روش‌های جدید امدادرسانی به مارگزیدگان

1ـ پرهیز از هیجان: همان‌طور که اطلاع دارید هیجان می‌تواند سرعت گردش خون را در بافت‌ها بویژه پوست افزایش دهد، همین امر باعث تسریح در انتقال زهر از محل گزش به داخل خون می‌شود. پس برای پیشگیری باید هیجان و ترس کنترل شود.

2ـ پرهیز از دویدن: دویدن از عوامل مهم افزایش گردش خون است، پس برای جلویگری از انتقال زهر از پوست به داخل خون یابد از دویدن اجتناب کرد.

3ـ پرهیز از بریدن محل گزش: در کشور ما بیشتر مارها از نوع افعی هستند. این‌گونه از مارها با ایجاد اختلال در سیستم انعقادی خون باعث خون‌ریزی می‌شوند به همین دلیل وقتی مصدوم به پزشک مراجعه می‌کند پزشک خون‌ریزی در لثه و گوش مصدوم را معاینه کرده تا نسبت به وخامت وضع مصدوم اطلاع پیدا کند. حال اگر مصدومی که با این‌گونه از مارها گزیده شده محل گزش را برش دهد ممکن است خون‌ریزی بند نیاید و همین امر باعث مرگ او شود.

4ـ پرهیز از گذشتن یخ: تحقیقات انجام شده حاکی است گذاشتن یخ هیچ سودی برای مصدوم و توانایی کاهش انتقال زهر به داخل خون ندارد.

5 ـ پرهیز از خوردن مسکن‌های دارای آسپرین: گزش مارهای افعی معمولا با درد بسیار شدید همراه است و ممکن است مصدوم برای کاهش درد از قرص‌های مسکن استفاده کند که این کار به دلیل تسهیل در خونریزی بسیار خطرناک است.

6 ـ پرهیز از محکم بستن بالای محل گزش با طناب یا کش: این کار باعث قطع جریان خون می‌شود و می‌تواند سبب از دست دادن عضو پا یا دست شود.

7ـ پرهیز از اتلاف وقت: از آنجا که زمان، نقشی حیاتی در نجات جان مصدوم دارد به هیچ‌وجه نباید وقت تلف شود و لازم است فورا به مرکز درمانی مراجعه شود. لازم به ذکر است بعضی از گزش‌های جانوران سمی بدون درد است، مثلا گزش توسط عقرب گاردیم که درد ندارد، اما بسیار خطرناک است.

کمک‌های اولیه‌ای که می‌توان به چنین مصدومانی ارائه داد به شرح زیر است:

1ـ خارج کردن دستبند، حلقه، النگو یا هرگونه وسایل زینتی دیگر. زیرا بعد از گزش محل اطراف گزش دچار تورم می‌شود. در صورتی که این وسایل خارج نشود می‌تواند باعث زخم در محل و نهایتا خونریزی شوند.

2ـ بستن محل گزش به عرض بیش از 30 تا 40 سانتی‌متر به طوری که فشار فقط روی پوست باشد و باعث قطع جریان خون نشود. از آنجا که امروزه ثابت شده حرکت زهر به‌صورت مستقیم به داخل خون نیست بلکه از طریق مایعات زیرپوستی حرکت آن به سمت غدد حرکت می‌کند و سپس از طریق این غدد، زهر به سیستم خون رسانی راه می‌یابد؛ پس فشار کم روی پوست (7 میلی‌متر جیوه) می‌تواند در عین حال که مانع حرکت زهر شود، باعث قطع جریان خون نشود.

3ـ بستن عضو صدمه دیده به طوری که بی‌حرکت بماند: همان‌طور که در شکستگی‌های پای مصدوم با چوب و وسیله‌ای دیگر بسته می‌شود که مانع حرکت آن شود، در گزش جانوران زهری نیز باید بسته شود، زیرا حرکت عضو می‌تواند باعث افزایش در جریان خون در محل گزش شود؛ پس بهتر است عضو آسیب دیده هیچ‌گونه حرکتی نداشته باشد.

4ـ اطلاع داشتن از مراکزی که پادزهر را در اختیار دارند: از آنجا که فقط در یک یا دو مرکز درمانی در شهر پادزهر وجود دارد بهتر است از قبل بدانیم این مراکز کدام هستند.