طرح بزرگ قرآنی 1448

پرسش پیامکی:

کدام گزینه در آیه 131 سوره طه مورد نکوهش خداوند قرار گرفته است؟

1 ـ اسراف و تبذیر/ 2 ـ چشم دوختن به اموال ثروتمندان/ 3 ـ خودداری از کمک به دیگران

قناعت و ساده زیستی

وَلَا تَمُدَّنَّ عَیْنَیْکَ إِلَی مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا لِنَفْتِنَهُمْ فِیهِ وَرِزْقُ رَبِّکَ خَیْرٌ وَأَبْقَی(١٣١)

دیدگانت را به آنچه برخی از اصناف آنان را بهر‌ه‌مند کردیم مدوز، [آنچه به آنان داده‌ایم] شکوفه [بی‌میوه و زیور و زینت] دنیاست تا آنان را در آن بیازماییم، و رزق پروردگارت بهتر و پایدارتر است. (طه، 131)

توضیح: دستور اخلاقی این آیه، پرهیز از چشم دوختن به اموال مردم و نیز پرورش روحیه قناعت در مؤمنان است. قناعت به معنای راضی شدن به اندازه نیاز است و نقطه مقابل آن، حرص و طمع است. آراستگی به این صفت، آثار فراوان و پربرکتی را نصیب انسان می‌کند. امام علی(ع)، حیات طیب و نیکو را که در آیه 97 نحل ـ «مَنْ عَمِلَ صاِلحاً مِنْ ذَکَرٍ او أُنْثی وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاًة طَیِّبَةً» ـ آمده است، به قناعت تفسیر فرمود. آن حضرت همچنین در عبارتی بسیار حکیمانه، قناعت را بالاترین گنج برای انسان دانستند.

قناعت نوعی نگرش خاص درباره دنیا به انسان می‌دهد که به دنبال خود، ساده زیستی و دوری از تجملات را نیز همراه می‌آورد. عزت نفس و آرامش خاطر نیز از دیگر میوه‌های شیرین این درخت پربار است.

قناعت در بعد اجتماعی و سیاسی نیز می‌تواند سبب اقتدار درونی و خودکفایی اقتصادی شود. مردمی که همواره چشم به پیشرفت دیگران دوخته و دست گدایی به سوی آنان دراز می کنند، هیچ گاه به توانایی ذاتی خود ایمان نمی‌آورند و خود را باور نخواهند کرد.

آیات متناسب: حج، 36 / توبه، 59 / حجر، 88.

حدیث: امام صادق(ع): «مَنْ قَنِعَ بِمَا رَزَقَهُ اللَّهُ فَهُوَ مِنْ أَغْنَی النَّاس؛ کسی که به آنچه خدا به او عطا کرده، قانع و راضی باشد، بی‌نیازترین مردم است.» کافی: ج 2، ص 139، ح 9.