طرح بزرگ قرآنی 1448

پرسش پیامکی:

با عنایت به آیه 29 سوره صاد کدام گزینه از اهداف نزول قرآن کریم است؟

1 ـ تدبر در آیات

2 ـ پندگرفتن از آیات قرآن

3 ـ گزینه‌های 1 و 2

ضرورت انس با قرآن و تدبر در آن

کِتَبٌ أَنزَلْنَهُ إلَیْکَ مُبَارَکٌ لِّیَدَّبَّرُوا ءَایَتِهِ وَلِیتَذَکَّرَ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ

این کتاب پربرکتی است که آن را بر تو نازل کرده‌ایم تا آیاتش را تدبر کنند و خردمندان متذکر شوند. (ص، 29)

توضیح: انسان هیچ‌گاه از انس با قرآن بی‌نیاز نخواهد بود؛ چه این که محتوای غنی آن پاسخی به مهم‌ترین نیازهای زندگی اوست. به همین جهت، قرآن کریم از مومنان خواسته است تا قرآن را در حد توانشان تلاوت کرده و در انس با این کتاب مقدس کوتاهی نکنند.

در این آیه هدف از نزول قرآن، تدبر در آیاتش بیان شده است. تدبر در قرآن به معنای اندیشیدن در اهداف و مقاصدی است که آیات قرآن به آن اشاره دارد. تلاوتی که با تدبر در آیات همراه نشود، کم‌ ثمر است و مانند این می‌ماند که شخصی به گنجینه‌ای از طلا و جواهر گرانبها دست یابد، ولی تنها به مشاهده و شمارش مقدار آن بسنده کند و اندوخته‌ای بر ندارد. متاسفانه برخی از مسلمانان به آداب مقدماتی چون تجوید، زیبایی صوت و... بیشتر از ادب‌ نهایی و غایی تلاوت اهمیت می‌دهند و به تعبیری،‌ با وجود فراگیری مقدمات بایسته تلاوت، خود را در آن مرحله متوقف کرده‌اند.

پیشوایان دینی ما،‌ مسلمانان و علاقه‌مندان به قرآن را از تلاوت سرسری و زیاد خواندن بدون توجه به معنا برحذر داشته و با وجود تاکید بر تلاوت زیاد قرآن، تاکید کرده‌اند که تلاوت اندک همراه با ترتیل و تدبر، از زیاد خواندن همراه با تندخوانی بهتر و با هدف قرآن سازگارتر است. قرآن کریم در آیه 24 سوره محمد، عدم تدبر در آیات را نشانه قفل‌شدن قلب‌ها و غفلت دانسته است.

گفتنی است در روایات اسلامی، تاکید فراوانی بر انس کودکان و نوجوانان با قرآن شده است تا آیات دلنشینش در قلب صاف و پاکشان نشسته و با گوشت و خونشان درهم‌ آمیزد. برترین راه انس با قرآن، حفظ آن است که مورد سفارش بسیار بزرگان نیز قرار گرفته است.

آیات متناسب: نساء 82/ قمر، 17/ مزمل، 20.

حدیث: امام علی(ع): «لَا خَیْرَ فِی قِرَاءَةٍٍ لَاتَدَبُّرَ فِیهَا: قرائتی که تدبر در آن نباشد خیری در آن نیست.» مشکاه‌الانوار، ‌ص 138.

نگنجد فهم اسرارش به افکار

که بی‌پایان بود دریای قرآن