برخلاف تصور که ادعا شده بود دانشنامه جهان اسلام در ادامه دانشنامه ایران و اسلام و ترجمه دانشنامه اسلام چاپ لندن است، در مقدمه دانشنامه جهان اسلام ذکر شده است تفاوتهای بنیادی با این دانشنامه دارد.
بنیاد دائرهالمعارف اسلامی سال ۶۲ تاسیس شد. این بنیاد، تدوین و نشر دانشنامه جهان اسلام را با نگرشی اسلامی و روشی علمی درباره مباحث مختلف دین اسلام، تاریخ و تمدن و فرهنگ ملل مسلمان، خاصه ایران و زبان فارسی آغاز کرد.
مقالات گوناگون این دانشنامه که به ترتیب حروف الفبا تنظیم شده، حوزه وسیعی از علوم و معارف را در برمیگیرد. از آن جمله میتوان به این موارد اشاره کرد: اصطلاحات علوم قرآنی، حدیث، فقه، کلام، عرفان و فلسفه، ادبیات و هنر، سیره انبیا، اولیا و ائمه؛ شرح حال و آرای مفسران، محدثان، فقها، متکلمان، فلاسفه، حکما، علما، عرفا، مورخان، شاعران و هنرمندان عالم اسلام؛ تاریخ سیاسی اسلام و سرگذشت خلفا و سلاطین و وزرا و خاندانهای حاکم؛ جغرافیای کشورها و بلاد اسلامی؛ وصف ابنیه و آثار تاریخی ـ مذهبی، شرح اعیاد، ایام دینی، ابزارها، پوشاکها، خوراکها، گیاهان و داروهای خاص جهان اسلام.