سیمرغهای اهلی
هر چند بسیاری از اهالی سینما، منتقدان و تماشاگران به ارزشهای مضمونی و ساختاری فیلمهای شاخص و برگزیدهای چون «رستاخیز»، «شیار 143» و «چ» در جشنواره اخیر فیلم فجر اذعان کردند و آنها را شایسته و مستحق تجلیل دانستند، اما اعطای جوایز متعدد در هر بخش با عناوین مختلف سیمرغ بلورین، دیپلم افتخار و جایزه ویژه هیات داوران کمی تعجببرانگیز بود و عملا هیچ کاندیدایی را بینصیب نگذاشتند!
احمد طالبی نژاد، نویسنده و منتقد سینما در این خصوص به «جامجم» گفت: از ابتدا هم انتظار میرفت فیلمهای رستاخیز و «چ» در بخشهای مختلف رقابتی موردتوجه قرار بگیرد، اما اعطای این حجم از جایزه به این دو فیلم را تصور نمیکردم. حالا در این میان «آذر، شهدخت، پرویز و دیگران» ساخته بهروز افخمی هم دو جایزه بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه را به دست آورد که فیلم متوسطی است و این همه توجه به این اثر حیرتانگیز بود. این منتقد نام آشنای سینما اعطای جوایز متعدد در هر بخش را به هیچ جشنواره معتبر دنیا شبیه ندانست و گفت: ما اینجا معیارهای خودمان را داریم و به همین دلیل است ترجیح میدهم به جای جشنواره بینالمللی فیلم فجر از عنوان جشنواره داخلی و ملی فیلم فجر استفاده کنم.
جواد طوسی، نویسنده و منتقد سینما نیز اضافه کرد: جدا از ارزشهای انکارناپذیر فیلمهای انتخاب شده، جای خالی سینمای مستقل و خصوصی در میان آثار برگزیده بشدت حس میشود. باز هم آثاری موردتوجه و اولویت بیشتر قرار گرفت که بر اساس مبانی عرفی و ارزشهای معاصر جامعه ما حمایت و ساخته شد.
این منتقد سرشناس سینما ضمن اشاره به نگاه محتاطانه و فاقد جسارت هیات داوران در انتخاب آثار بیان کرد: البته منظورم از جسارت، حرکت خلاف قانونمندیهای عرفی و قانونی جامعه نیست، بلکه وقتی فیلمی از فیلترهای قانونی وزارت ارشاد عبور کرده و پروانه نمایش به دست آورده در صورتی که واجد ارزشهای بصری و ساختاری باشد باید مورد توجه قرار بگیرد. ولو این که داوران به لحاظ مضمونی و محتوایی با این فیلمها مشکل داشته باشند و باب طبع و همسو با سلیقه آنها نباشد.
طوسی از کمتوجهی داوران به برخی فیلمها انتقاد کرد و گفت: حداقل انتظار این بود که بعضی از فیلمهای شاخص و ارزشمند دستکم در برخی رشتهها کاندیدای دریافت جایزه شوند که این اتفاق هم نیفتاد. در حالی که این وضع با این هیات داوران بسیار سوالبرانگیز است، چرا که با نگاهی به اسامی هر کدام از این چهرهها اصل بررسی و قضاوت فیلمها توسط این افراد را بر ذات و زبان اصیل سینما میگذاریم.
وی البته ساخت فیلمهایی چون رستاخیز ساخته احمدرضا درویش را نیاز مبرمی برای سینمای ایران دانست و افزود: ما باید این نوع سینمای آبرومندانه و درست موسوم به فاخر را تجربه کنیم و استمرار ببخشیم، اما در کنار اینگونه آثار باید به فیلمساز و سینمای مستقل هم توجه کنیم. بی اعتنایی به چهرههای جوان، مستعد و خلاق نوعی اجحاف است و آنها را در گامهای نخستین فیلمسازی دچار سرخوردگی خواهد کرد.
گفت و گو
