در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
رسانه ملی هم خبرمی دهد،هم حرکت
تنوع در عرصه سیاسی با حضور نامزدهای مختلف متعلق به طیف های فکری خاص از جمله دانشگاهیان می تواند حاکی از حضور اقشار و گروههای مختلف در انتخابات باشد که این امر نشاندهنده وحدت نظر تمام اقشار جامعه در مورد ضرورت مشارکت در انتخابات
مشارکت عمومی و سیاسی را می توان نشان سازمان یافتگی ، قانونمندی و آگاهی و عنصر داوطلبانه بودن حضور مردم در انتخابات دانست که به منظور تحقق اهداف ملی صورت می پذیرد.
دکتر محمدرضا دهشیری ، استادیار علوم سیاسی دانشکده روابط بین الملل در آستانه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری به پرسشهای ما درباره مشارکت عمومی و نقش دانشگاهیان در رسانه ها در آن پاسخ داد.
از سوی رهبر معظم انقلاب ، سال 84سال «مشارکت عمومی و همبستگی ملی » نامگذاری شده است. از این دو واژه چه تعریفی ارائه می کنید؛
منظور از همبستگی ملی ، رسیدن تمام گروههای قومی ، سیاسی و مذهبی به نقطه وفاق و اجماع بر سر اصول ، اهداف و آرمان هاست.
این همبستگی در سایه اعتقاد به نظام جمهوری اسلامی ، احترام به قانون ، رعایت حرمت شغلی و شان اجتماعی ، مرتفع ساختن زمینه های واگرایی و تفرقه های بین آحاد جامعه و نیز در چارچوب پیوند ملت و دولت و اهتمام به نقش و جایگاه ولایت فقیه به عنوان عنصر قوام بخش وحدت ملی شایان توجه است ، البته همبستگی به معنای یکسان نگری نیست بلکه می توان در حین وحدت ارزش ، از کثرت روش و دیدگاه در چارچوب قوانین و سنن اجتماعی نیز سخن گفت.
مشارکت عمومی به معنای تقویت زیرساخت های مشارکت آزاد، ارادی ، داوطلبانه و آگاهانه تمام اقشار، گروهها و احزاب براساس توسعه زیرساخت های اقتصادی ، سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی جامعه مدنی است که این مشارکت نهادینه در چارچوب قانون اساسی و به منظور رسیدن به اهداف ملی است.
مشارکت سیاسی را می توان تمام عرصه های تعامل مردم با حکومت اعم از نظردهی ، راهپیمایی ، عضویت در احزاب ، فعالیت به عنوان نامزد انتخاباتی و همه هواداران و ستادهای تبلیغاتی آنان دانست. بنابراین شکل ، نوع ، سطح و گستره مشارکت سیاسی می تواند از سطح نازل آن یعنی گوش دادن به رادیو یا تماشای تلویزیون آغاز و به تبلیغات انتخاباتی یک نامزد برای تصدی مقام ریاست جمهوری منتهی شود.
آنچه در مشارکت عمومی حایزاهمیت است سازمان یافتگی ، قانونمندی ، آگاهی و عنصر داوطلبانه بودن است که خوشبختانه تجلیات آن پس از پیروزی انقلاب اسلامی بارها به منصه ظهور رسیده است.
مشارکت انتخاباتی فعالیتی اجتماعی است و این فعالیت در تعامل اجتماعی افراد و براساس انتظارات متقابل شکل می گیرد، به نظر شما، نامزدهای انتخاباتی در میزان مشارکت مردم در انتخابات چه نقشی دارند و چگونه می توانند این مشارکت را به حداکثر افزایش دهند؛
بدون رقابت انتخاباتی نامزدهای ریاست جمهوری ، تنور انتخابات و مجال مشارکت سیاسی مردم گرم و گسترده نخواهد بود. در واقع انتخابات فرآیندی دوسویه بین انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان است.
بنابراین نامزدها در تشویق مردم به شرکت فزاینده در انتخابات سهم بسزایی دارند. ولی آنچه مهم است ، انتخابات به عنوان مظهر مشارکت عمومی باید به گونه ای مجال را برای رقابت انتخاباتی بگشاید که موجب بی ثباتی سیاسی در کشور نشود.
بنابراین نامزدها نخست باید از تخریب یکدیگر و یا هیاهو و شانتاژ سیاسی علیه رقبا پرهیز کنند. دوم از تحریک گروههای مذهبی ، قومی و سیاسی اجتناب ورزند تا وحدت و همبستگی ملی بر اثر سهل انگاری نامزدها خدشه دار نشود و در وهله آخر برنامه محوری را ملاک خود قرار دهند، یعنی ضمن تبیین دقیق علل و عوامل مشکلات اقتصادی و اجتماعی کشور، راهکارهای معقول و سنجیده ، متناسب با امکانات بودجه کشور و سازگار با حدود امتیازات و وظایف رئیس جمهور ارائه کنند.
ارزیابی شما از نقش رسانه های جمعی در تحقق مشارکت و همبستگی چیست؛
رسانه به عنوان نهادی واسط بین مردم و حکومت محسوب می شود که می تواند از طریق ارتباط با مخاطبان ، ضمن برنامه سازی و خبررسانی در مورد موضوعات مرتبط با وحدت و مشارکت ، زمینه های لازم را برای افزایش انسجام داخلی و ارتقای ضریب مشارکت شهروندان در تعیین سرنوشت خود فراهم کند.
درخصوص نقش رسانه در عرصه همبستگی ملی باید اذعان کرد رسانه می تواند با ساخت برنامه هایی که به تقویت هویت ملی می انجامد ضمن هویت سازی و فرهنگ سازی ، وفاق و همبستگی را در جامعه تقویت کند.
این مهم در چارچوب نظریه وحدت در عین کثرت ، تحقق پذیر است ؛ به این معنا که ضمن ترویج ارزشها، باورها و هنجارها، به تبیین زیبایی تنوعها، مراسم آیینی و تشریح آداب و رسوم متفاوت و متمایز قومیت ها بپردازیم چون در عین معنادار بودن ، همه این آیین ها در چارچوب نگاه سماوی و اعتقاد به وحدانیت و الوهیت نیز قرار دارند.
زندگی آرام گروههای قومی و مذاهب مختلف در چارچوب قانون اساسی و اهتمام به قانونگرایی در سایه همزیستی مسالمت آمیز است. بنابراین همبستگی ملی از طریق رسانه ملی به معنای یکسان سازی نیست بلکه در عین اشتراک بنیانهای فکری و عقیدتی ، می توان روشها و شیوه های متعدد و متنوع داشت.
در زمینه نقش رسانه ، در عرصه مشارکت عمومی ذکر این نکته ضروری است که رسانه تاکنون در عرصه انتخابات و نیز در تشریح حماسه حضور مردم در تظاهرات و راهپیمایی های باشکوه و در نماز سیاسی عبادی جمعه سهم عمده ای در جامعه پذیری ارزشی و ایجاد وفاق در مورد آرمان ها و اهداف مشترک داشته است که این مهم موجب تشویق و تحریض مردم به مشارکت در عرصه های تعیین سرنوشت و حماسه های حضور شده است.
البته رسانه ملی صرفا در چارچوب فرهنگ سازی و جامعه پذیری ، این دو رسالت عمده یعنی تقویت و همبستگی ملی و تشویق مشارکت عمومی را صورت نداده است ، بلکه در چارچوب استدلال ، اقناع و اقامه برهان و تبیین عقلانی ضرورت و اهمیت حضور مردم در انتخابات و راهپیمایی ها و نیز تبیین ضرورت وحدت ملی توانسته است به تعمیق بینش سیاسی مخاطبان بپردازد و با افزایش سطح آگاهی ها و بینش عمومی مردم ، ارتباط مستحکمی با مخاطبان فرهیخته براساس خردورزی و عقلانیت نگری برقرار سازد.
چه راهکارهایی پیشنهاد می کنید که رسانه ملی بتواند با تمهید فضای مناسب ، میزان مشارکت عمومی را بالا برد؛
رسانه ملی با توجه به سیاست خود در حفظ بی طرفی و پرهیز از هر گونه جانبداری سیاسی کوشیده است تا با اعتمادسازی و تشریح فعالیتهای انتخاباتی به گرم کردن فضای انتخابات بپردازد.
در این خصوص برنامه های صدا و سیما براساس تبیین دیدگاه ها و اظهار نظرات نامزدها در مورد مهمترین مسائل و معضلات کشور طراحی شده است.
لذا تلاش شده تا برنامه محوری اساس تبلیغات انتخاباتی را تشکیل دهد. علاوه بر رعایت بی طرفی ، تنوع در ساختارها و جذابیت در شیوه های تبیین نظرات نامزدهای انتخاباتی می تواند علاقه مندی مردم را نسبت به شناخت برنامه های هر یک از نامزدها افزایش دهد.
به منظور ارتقای ضریب مشارکت عمومی بهترین راهکار، استفاده از تنوع دیدگاه های موجود در جامعه است. این تنوع در عرصه سیاسی با حضور نامزدهای مختلف با طیفهای فکری خاص و متمایز و نیز با حضور اقشار مختلف ازجمله دانشگاهیان ، هنرمندان ، نویسندگان ، ورزشکاران ، زنان ، دانش آموزان ، جوانان و قومیت های مختلف اعم از بلوچ ، ترک ، ترکمن و نیز مذاهب و ادیان مختلف شامل اهل سنت ، مسیحیان ، کلیمیان و زرتشتیان می تواند حاکی از حضور همه اقشار و گروهها در انتخابات باشد که این امر نشاندهنده وحدت نظر تمام اقشار جامعه در مورد ضرورت مشارکت در انتخابات در عین تنوع گروه بندی های سیاسی ، قومی و مذهبی خواهد بود.
به علاوه استفاده از ظرفیت استانها و تبیین برنامه های نامزدها در حین حضور در استان های کشور و فعالتر کردن مشارکت استان ها و شهرستان ها در فرآیند تبلیغات انتخاباتی می تواند زمینه مشارکت عمومی را افزایش و گسترش بخشد.
کتایون مافی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
