به دنبال اثر انگشت

آگاتا کریستی

براساس آمار ارائه شده در کتاب رکوردهای گینس، آگاتا کریستی مقام اول را در میان پرفروش‌ترین نویسندگان جهان دارد. از آثار منتشر شده این نویسنده بیش از یک میلیارد نسخه در جهان به زبان انگلیسی منتشر شده و قریب یک میلیارد دیگر به 103 زبان زنده دنیا ترجمه شده و به فروش رسیده است. این نویسنده یکی از محبوب‌ترین نویسندگان جهان است که براساس داستان‌هایش مجموعه‌ها و فیلم‌های داستانی متعددی در جهان تولید شده و ما در ایران او را بیشتر با مجموعه‌هایی همچون پوآرو و خانم مارپل می‌شناسیم.​ تاکنون 4 میلیارد دلار از فروش آثار منتشر شده او در جهان به دست آمده است. این نویسنده که 66 رمان و 14 مجموعه داستان کوتاه را به رشته تحریر درآورده است، یکی از موفق‌ترین و پرفروش‌ترین زنان نویسنده جهان محسوب می‌شود «قطار چهار و پنجاه دقیقه از پدینگتون»، «قتل در قطار سریع السیر اورینت» و «مرگ در رودخانه نیل» از آثار مطرح این نویسنده است که براساس آنها فیلم سینمایی نیز تولید شده است.​

جان ​گریشام

جان ری گریشام، نویسنده آمریکایی است. او ابتدا به تحصیل رشته حقوق روی آورد و پس از اخذ مدرک این رشته از دانشگاه ایالتی می‌سی‌سی‌پی، مدتی به کار وکالت در شهر آکسفورد مشغول شد. مدتی نماینده مجلس در پارلمان ایالتی بود و پس از چند سال، از کار کناره‌گیری کرد.​او سال‌هاست به عنوان نویسنده رمان‌های حقوقی پرفروش در آمریکا مطرح است. رمان‌هایش به بسیاری از زبان‌های زنده دنیا ترجمه شده است. بیشتر کتاب‌های او (گاه با چند ترجمه گوناگون) به فارسی هم ترجمه شده‌اند. از اکثر کتـــاب‌هایش هم یک نسخه سینمایی ساخته شده ‌است. ​برادران، هیات منصفه فراری، وصیت نامه، شریک، باران‌ساز (معجزه سرنوشت)، موکل، زمانی برای کشتن و .. از جمله آثار این نویسنده موفق محسوب می‌شود.

یان فلمینگ

یان فلمینگ خالق مجموعه داستان‌های «جیمز باند» هم از دیگر نویسندگان پرفروش این گونه محسوب می‌شود. یان فلمینگ که انگلیسی‌تبار بود و سال 1964 به دلیل سکته قلبی در پنجاه وشش سالگی درگذشت، علاقه خاصی به دنیای جاسوس‌بازی داشت و همین علاقه باعث شد او شخصیتی را برای دنیای ادبیات خلق کند که خیلی زود تبدیل به یک چهره مشهور شود و شهرتی بین‌المللی کسب کند. اولین کتاب جیمز باندی یان فلمینگ به نام «کازینورویال» دهه 40 میلادی منتشر شد. این کتاب خیلی زود تبدیل به کاری پرخواننده و پرطرفدار شد و فلمینگ جوان را تشویق کرد قصه‌های بیشتری با حضور این کاراکتر بنویسد.

جیمزباند که به مأمور دو صفر هفت هم معروف شد، یک مأمور سازمان ضدجاسوسی است که در هر یک از قصه‌های کتاب‌های فلمینگ به نبرد با یکسری کاراکتر خبیث می‌رود. او که زاییده دوران جنگ سرد بود معمولا در قصه‌های ماجراجویانه‌اش با روس‌ها یا کمونیست‌های طرفدار شوروی سابق مبارزه می‌کرد، به همین دلیل چاپ و انتشار کتاب‌های فلمینگ در شوروی و کشورهای بلوک شرق ممنوع بود.

​ نویسندگان «مُرده» مثل فلمینگ یا کریستی همچنان پردرآمدترین نویسندگان جنایی هستند و بیشترین محبوبیت را دارند. فلمینگ با درآمد کلی بیش از صد میلیون پوند و فروش بیش از صد میلیون نسخه از کتاب‌هایش در سراسر جهان در صدر فهرست است. کریستی با درآمد دقیقا صد میلیون پوند دوم است.

دن براون

موفق‌ترین رمان‌نویس جنایی دن براون با رمز داوینچی است. او اگر تنها در این رمان یک معمای پلیسی و تاریخی را مطرح می‌کرد، شاید هرگز به این فروش دست نمی‌یافت و حالا صدرنشین جدول فروش نبود. او همه را سحر کرده‌است، براون در رمز داوینچی تاریخ و مسیحیت را رمزشناسی می‌کند و دست روی باورهای دینی گذاشته ‌است.

قلعه دیجیتال، شیاطین و فرشتگان، نقطه فریب، نماد گم‌شده و دوزخ از دیگر آثار او محسوب می‌شود.

«پل استر» جنایی‌نویس

استر، نویسنده‌ای است که در ایران خیلی زود مخاطبان کتاب را به خود جلب کرد و کتاب‌هایش بسرعت ترجمه و منتشر شد.

این نویسنده در ابتدای فعالیت خود جزو جنایی‌نویسان بوده و با رویکرد متفاوتی که به داستان‌های پلیسی دارد، توانسته نام خود را در این فهرست ثبت کند.

ردپای کمرنگ جنایی‌نویسان در ایران

نگارش رمان‌های جنایی در ایران چندان پررنگ نیست و اغلب آثار منتشرشده در این عرصه را ترجمه‌ها تشکیل می‌دهد. البته ترجمه‌های این رمان‌ها هم از دهه 50 به بعد کم و کمتر شده‌، اما همان تعداد کتابی که با این موضوع وارد بازار می‌شود، هنوز هم پرطرفدار است و مخاطبان را به خود جلب می‌کند.

اسماعیل فصیح، داستان‌نویس و مترجم ایرانی ازجمله کسانی بود که در این عرصه فعال بوده است. رمان‌های شراب خام، داستان جاوید، ثریا در اغما و درد سیاوش از مهم‌ترین آثار او به‌شمار می‌رود. شراب خام و داستان جاوید اسماعیل فصیح در همین ردیف قرار دارد که اولی مربوط به سال 1347 است و جزو نخستین کارهای نویسنده‌اش محسوب می‌شود و دومی ‌تاریخ انتشار 1359 را بر خود دارد. بسیاری از داستان‌های فصیح در ارتباط مستقیم با تجربیات زندگی شخصی اوست. به گفته خودش «جلال آریان» در داستان شراب خام، شباهتی تمام با نویسنده دارد؛ زیرا در زندگی واقعی نویسنده هم آنابل کمبل اولین همسر فصیح سر زا رفت. عشق فصیح به آنابل و جوانمرگی همسرش، تأثیری عمیق بر او و نوشته‌هایش گذاشت. صادق هدایت هم «سه قطره خون» را دارد که معمایی رازآلود و داستانی بوده و در آن صحبت از قتل و کشف معماست. این داستان البته چنان شکیل و پخته و تمام‌عیار و استعاری است که همچنان بر آن نقدهای متعددی نوشته می‌شود. «سوءقصد به ذات همایونی» نوشته رضا جولایی و «برهنه در باد» به قلم محمد محمدعلی هر دو در زمره ادبیات پلیسی قرار دارد و جزو آثار جدی قلمداد می‌شود. اگر از اینها بگذریم و به سال‌های دورتر برویم، بی‌انصافی است از پاورقی‌های چند نشریه و هفته نامه اسمی ‌نبریم. مجلات «اطلاعات هفتگی»، «روشنفکر» و «آسیای جوان» هر سه پاورقی‌هایی را منتشر می‌کردند که یک نام واحد را پای خود داشت.

امیر عشیری کسی بود که همزمان در دو سه نشریه پاورقی پلیسی می‌نوشت و طرفداران بی‌شماری داشت. عــــشیری مثلا در طول یک فصل، سه پاورقی را با حال و هواهای متفاوت، اما همزمان پیش می‌برد و به انجام می‌رساند.

رمان «فیل در تاریکی» نوشته قاسم هاشمی‌نژاد را می‌توان یکی از آثار موفق ایرانی در این گونه دانست. یکی از نکات مهم این رمان خلق لهجه‌های مختلف در زبان فارسی است. از این رمان فیلمی هم با بازی فرامرز قریبیان ساخته شده، اما ظاهرا نیمه‌تمام باقی مانده است. راز کوچه شیروانی، عنوان رمانی پلیسی ـ جنایی است که چند سالی از انتشار آن می‌گذرد. این رمان که یک داستان معمایی ـ پلیسی است تقابل عشق و نفرت را به تصویر می‌کشد و در دو برهه زمانی سال 1356 و 1381 می‌گذرد.

شرلوک هولمز و سرآرتور کانن‌دویل

شرلوک هولمز نام یک کارآگاه خصوصی و شخصیتی داستانی است که (براساس داستان‌ها) متولد یورکشایر انگلستان است و اواخر قرن ۱۹ و آغاز قرن ۲۰ فعالیت می‌کرده است. شخصیت داستانی شرلوک هولمز نخستین بار سال ۱۸۸۷ میلادی از سوی نویسنده و پزشک اسکاتلندی سرآرتور کانن‌دویل ساخته و پرداخته و در کتاب‌ها مطرح شد. ​پس از مرگ سرآرتور کانن‌دویل، نویسندگان متعددی سعی کردند راه وی را ادامه دهند و داستان‌های شرلوک هولمز را بنویسند. ازجمله این نویسندگان، پسر نویسنده اصلی، یعنی آدریان کانن دویل بود که همراه جان دیکسون کار (از نویسندگان شهیر داستان کارآگاهی) مجموعه‌ای را با عنوان شاهکارهای شرلوک هولمز به چاپ رساند. این مجموعه به همراه آثار اقتباسی دیگری از نیکلاس مه‌یر توسط رامین آذر بهرام به فارسی ترجمه شده است.