جادوگر بازیگری

اسمیت با هنر مثالزدنی‌اش برای فیلم ترسناک «جن‌گیر» هم از صورت لیندا بلر آن زمان چهارده ساله هیولایی ساخت و لرزه براندام تماشاگران انداخت. هنر گریمورهای بزرگ تاریخ سینما همچون اسمیت و ریک بیکر (گریمور فیلم‌های مرد گرگ‌نما و کینک گونگ) و چهره‌پردازان برجسته سینما و تلویزیون ایران مثل عبدالله اسکندری، جلال‌الدین معیریان و مهرداد میرکیانی این است که با خوانش و درک صحیح فیلمنامه و با مشورت با کارگردان به نتیجه‌ای مطلوب برای طراحی چهره یک شخصیت می‌رسند و موقعیت مناسبی را برای کار یک بازیگر در راستای نقش فراهم می‌کنند.

درست است که گریم کمک موثری به نقش‌آفرینی یک بازیگر می‌کند، اما مهم‌تر آن است که آن بازیگر هم چیزی در چنته داشته باشد و برای بازی فقط به چهره تغییر شکل یافته‌اش بسنده نکند. مثال‌های بالا ترکیبی درست از هنر چهره‌پردازان و بازیگران است که می‌تواند با نمونه‌هایی همچون شخصیت‌های دنیرو در «تسخیرناپذیران»، پاچینو و هافمن در «دیک تریسی»، جانی دپ در «ادوارد دست قیچی» و شارلیز ترون در «هیولا» و عزت‌الله انتظامی در «بانو» و آزیتا حاجیان در «دزد عروسک‌ها» و بسیاری دیگر ادامه پیدا کند.

در واقع بازیگران توانا از گریم به عنوان وسیله‌ای برای ترسیم بهتر شخصیت بهره می‌برند و حتی در سنگین‌ترین چهره‌پردازی‌ها هم می‌توان ردپای هنرشان را دید. این قاعده‌ای است که تماشاگران سینما بزودی بار دیگر آن را تجربه خواهند کرد و مریل استریپ بانوی توانمند بازیگری و برنده سه جایزه اسکار را در نقش متفاوت یک جادوگر با گریمی سنگین در فیلم «در جنگل» خواهند دید.

استریپ بازیگری است که بارها کار خودش را بدون گریم هم پیش برده و همیشه بر توانایی‌ها و انتخاب‌های درستش تکیه کرده و این را در فیلم‌هایی چون کرامر علیه کرامر و انتخاب سوفی نشان داده است. اما هر از گاهی هم بدش نمی‌آید قدرت بازیگری‌اش را در زیر گریمی سنگین همچون «بانوی آهنین» در نقش مارگارت تاچر و همین نقش تازه‌اش به چالش بکشد و با بهره‌گیری از هنر چهره‌پردازی تماشاگران را جادو کند.

علی رستگار / گروه فرهنگ و هنر