ساده و صمیمی مثل فوتبال

فوتبال بین تمام ورزش‌های فردی و گروهی، یکی از بزرگ‌ترین استثناها در جذب تماشاگر و با طرفدارانی در سطح باشگاهی و ملی است. تاکنون هیچ ورزشی نتوانسته به اندازه فوتبال باعث اتحاد گروه زیادی از افراد شود یا تاثیر و هیجان زیادی به تماشاگر خود وارد کند. برخی کارشناسان معتقدند از آنجا که معمولا تعداد زیادی از فوتبالیست‌ها، حتی در سطوح قهرمانی و ملی، از بطن جامعه محروم بالا آمده‌اند و به شهرت و محبوبیت رسیده‌اند، حجم بالایی از تعلقات فرهنگی، قومی، قبیله‌ای، زبانی و نژادی هم پشت آن نهفته است. هرچند ورزش‌هایی مانند کشتی یا والیبال که در سطح ملی برگزار می‌شود، می‌تواند تعداد زیادی تماشاگر داشته باشد، اما هیچ‌کدام آنها مانند فوتبال در ذهن‌ها ماندگار و باعث ایجاد اتحاد موثر بین افراد جامعه نمی‌شود. مثلا ما در موارد زیادی شاهد حضور مردم در خیابان‌ها برای برگزاری جشن‌های خودجوش پیروزی تیم‌ ملی فوتبال بوده‌ایم اما بندرت این حرکت را پس از برد تیم‌های والیبال، بسکتبال یا حتی کشتی می‌بینیم.

به این موضوع می‌توان از بعد دیگری هم نگاه کرد؛ شباهت این ورزش به زندگی، بیشتر به دلیل تصمیم‌هایی است که می‌گیریم و برد و باخت‌های ناشی از آن. برای یک فوتبالیست بعد از این‌که تیمش بازی‌ را می‌بازد، زندگی تمام نمی‌شود، همان‌طور که وقتی ما شکست می‌خوریم، زندگی‌مان به پایان نمی‌رسد و فردای آن روز دوباره زندگی را از سر می‌گیریم.بخصوص در بازی‌های حذفی این مقایسه بهتر نمود پیدا می‌کند. موضوع دیگری که باعث محبوبیت و پرطرفدار بودن این ورزش می‌شود؛ ساده بودن قوانین و قابل‌فهم بودن آن برای همه است. پیچیده‌ترین قانون فوتبال آفساید است، اگر کسی آن را هم چند بار مرور کند، یاد می‌گیرد؛ پس بیشتر افراد فوتبال را می‌فهمند. علاوه بر این، قوانین فوتبال طی سالیان سال کمترین تغییرات را داشته و اگر آن را با قوانین ورزشی مثل کشتی مقایسه کنیم، متوجه می‌شویم چقدر قانون‌های آن تقریبا سال‌ به سال عوض می‌شود و کار فهمیدنش را برای مردم عادی سخت می‌کند. فوتبال هر لحظه هیجان است و آن قسمتی از این ورزش که شبیه زندگی است، جذابیتش را دوچندان می‌کند. تغییرات لحظه به لحظه‌ای که ممکن است برنده و بازنده را بخصوص در بازی‌های حذفی تغییر دهد، این‌که یک اشتباه ممکن است قابل‌جبران نباشد و باعث باخت شود، این‌که اشتباه یک بازیکن گاهی نتیجه را عوض می‌کند و معلوم نیست فرصتی برای جبران پیدا کند یا نه، شخصیت چه کسی بیشتر به مربی بودن، بازیکن خط‌حمله، دفاع و... بودن می‌خورد، این‌که در زندگی هم می‌توانیم هر وقت خسته شدیم مانند یک بازیکن فوتبال که درخواست تعویض می‌کند، مدتی گوشه‌ای به استراحت بنشینیم، شباهت زیادی به زندگی دارد. هیجان فوتبال آن را جهانشمول کرد اما مثلا هیجان بسکتبال خیلی بیشتر از فوتبال است اما مثل این ورزش پرطرفدار نیست، چون قوانین پیچیده‌تر و این‌که در کشورهای خاص‌تری انجام می شود ، باعث شد فقط در این کشورها محبوبیت داشته باشد.

هوشنگ اسماعیلی / کارشناس روان‌شناسی ورزشی