آموزش و پرورش مدیریت کارآمد می خواهد

آموزش و پرورش در طول یک دهه گذشته پس از گذار از یک دوره نسبتا طولانی حاکمیت آموزش و پرورش «ثلثی» و دولتی به دوری از این سنت روی آورد و با آزمایش و خطا قدم به حیطه نظام آموزش شبه دانشگاهی در مقطع متوسطه و تلاش برای تغییر الگوهای تدریس در دوره ابتدایی و راهنمایی پرداخت.

کد خبر: ۶۹۶۲۱

اکنون در آستانه تحویل کارنامه 8 ساله خود به دولت جدید ، خانواده بزرگ آموزش و پرورش نیازمند نگاهی به گذشته و برای آینده است.

بی انگیزگی در ایجاد انگیزه

مهمترین و اصلی ترین انگیزه تغییر نظام آموزش و پرورش سنتی به نظام های جدید آموزشی ایجاد انگیزه ، آموزش و پرورش نیروهای خلاق و دارای تحصیل تجربی به جای تجربه تحصیل تئوری است . بارها و بارها از زبان کارشناسان آموزشی و مسوولان در طول سالهای قبل ، آموزش و پرورش به تربیت نیروهای فاقد تجربه و بدون تخصص و گرایش و تقویت روحیه مدرک گرایی متهم می شد اتهامی که منجر به رویکرد جدید آموزش و پرورش شد. اما اکنون پس از گذشت تقریبا سه دوره 4 ساله از آغاز گرایش به رویکرد جدید ، مسوولان آموزش و پرورش از بی انگیزگی دانش آموزان مقطع متوسطه به تحصیل سخن می گویند. هفته گذشته معاون نظری وزیر آموزش و پرورش تاکید کرد: در گذشته کسانی که خوب درس می خواندند امیدوار بودند که شغل خوبی هم بگیرند اما اکنون این گونه نیست و دانش آموزی که خوب درس می خواند امیدی به یافتن کار خوب ندارد. گر چه به عقیده دکتر علی اصغر فانی غلبه روحیه «درس نخواندن» و ایجاد بی انگیزگی تنها به آموزش و پرورش مربوط نیست و دلایلی فراتر در اجتماع دارد ، اما به هر حال ضروری است که آموزش و پرورش در آستانه تغییر مدیریت کلان خود ، به بازنگری در روشها بپردازد.

پول ، جایگزین اراده تحصیلی

یکی از مهمترین دستاوردهای آموزش و پرورش طی دهه گذشته گسترش مدارس غیرانتفاعی و پولی کردن آموزش و پرورش بوده است . اکنون گر چه در مقایسه با گستردگی مدارس دولتی ، مدارس غیرانتفاعی درصد کمی را به خود اختصاص داده اند، اما غالب شدن پول در مناسبات این گونه مدارس ، زنگ خطری برای مدارس دیگر و تبعیض در نحوه آموزش رایگان است . آخرین خبرها در این زمینه از اختصاص نیمی از سرانه سالانه دانش آموزی بخش دولتی به مدارس غیرانتفاعی حکایت دارد. بر این اساس با تصویب لایحه جدید «اصلاح قانون مدارس غیرانتفاعی» ، دولت موظف خواهد شد هر ساله از منابع در اختیار خود ، معادل 50 درصد سرانه سالانه دانش آموزی بخش دولتی را به مدارس غیرانتفاعی اختصاص دهد. این لایحه به منظور حمایت از توسعه مدارس غیردولتی و ارائه کمک و تسهیلات به این مدارس ، آموزش و پرورش را به تشکیل صندوق حمایت از توسعه مدارس غیردولتی موظف می کند. در این لایحه اصلاحی که از 3 سال گذشته از سوی دولت به مجلس ششم ارائه شد و پس از طی مراحل اولیه بررسی در کمیسیون آموزش و تحقیقات هم اکنون در دست بررسی مجلس هفتم است ، به آموزش و پرورش اجازه داده شده زمین ، ساختمان مدارس دولتی و سایر ساختمان های مازاد برنیاز خود را در مناطقی که امکان دسترسی به مدرسه دولتی وجود دارد به صورت فروش یا اجاره به موسسات مدارس غیردولتی واگذار کند. براین اساس ضوابط تعیین قیمت فروش ، نحوه و شرایط واگذاری ساختمان ها و اراضی فوق ، به پیشنهاد آموزش و پرورش و تصویب دولت مشخص خواهد شد. این در حالی است که اخباری مربوط به خرید و فروش مدرک و نمره حتی در مدارس دولتی به گوش می رسد که اطمینان جامعه را از آموزش و پرورش سلب می کند و با وجود انعکاس آن در مطبوعات ، آموزش و پرورش درباره آن سکوت کرده است.

پرورش در نیمکت آخر

اگر در گذشته با اعتقاد و برمبنای آنچه در فلسفه وجودی آموزش و پرورش در جامعه ایران حاکم بود درس معلم به زمزمه محبت تعبیر می شد ، امروزه در برخی کلاسهای درس شکافی تردیدآمیز در رابطه شاگرد و معلم دیده می شود. به عقیده کارشناسان ، کاهش شان و جایگاه مقام معلمی در مقابل شغلهای درآمدزا عامل بسیار مهمی در بی انگیزگی نسبت به ایجاد و تحکیم این رابطه شده است . این در حالی است که آموزش و پرورش در چند سال قبل ، به یکباره تصمیم گرفت نهاد امور تربیتی و معلمان تربیتی را از سیستم آموزشی حذف کند تا تمام معلمان ایفاگر نقش تربیت و پرورش در کنار آموزش باشند. با وجود این اکنون یک بار بحث رجوع به وضعیت فعلی مطرح است . بر همین اساس ، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی خواستار ایجاد «سازمان امور تربیتی و تربیت بدنی» در وزارت آموزش و پرورش کشور شده و معتقد است : حذف ستاد امور تربیتی در واقع نوعی پاک کردن صورت مساله بوده است .