طرح بزرگ قرآنی 1448

پرسش پیامکی:

با توجه به آیه 105 سوره نحل، دروغ بستن به خدا و رسول نشانه چیست؟

1 ـ فقدان ایمان

2 ـ گناهان بسیار

3 ـ غفلت از آخرت

دروغ و فریبکاری

إِنَّمَا یَفْتَرِی الْکَذِبَ الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِآیَاتِ اللَّهِ وَأُولَئِکَ هُمُ الْکَاذِبُونَ (١٠٥)

فقط کسانی [به خدا و پیامبر] دروغ می‌بندند که به آیات خدا ایمان ندارند، و اینانند که دروغگوی واقعی‌اند (نحل، 105)

توضیح: دروغ، ریشه بسیاری از رذایل اخلاقی و کلید گناهان نامیده شده و به تعبیر روایات، کلید ورود به خانه گناهان و رذایل اخلاقی است. در بزرگی و شدت این عمل نکوهیده همین بس که مطابق برخی روایات، تنها گناهی است که به هیچ وجه از مؤمن سر نمی‌زند. (بحارالانوار، ج 72، ص 172) این بدان جهت است که دروغ، از نفاق، ترس، منفعت‌طلبی و عدم باور به علم و عدالت خدا نشأت می‌گیرد و با انجام آن، پیکره اعتقادات دینی یک فرد بکلی متزلزل می‌گردد. در آیه بالا نیز بر این مطلب تصریح شده است کسانی که دروغ می‌گویند، به خدا ایمان ندارند. از آثار شوم دروغ می‌توان به از بین رفتن اعتماد عمومی، ایجاد نفاق و دورویی و سست شدن باورهای مذهبی اشاره کرد. به همین دلیل است که در متون دینی، از دروغ به شوخی نیز نهی شده است؛ زیرا ممکن است تبدیل به عادت شود یا اعتماد دیگران را از بین ببرد. دروغ را نباید تنها در گفتار افراد جستجو کرد؛ بلکه ممکن است در رفتار او نیز کاری خلاف واقع دیده شود که ما به آن «فریبکاری» می‌گوییم. فریبکاری گناهی است که متأسفانه دامان بسیاری از مردم را گرفته است؛ بدون آن‌که توجهی به عواقب شوم آن داشته باشند. راه مقابله با این گناه، احساس مسئولیت نسبت به جامعه و افراد و نیز باور قلبی به علم و آگاهی خداست. آری! اگر کسی خدا را بر اعمال خویش حاضر و ناظر ببیند، نخواهد توانست با فریب دیگران در معامله یا کار و ... تنها به سود اندک و موقت خود فکر کند.

آیات متناسب: زمر، 3/ یونس، 69 / نحل، 116.

حدیث: امام علی(ع): «لاَیجِدُ اْلعَبْدُ طَعْمَ الإیمانِ حَتّی یَترکَ اْلکِذْبَ هَزْلهَ و جِدَّه؛ بنده هیچ گاه طعم ایمان را

نمی‌چشد تا آن‌که دروغ را ترک کند؛ چه شوخی و چه جدی.» (کافی: ج 2، ص 340، ح 11)