جنگل فقط چوب نیست

برای بهبود وضع، رویکرد مسئولان نسبت به بهره‌برداری جنگل باید تغییر کند، زیرا آنها بیشتر به فکر برداشت چوب هستند و این دیدگاه سبب شده از طرح‌های بهره‌برداری جنگل سوء‌استفاده شود.بنابراین باید به دنبال اهداف جایگزین بود، برای رسیدن به این هدف باید شرکت‌های بهره‌بردار اساسنامه شرکت خود را تغییر دهند تا درآمد چنین شرکت‌هایی فقط از راه قطع درختان تامین نشود. برای نمونه شرکت‌های بهره‌بردار می‌توانند روی صنعت گردشگری سرمایه‌گذاری کنند. البته چنین اهدافی نیز باید با نظارت کامل دنبال شود، زیرا اکنون گردشگران در شمال کشور به شکلی رفتار می‌کنند که می‌توان آنها را تهدیدی برای جنگل‌های کشور به حساب آورد.

نکته اینجاست که اهداف اقتصادی، جنگل را نابود می‌کند، بنابراین باید به سمت اهداف اکولوژیکی رفت که تاکنون در کشور به آن توجه نشده است.

برداشت با احیا تناسب ندارد

هادی کیادلیری، رئیس انجمن جنگلبانی درباره میزان جنگلکاری در برابر برداشت از جنگل‌های کشور به جام‌جم می‌گوید: جنگلکاری‌های صورت گرفته مانند قطره‌ای در برابر دریای تخریب است، زیرا مجموع جنگلکاری‌های ما تاکنون حدود 900 هزار هکتار بوده، اما در برابر این آمار اکنون یک میلیون هکتار از جنگل‌های زاگرس در حال نابود شدن است یا در چند سال اخیر 40 هزار هکتار از شمشاد‌ها از بین رفته است، بنابراین باید گفت تخریب و احیا به هیچ وجه با یکدیگر قابل قیاس نیست.

افزون بر این باید تاکید کرد درختکاری نمی‌تواند جای جنگل را بگیرد، زیرا جنگل یک اکوسیستم است و به وجود آمدن آن به چند میلیون سال زمان نیاز دارد. بنابراین باید برداشت چوب از جنگل‌های شمال طی برنامه‌ای مشخص حذف شود.

این در حالی است که دولت می‌تواند با اختصاص بودجه برای واردات چوب و حفاظت از جنگل‌های کشور بهره‌برداری از جنگل را ممنوع کند، زیرا برخی‌ها ادعا می‌کنند اگر از جنگل بهره‌برداری نشود، نمی‌توان حقوق حافظان و قرق‌بان‌های جنگل را تامین کرد.کیادلیری در این‌باره عنوان می‌کند: هزینه سالانه نگهداری از جنگل‌ها در حد هزینه سالانه باشگاه‌های فوتبالی مانند استقلال و پیروزی است، بنابراین مسئولان می‌توانند با توجه و اختصاص بودجه، نابودی آن را متوقف کنند.

نکته دیگری که باید به آن توجه کرد این که اکنون بهره‌برداری از تمام جنگل‌های شمال با یک الگو انجام می‌شود و این در حالی است که برداشت از هر منطقه نیاز به ارزیابی داشته و باید شرایط و توان منطقه مورد توجه قرار بگیرد.

رئیس جامعه جنگلبانی عنوان می‌کند: مشکل دیگری که باید به آن پرداخت این است که مسئولان مدیریت خود را راست‌آزمایی نکرده‌اند و مشخص نشده اجرای این طرح‌ها چه نقاط قوت و ضعفی دارد.

سازمان جنگل‌ها پاسخگو باشد

سازمان جنگل‌ها متولی جنگل‌های کشور است، هرچند این سازمان با مشکلاتی مانند کمبود نیرو و اعتبار روبه‌روست، اما باید پاسخگوی تخریب و شرایط جنگل‌های کشور باشد.

کیادلیری تصریح می‌کند: مسئولان این سازمان ارزیابی درستی از وضع موجود ندارند و فقط برداشت چوب را ملاک قرار می‌دهند. نکته اینجاست که جنگل فقط درخت نیست، زیرا اکنون حیات وحش نیز در این مناطق باقی نمانده، به همین دلیل سازمان جنگل‌ها باید پاسخگو باشد.به گفته کیادلیری اکنون در البرز مرکزی نیز معدن احداث می‌شود و این در حالی است که اگر گزارش این فعالیت‌ها داده شود، بررسی نمی‌شود.وی عنوان می‌کند: نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد این که شکل مدیریت در سازمان جنگل‌ها باید تغییر کند، زیرا سیستم اکنون سبب ناکارآمدی برخی از نیروهای زبده این سازمان شده است.

هدف طرح تنفس جنگل مشخص نیست

واقعیت اینجاست که طرح‌های زیادی تاکنون برای بهبود وضع جنگل‌ها ارائه شده، اما هیچ کدام از آنها آن‌طور که باید و شاید به مرحله اجرا نرسیده است.

برای نمونه می‌توان به طرح تنفس جنگل اشاره کرد که چند سال است مطرح شده، اما هنوز راه به جایی نبرده است. آخرین بار اوایل هفته گذشته رئیس مجلس در دیدار با رئیس و مدیران سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور به این طرح اشاره کرد. به گزارش مهر وی گفت: برخی از کارشناسان محیط‌زیست پیشنهاد طرح تنفس پنج یا ده ساله را داده‌اند، به این شکل که آنها معتقدند در این مدت هیچ‌گونه بهره‌برداری از جنگل صورت نگیرد.به گفته وی، چنانچه این طرح نتیجه مثبتی داشته باشد می‌توان آن را به شکل طرح یا لایحه‌ای به مجلس ارائه کرد و مجلس نیز بیشترین حمایت را برای حفظ جنگل‌ها و مراتع کشور به عمل خواهد آورد.

کیادلیری درباره فواید طرح تنفس جنگل به جام‌جم می‌گوید: چنین طرح‌هایی روحیات خوبی دارد، اما باید دید که با چه رویکردی اجرا می‌شود و مشخص کرد بعد از استراحت پنج یا ده ساله هدف چیست.نکته اینجاست که باید هر سال از میزان بهره‌برداری از جنگل کاست و نیاز کشور را از طریق واردات برآورده کرد.

رئیس جامعه جنگلبانی درباره هزینه کاهش بهره‌برداری از جنگل تصریح می‌کند: هر سازمانی که قصد اجرای چنین طرحی را دارد، باید مشخص کند براساس چه ارزیابی‌ای قصد اجرای طرح خود را دارد. علاوه بر این در اجرای چنین طرح‌هایی نباید انقلابی عمل کرد. درواقع باید در پروسه‌ای ده ساله بهره‌برداری از جنگل‌ها متوقف شود، زیرا اکنون وضع جنگل‌های کشور بحرانی است.