این سانحه از وجود اضافه بار هواپیما و خطای عملکردی ملخ هواپیما خبر داد و گفت: هواپیمای سقوط کرده، 1400 ساعت پرواز داشته، در سال 2008 ساخته شده و نمونه پنجم تولیدی آنتونوف 140 در ایران بوده است.

محمد شهبازی گفت: موتور سمت راست (شماره یک) که عامل بروز سانحه بوده است به آزمایشگاه منتقل شد و قطعات آن در حضور متخصصان شرکت سازنده باز شد.

‌شهبازی با بیان این‌که عملکرد موتور آنتونوف 140 با افزایش دما بشدت کاهش می‌یابد، افزود: افزایش ارتفاع فرودگاه نیز عملکرد موتور را دچار نقصان می‌کند که در این باره دمای 38 درجه هوا از عوامل تاثیرگذار بوده است.

وی اظهار کرد: این هواپیما صبح روز حادثه از اصفهان به تهران حرکت می‌کند و در تهران پس از مسافرگیری ساعت 9 و 20 دقیقه روی باند مهرآباد آماده پرواز می‌شود؛ دو ثانیه قبل از جدا شدن از زمین موتور سمت راست هواپیما از دست می‌رود و در یک ثانیه قبل از جدا شدن از زمین نیروی جلوبرنده موتور صفر می‌شود.

شهبازی اضافه کرد: به دلیل آن‌که سیستم موتور موضوع از دست رفتن را بسرعت اطلاع‌رسانی نمی‌کند و با 18 ثانیه تاخیر این موضوع اعلام می‌شود، خلبان بموقع نسبت به از دست رفتن موتور آگاه نمی‌شود و این در همان لحظه‌ای بوده است که کمک خلبان سرعت را مناسب برای جدا شدن از زمین اعلام می‌کند.

شهبازی بیان کرد: از سوی دیگر وزن هواپیما زمان برخاستن باید در حد مجاز باشد که این وزن با توجه به دما مشخص می‌شود که هرچه دما افزایش یابد باید وزن هواپیما کاهش یابد، در حالی که بررسی‌ها نشان می‌دهد در هواپیمای سانحه‌دیده آنتونوف 140، قبل از پرواز اضافه بار وجود داشته که ناشی از بار مسافران بوده است. البته میزان این اضافه بار هنوز مشخص نیست و پس از بررسی‌های کارشناسی اعلام می‌شود.

منطقی: اظهارنظرها مستدل نیست

در همین حال دبیر ستاد توسعه فناوری و صنایع دانش‌بنیان هوایی و مجری پروژه آنتونوف 140 در پاسخ به اظهارات مقامات سازمان هواپیمایی کشوری گفت: اظهارات و بحث‌های مطرح شده درخصوص سقوط هواپیمای آنتونوف 140 مستدل نیست.

به گزارش ایرنا، منوچهر منطقی دیروز در نشست «جایزه ملی مدیریت فناوری و نوآوری» در جمع خبرنگاران افزود: در استاندارد بین‌المللی 400 روز برای اعلام نتیجه محاسبه شده است.

وی ادامه داد: این زمان طولانی برای بررسی تمام شرایط است که کجا خطا اتفاق افتاده تا در طراحی‌های آینده مورد توجه قرار گیرد.

منطقی ادامه داد: وقتی یک هواپیما طراحی می‌شود، اصل نخست این است که موتوری را روی آن بگذارند که اگر یکی از آنها از کار افتاد، موتور دیگر بتواند هواپیما را به زمین بنشاند.

محمدحسین علی‌اکبری / جام‌جم